Μάθημα 7ο

Μάθημα 7ο: H διαμόρφωση του αναγλύφου στην

Ευρώπη

1η εργασία: Παρατηρήστε στον γεωμορφολογικό χάρτη
της Ευρώπης (εικόνα 16.1) τη θέση και τα ονόματα
διάφορων ευρωπαϊκών οροσειρών (Άλπεις, Πυρηναία κ.
ά.). Στη συνέχεια συμπληρώστε:
• Τη δεύτερη στήλη του διπλανού πίνακα με τη βοήθεια
των χαρτών 16.1 και 7.1.
• Την τρίτη στήλη του πίνακα με τη βοήθεια του χάρτη
6.4.
• Την τέταρτη στήλη του πίνακα με τη βοήθεια του χάρτη
25.1.

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία οροσειρά

Πτύχωση

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

Παλαιοευρώπη

Μεσοευρώπη

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία οροσειρά

Πτύχωση

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

__________

______________

________

Παλαιοευρώπη

Μεσοευρώπη

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία οροσειρά

Πτύχωση

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

__________

______________

________

Παλαιοευρώπη

Σκανδιναβικές άλπεις

Καληδόνια

Νορβηγία

Μεσοευρώπη

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία οροσειρά

Πτύχωση

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

__________

______________

________

Παλαιοευρώπη

Σκανδιναβικές άλπεις

Καληδόνια

Νορβηγία

Μεσοευρώπη

Κανταβρικά όρη

Ερκύνια

Ισπανία

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία οροσειρά

Πτύχωση

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

__________

______________

________

Παλαιοευρώπη

Σκανδιναβικές άλπεις

Καληδόνια

Νορβηγία

Μεσοευρώπη

Κανταβρικά όρη

Ερκύνια

Ισπανία

Νεοευρώπη

Άλπεις

Αλπική

Αυστρία, Ελβετία,

Ιταλία

2η εργασία: Μελετήστε τον γεωμορφολογικό χάρτη της
Ευρώπης (εικόνα 16.1) και συγκρίνετε τον με τον χάρτη
των γεωτεκτονικών ενοτήτων (εικόνα 7.1). Σε ποιες
κυρίως γεωτεκτονικές ενότητες βρίσκονται οι μεγάλες
πεδιάδες της Ευρώπης;

2η εργασία: Μελετήστε τον γεωμορφολογικό χάρτη της
Ευρώπης (εικόνα 16.1) και συγκρίνετε τον με τον χάρτη
των γεωτεκτονικών ενοτήτων (εικόνα 7.1). Σε ποιες
κυρίως γεωτεκτονικές ενότητες βρίσκονται οι μεγάλες
πεδιάδες της Ευρώπης;

Αρχαιοευρώπη, Παλαιοευρώπη

Συμβουλευτείτε τον πολιτικό χάρτη της Ευρώπης (εικόνα 25.1)
και επισημάνετε τις χώρες στις οποίες βρίσκονται οι μεγάλες

ευρωπαϊκές πεδιάδες. Συμπληρώστε τον διπλανό πίνακα.

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία πεδιάδα

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

Παλαιοευρώπη

Μεσοευρώπη

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία πεδιάδα

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

Ρωσική

Ρωσία

Παλαιοευρώπη

Μεσοευρώπη

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία πεδιάδα

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

Ρωσική

Ρωσία

Παλαιοευρώπη

Βορειοευρωπαϊκή

Ολλανδία

Μεσοευρώπη

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία πεδιάδα

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

Ρωσική

Ρωσία

Παλαιοευρώπη

Βορειοευρωπαϊκή

Ολλανδία

Μεσοευρώπη

Βορειοευρωπαϊκή

Γερμανία

Νεοευρώπη

Γεωτεκτονική ενότητα

Μία πεδιάδα

Χώρα

Αρχαιοευρώπη

Ρωσική

Ρωσία

Παλαιοευρώπη

Βορειοευρωπαϊκή

Ολλανδία

Μεσοευρώπη

Βορειοευρωπαϊκή

Γερμανία

Νεοευρώπη

Βλαχίας

Ρουμανία

Η γεωλογική ιστορία της Ευρώπης

Αρχαιοευρώπη

● η ρωσική πεδιάδα

● τα πεδινά τμήματα της Σκανδιναβίας

● ο βυθός του Ατλαντικού
βορειοδυτικά των
βρετανικών νησιών

Επειδή στην περιοχή αυτή δεν
είχαμε τεκτονικά γεγονότα για εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, η διάβρωση την έχει μετατρέψει σε πεδιάδα.

Παλαιοευρώπη

● Το μεγαλύτερο μέρος των βρετανικών νησιών

● το βόρειο τμήμα της Σκανδιναβικής
Χερσονήσου

● μια στενή λωρίδα των

βόρειων ακτών από την
Ολλανδία μέχρι την
Πολωνία

● Η πτύχωση που δημιούργησε την
περιοχή είναι η
Καληδόνια πτύχωση

Αυτή η περιοχή
έχει διαβρωθεί
έντονα από τους
παγετώνες. Οι μάζες των πάγων διέβρωσαν τις ακτές και δημιούργησαν
πολύπλοκους
δαντελωτούς
κόλπους, τα φιόρδ.

Φιόρδ

Μεσοευρώπη

● το νότιο Ηνωμένο Βασίλειο

● μεγάλο μέρος της δυτικής και της
κεντρικής Ευρώπης

● ολόκληρη σχεδόν η Ιβηρική Χερσόνησος

● Η πτύχωση που δημιούργησε τα βουνά
αυτής της περιοχής
είναι η Ερκύνια ή
Βαρίσκια.

Μεσοευρώπη

Η κεντρική Ευρώπη καλυπτόταν από
θάλασσα, εκτός
από ένα νησί που
ήταν στη θέση της
σημερινής Γαλλίας- Γερμανίας, στο
οποίο υπήρχαν
ρηχές λίμνες.

Η βλάστηση που υπήρχε
παλαιότερα στην περιοχή
αυτή θάφτηκε κάτω από τη
λάσπη και με την πάροδο των αιώνων έδωσε τα κοιτάσματα λιθανθράκων (Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία κ.ά.).

Η βορειοευρωπαϊκή πεδιάδα σχηματίστηκε, όταν αναδύθηκε ο
πυθμένας της θάλασσας, που ήταν
σχετικά επίπεδος. Σε πολλά σημεία της στεριάς στην περιοχή
αυτή αποκλείστηκαν
τμήματα θάλασσας.

Όταν το νερό εξατμίστηκε,
σχηματίστηκαν στρώματα
θαλασσινού αλατιού, που βρίσκουμε σήμερα στα αλατωρυχεία της Γερμανίας, της Πολωνίας και της Ρωσίας.

3η εργασία: Παρατηρήστε
τον χάρτη ορογενέσεων της
Ευρώπης (εικόνα 6.4). Ποιο τμήμα της Ευρώπης έχει
εντονότερο ανάγλυφο;

3η εργασία: Παρατηρήστε
τον χάρτη ορογενέσεων της
Ευρώπης (εικόνα 6.4). Ποιο τμήμα της Ευρώπης έχει
εντονότερο ανάγλυφο;

Στο νότιο τμήμα της

Παρατηρήστε την εικόνα 6.3 που αφορά την κίνηση των λιθοσφαιρικών

πλακών. Σε ποιες περιοχές συγκρούεται η αφρικανική με την ευρασιατική

λιθοσφαιρική πλάκα; Ποιο είναι το αποτέλεσμα της σύγκρουσης αυτής;

Παρατηρήστε την εικόνα 6.3 που αφορά την κίνηση των λιθοσφαιρικών

πλακών. Σε ποιες περιοχές συγκρούεται η αφρικανική με την ευρασιατική

λιθοσφαιρική πλάκα; Ποιο είναι το αποτέλεσμα της σύγκρουσης αυτής;

Νότια Ευρώπη. Δημιουργία νέων οροσειρών

Νεοευρώπη
Το μεγαλύτερο μέρος
της νότιας Ευρώπης

βρισκόταν κάτω από τη

θάλασσα.

Με την Αλπική Πτύχωση

αυτές οι περιοχές
αναδύθηκαν από το

νερό, και έτσι

δημιουργήθηκαν τα

βουνά τους.

Έκτοτε η Νεοευρώπη
παρέμεινε ολόκληρη
έξω από τη θάλασσα.

Κοιλάδα του

Πάδου

Άλπεις

Τα ψηλά και απότομα βουνά

της δεν έχουν ακόμη

διαβρωθεί αρκετά, ώστε να

χάσουν ύψος και να

εξομαλυνθούν. Για τον λόγο
αυτόν δεν υπάρχουν μεγάλες
πεδιάδες στη νότια Ευρώπη,

ενώ οι υπάρχουσες είναι
στενές και επιμήκεις, ακο-
λουθώντας την πορεία των

ποταμών που κατεβαίνουν από

τα βουνά.