Biblia-powtóka

Pochodzenie nazwy Biblia

"Biblia"-z języka greckiego "księgi, zwój papirusu"
biblion-księga

BIBLIA=PISMO ŚWIĘTE
Biblia to:
- Słowo Boże przelane na papier;
-zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
-jeden z filarów europejskiej kultury;
-źródło inspiracji dla wszelkich dziedzin kulturalnych;
-jest cały czas AKTUALNE;
-zbiór prawd moralnych;
-drogowskaz dla ludzi niewierzących;
-bogate źródło historyczne.

1) księgi historyczne (4 Ewangelie, w tym 3 to dzieła synoptyczne)
Dzieje Apostolskie św. Łukasz (twórca)
2) księgi mądrościowe
21 listów Apostolskich, Apokalipsa św. Jana

NOWY TESTAMENT

1) księgi historyczne (pięcioksiąg Mojżeszowy):
Księga Rodzaju GENESIS, Księga Wyjścia EXODUS, Księga Kapłańska SERITUS, Księga Liczb NUMER, Księga Powtórzonego Prawa DENTERONONIUM
2) księgi mądrościowe (dydaktyczne):
Księga Hioba, Księga Koheleta, Księga Przysłów, Księga Mądrości
3) księgi prorocze (profetyczne):
Księga Jeremiasza, Księga Ezehiela, Księga Daniela

STARY TESTAMENT

PODZIAŁ KSIĄG ST I NT

apostoł- 12 apostołów, uczniowie Chrystusa, ich zadaniem było nauczanie
ewangelista- spisali życie i działalność Jezusa Chrystusa, było ich 4
prorok- "usta Boga na ziemi", Bóg mówi przez tą osobę

Nie ma 1 osoby, która spisała/była autorem Biblii, ale można wziąć za odpowiedź kapłanów żydowskich.
Dzieło tenadryczne to dzieło, które zostało napisane pod wpływem boskiego natchnienia skreślone ludzką ręką.
Dziela synoptyczne to dzieła "obejmujące wszystko jednym spojrzeniem", teksty wykazujące podobieństwo literackie.
Najważniejszym bohaterem jest Bóg, później Jezus Chrystus, a dalej Izraelici, patriarcha i reszta bohaterów.
Miejsce: Palestyna, Egipt, Izrael.

PRZEKŁADY:

1. Septuaginta-tłumaczenie "siedemdziesięciu", III, II w. p.n.e., tłumaczenie ST na grecki

2. Wulgata- z łaciny wulgatus-powszechny, przekład dla kościoła katolickiego

3. Biblia Jakuba Wujka 1599r.-przekład z łaciny na polski

4. Biblia Brzeska-Polski przekład protestancki z XVI w.

5. Biblia Tysiąclecia 1965 (nazwa ma związek z rocznicą tysiąclecia chrztu Polski-966r.)

związek frazeologiczny-to połączenie wyrazów, które oprócz znaczenia dosłownego mają znaczenie przenośne.
sacrum-to co boskie, nie materialne, duchowe, związane z duszą.
profanum-to co ludzkie, materialne, związane z ciałem.

SKRÓTY BIBLIJNE:
Księga Koheleta Koh
Pieśni nad Pieśniami Pnp
Księga Mądrości Mdr
Ewangelia wg św. Mateusza Mt/Marka Mk/Łukasza Łk/Jana J
Dzieje Apostolskie Dz
Apokalipsa św. Jana Ap
Księga Rodzaju Rdz
Księga Wyjścia Wj
Księga Kapłańska Kpł
Księga Liczb Lb
Księga Powtórzonego Prawa Pwt
Księga Hioba Hi
Księga Psalmów Ps
Księga Przysłów Prz

Księga Hioba

ST,
typ księgi: mądrościowa,
czas powstania: VI-IV w. p.n.e.
gatunek: poemat religijno-filozoficzny

Księga Hioba:
-to 1 z najdoskonalszych literacko tekstów biblijnych;
-jest wyrazem filozoficznych oszukiwań człowieka na temat życia;
-próba poszukiwania prawdy o Bogu i świecie;
-to tekst o godności i człowieczeństwie.

sens mateforyczny (o czym?):
-o niezawinionym cierpieniu;
-o próbie wiary;
-o niezachwianej wierze;
-o zwycięstwie wiary;
-o postępowaniu według boskich nakazów;
-o bogobojności.

​Wniosek: życie człowieka nie jest zależne od jego działań, ludzkim losem kieruje Bóg.

​Księga Hioba ma na celu uświadomić, że tajemnica zła i niezawinionego cierpienia jest dla człowieka nieprzenikniona. Domaganie się czegokolwiek od Boga, mierzenie jego zamiarów ludzką wiarą to dowód pychy i ułomności wiary. Księga Hioba podejmuje problem określany jako teodycea-problem, jak pogodzić obraz Boga jako źródło dobra, mądrości i sprawiedliwości z jego zgodą na istnienie cierpienia i zła na świecie.
Hiob to symbol człowieka niezłomnej i prawdziwej wiary.

​teofania-akt objawienia się Boga

Księga Koheleta=Księga Eklezjasty=Księga Eklezjastesa

czas powstania: III w. p.n.e.
ST
typ księgi: mądrościowa
gatunek: wierszowany tekst o charakterze filozoficznym, bogaty w sentencje, aforyzmy, bedące refleksjami o życiu

sens metaforczy (o czym?):
-o sensie ludzkiego życia/istnienia;
-trudach ludzkiego życia;
-bezcelności ludzkich działań w stosunku do dóbr materialnych;
- o nieuniknionej śmierci;
-o ludzkim życiu pełnym cierpienia;
-o cykliczności czasu;
-o spokoju i bezpieczeństwie dawanym przez Boga;
-o jasnych stronach życia.

​Autor Księgi Koheleta jest nieznany, przez jakiś czas uważano, że jest nim Salomon.

​"Vanitas vanitatum et omnia vanitas."-"Marność nad marnościami, wszystko marność."

Pieśń nad Pieśniami=Pieśń pieśni=najpiękniejsza pieśń=SZIR HASZIMIR

Jedyna Księga o charakterze świeckim
Bóg, Jahwe, wiara, wyznanie, religia-te słowa nie padają ani razu w tej księdzę
Pieśń nad Pieśniami składa się z 8 pieśni, ich kompozycja jest otwarta, czyli się nie kończy. Autorzy przez to chcieli pokazać że nie kończy się tak samo jak miłość.
Oblubieniec-prawdopodobnie pasterz
Oblubienica-ukochana Oblubieńca

INTERPRETACJA:
1. dosłowna-tekst mówi o miłośći mężczyzny i kobiety, nie tylko duchowej ale i fizycznej. Ich miłość jest głęboka, żarliwa, szczera i odwzajemniona. Ich miłość to zafascynowanie cielesnością, pięknem ciała i urodą.
2. alegoryczna
3. mistyczna
4. maryjna

​czas powstania: IV, III w. p.n.e.
ST
typ księgi: mądrościowa
gatunek: miłosny poemat epicki
zbiór pieśni świeckich w formie dialogu Oblubieńca i Oblubienicy

​Podsumowanie: Pieśń pieśni to pochwała miłości kobiety i mężczyzny-cielesnej i duchowej-jako dar od Boga, jako wyraz miłości Boga do człowieka. To utwór o namiętności i pożądaniu, o fascynacji pięknem ludzkiego ciała, o potędze fizycznej miłości, o miłości silnej jak śmierć, o miłości wiecznotrwałej, którą trzeba pielęgnować jak ogród.

Księga Psalmów=Psałterz Dawidowy
psałterz-zbiór psalmów

​Księga Psalmów składa się ze 150 psalmów
Prawdopodobny autor to Król Dawid, przypisano mu 75, a 35 nie ma autorów
Jest to najchętniej i najczęściej tłumaczony tekst na różne języki

​czas: od XI do przełomu III, IV w. p.n.e.
gatunek: psalm

​tematyka psalmów: Psalmy mówią o:
-Bogu jako nauczycielu, który prowadzi człowieka od niedoskonałości do doskonałości;
-przeznaczeniu człowieka;
-relacjach człowieka z Bogiem;
sensie ludzkości;
porządku świata;
zasadach moralnych;
są zapowiedzią przyjścia Mesjasza.

Najbardziej tajemnicza część Pisma Świętego: zawiera bogactwo alegorii, symboli i elementów fantastycznych.
Apokalipsa jest wynikiem objawienia, którego doświadczył św. Jan na wyspie PATMOS na którą został zesłany przez Rzymian w 95r. n.e.
Objawienie dotyczące Kościoła w bliższej i dalszej przyszłości, aż do powtórnego przyjścia Chrystusa (paruzja)

​czas powstania: koniec I w. n.e.
lokalizacja: ostatnia księga NT
typ księgi: prorocza
gatunek: apokalipsa-tekst prezentujący symboliczną wizję dotyczącą spraw ostatecznych, w której autor poucza o przyszłości, napomina, grozi lub pociesza.

​Apokalipsa św. Jana

​Apokalipsa nie jest wezwaniem do rozpaczy, ale do nadziei. Nie jest tylko zapowiedzią zagłady. Powstała aby dodać otuchy wszystkim odręczonym, dodać odwagi i wspomóc ich wiarę. Mówi o boskiej sprawiedliwości.

​Apokalipsa dzieli się na 3 części: rozdział 1-3 prolog zawiera listy do 7 Kościołów; rozdziały 4-20 właściwa apokalipsa, czyli wizje prorocze ; rozdziały 21-22 obraz całkowitego wypełnienia się wszystkich obietnic Bożych, nie końca lecz prawdziwego początku (Nowe Jeruzalem). Tu znajduje się również zapowiedź Chrystusa "Przyjdę niebawem".

​-baranek-Jezus Chrystus
-smok-szatan
-bestia o liczbie 666-antychryst
-4 jeźdźców Apokalipsy-Jeździec z łukiem-symbol zwycięstwa, Jeździec z mieczem-symbol wojny, Jeździec z wagą-symbol głodu, Jeździec z trójzębem-symbol śmierci
-pieczęć (7 pieczęci)-symbol wrogów Bożych
-babilon-zepsucie, miejsce grzechu, Rzym
-Nowe Jeruzalem-rzeczywistość po zwycięstwie dobra nad złem
-Wielka Nierządnica-symbol grzechu i rządzy
-niewiasta-Matka Boska/Lud Boży/Kościół
7-Boska doskonałość, 6-niedoskonałość, 12-Izrael, 3-obfitość, 4-świat stworzony przez Boga

​SYMBOLE zawarte w Ap

​Przypowieści