As linguas do mundo. LeQ

AS

LINGUAS

DO

MUNDO

IES A. Cotarelo Valledor

O MUNDO

É

DIVERSO,
EN CANTO
A LINGUAS

TAMÉN…

No mundo fálanse máis de 6000
linguas.

Todas elas en arredor de 200
estados.

A diversidade lingüística é o
normal…

Coñecedes algún país
monolingüe?

As linguas máis faladas do mundo... (non lingua materna).

Que lugar ocupa o galego entre esas
6000 linguas?

Eu poría o número…

En número de falantes, o 160, pero…

Multiple Choice

Cantas linguas se estima que existen no mundo?

• 100

• 1000

• 5000, aproximadamente

• 10000

Status:
lingua oficial

• A creación de estados

nación ao longo do século
XIX provocou que estes
impulsasen unha das súas
linguas como símbolo de
unión política e social.

E tamén…

Linguas cooficiais: castelán e
galego en Galicia, por exemplo.

Linguas recoñecidas, non oficiais:
o asturiano ou o aragonés en
España.

Linguas non recoñecidas, non
oficiais: o inglés, o árabe ou o
chinés en España.

Lingua
propia

Creada e usada por un pobo ao longo
da súa historia.

Pode non ser oficial.

Tamén chamada Lingua nacional.

O galego é lingua propia de Galiza
(Estatuto de Autonomía, 1981).

Multiple Choice

O número de falantes fai que unha lingua sexa mellor?

• Si, cantos máis falantes, mellor.

• Si, sempre é mellor aprender as linguas que teñen máis falantes.

• Non, as linguas non son mellores ou peores polo número de falantes que presenten.

• Non, o importante é que as linguas estean na Internet, nos medios de comunicación, etc.

Diversidade
lingüística
do Estado

Multiple Choice

Cal destas afirmacións é correcta?

• O castelán é lingua oficial de Galicia e o galego cooficial

• O castelán é a lingua propia de Galicia

• O castelán é lingua cooficial en Galicia

• Todos os galegos e galegas temos o deber de coñecer o galego.

3. Plurilingüismo

- Na actualidade, moitos

estados e a organismos, como
a Unión Europea, recoñecen a
diversidade lingüística dentro

das súas fronteiras.

- Dereitos humanos e

universais.

- Promoven o plurilingüismo:
lexislan a favor, protexen etc.,
as linguas máis ameazadas,

favorecen o intercambio

lingüístico...

Diversidade lingüística
en Europa:

Indoeuropeo

- linguas eslavas: azuis
- linguas xermánicas: laranxas
- linguas románicas: verdes

O E C O L I N G Ü I S M O

Promove que a diversidade lingüística é fundamental para o desenvolvemento cultural humano.

Cada lingua transmite unha cultura diferente e desa diversidade cultural se nutren as
comunidades humanas, comparando, mesturando unhas con outras, co fin de tomar decisións que
axudan a mellorar os nosos ecosistemas sociais.

A morte de distintas linguas indíxenas en América, por exemplo, significou a perda de
coñecemento sobre as propiedades medicinais e curativas de plantas e fungos neses territorios.
Tamén se perde todo o acervo cultural desa comunidade: organización, historia, costumes...

P O R Q U E M O I T A S L I N G U A S C O R R E N
P E R I G O …

• Por convivir dúas linguas ou máis no mesmo

territorio. Algunha delas adoita sufrir o desprestixio.

• As razóns da convivencia de linguas: migracións,

expansión de estados, colonización…

• Provoca que teñamos nun mesmo territorio:

- Lingua maioritaria: a máis falada nese territorio.

- Lingua minoritaria: a menos falada nese territorio.

- Lingua minorizada: a que non cumpre todas as

funcións sociais nun territorio.

F U N C I Ó N S S O C I A I S
D U N H A L I N G U A :

• Identidade: a que permite a unha persoa

desenvolver a súa personalidade.

• Familiar: a que usa na casa, cos seus familiares

máis próximos.

• Local: no barrio, cos amigos máis íntimos etc.

• Laboral: no traballo, no ámbito dos estudos…

• Internacional: para empregar nas relacións con

persoas e entidades doutros países.

• Cultural: a lingua da literatura, das artes, da

ciencia…

• Institucional: a lingua das administracións.

M I N O R I Z A D A S , M I N O R I T A R I A S O U M A I O R I T A R I A S ?

Unha mesma lingua pode
ser maioritaria e minorizada
nun territorio: (o galego ao
longo dos últimos séculos en

Galiza).

Tamén pode ser unha lingua
maioritaria e non minorizada
nun territorio e minoritaria e

minoritaria e minorizada

noutro: castelán en España;

castelán en EUA.

Multiple Choice

Cal é a función social da lingua que se asocia ao uso desta coa veciñanza?

• Local

• Familiar

• Laboral

• Cultural

C A N D O U N H A L I N G U A N O N C U M P R E T O D A S A S

F U N C I Ó N S S O C I A I S D I S E Q U E …

… non está normalizada.

A normalización lingüística é un proceso social que procura
revitalizar unha lingua que sufriu etapas de discriminación
histórica: non ser lingua oficial, non estudarse na escola etc.

Multiple Choice

Cantas linguas oficiais hai no Estado español?

• 1

• 4

• 5

• 8

Q U É R E S E E V I T A R A …

• Diglosia: Cambiar de lingua

segundo a función que estea
cumprindo a lingua. Se é un
contexto de prestixio, utilízase a
lingua que mellor considerada
estea na comunidade...

Así temos...

– Lingua A / Lingua B

Que linguas son lingua A?

Que linguas son lingua B?

Historicamente o
galego…

– Na Idade Media, lingua

normalizada…

– Despois, ao non ser lingua

de poder, comezou a perder
funcións sociais. Ata a
chegada da oficialidade, en
1978, que comeza a
recuperar prestixio…

Multiple Choice

É Portugal un país monolingüe?

• Si, só se fala portugués

• Non, fálase portugués e mirandés

• Non, todo o mundo sabe inglés

• Non, a lingua de signos tamén é oficial.

Agora, pode depender do contexto

En Galicia, por exemplo, pode haber contextos nos que o castelán
sexa lingua A e o galego lingua B (mundo empresarial e laboral).
Noutros, o galego pode ser lingua A e o castelán, a B (cultural).

Por territorios, o galego pode ser símbolo de prestixio (Concello de
Ames, lingua A) e noutros pode actuar como marca de procedencia
popular ou humilde, polo que sería considerada lingua B.

Noutros territorios acontece que o castelán pode ser lingua B fronte
linguas como o inglés (EUA), ou compartir prestixio con outras
linguas (Euskadi, Cataluña...)

A diglosia
contraponse
ao concepto
de…

Bilingüismo individual: unha persoa
monolingüe decide aprender outra
lingua por diferentes razóns:
estudos, traballo, viaxar...

Bilingüismo social: unha persoa fala
dúas linguas porque onde nace ou
medra onde conviven dúas linguas.

Os gobernos
poden
procurar…

Fomentar a diglosia: non favorecendo o
proceso de normalización e abocando a
comunidade á substitución lingüística.

Fomentar o bilingüismo social: promovendo
a lingua que está en peor situación social, a
equidade en vez da igualdade etc., co fin de
garantir os dereitos de todas as persoas da
comunidade.

Existendiferentes
modelosde
recoñecementoda
diversidade
lingüística: Bélxica,
Suíza, Finlandia…

Finlandia

Lingua internacional

Fálase en distintos estados.

Apréndena falantes non nativos.

Úsase nas relacións internacionais: comercio, turismo,
arte e cultura, ciencia…

Non ten que ver co número de falantes: chinés?

Poden ser naturais (inglés) ou artificiais (esperanto,
interlingua...)

Lingua franca

Lingua que non falan os

nativos dun territorio, mais
que é usada para manter
relacións de tipo comercial,

económicas etc.

Adoitan ser linguas

internacionais.

Lingua pidgin ou crioulo

Linguas simplificadas ou
mesturadas para facilitar

a comunicación entre

persoas que falan linguas

diferentes.

Habituais nas relacións
coloniais: os escravos
aprendían a falar de
maneira simple ou

mesturando palabras as
linguas dos colonizadores.

A lusofonía

Pasado común galego-portugués

Normativas do galego:

- oficial/isolacionista

- non oficial
/reintegracionista

Quérote moito

Quéro-te muito

Multiple Choice

Que é a lusofonía?

• Unha danza

• Un festival de música portuguesa

• O conxunto de países que falan algunha variante do portugués

• O estudo da lingua portuguesa