7 сынып химия қышқыл сілті

Қышқылдар мен сілтілер
Табиғи индикаторлар.

Оқу мақсаттары: 7.3.4.1 «қышқылды және сабынды» заттардың табиғи қышқылдар мен сілтілер болатынын білу;

Бағалау критерийлері

Оқушы мақсатқа жетеді, егер:
•«қышқылдық» және «сілтілік» ұғымдарын ажыратады;

•«қышқылдық» пен «сабындылық» қарама-қарсы екенін анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Қазақша	Орысша	Ағылшынша
Химиялық реакциялар	Химические реакции	Chemical reactions
Қышқыл	Кислота	Acid
Сілті	Щёлочь	Alkali
Индикатор	Индикатор	Indicator
металл	Металл	Metal
Бейметалл	Неметалл	Non-metal
Карбонат	Карбонат	Carbonate
Сутек	Водород	Hydrogen
Тұз	Соль	Salt
Көміртегі диоксиді	Диоксид углерода	Carbon dioxide

Fill in the Blanks

Қышқылдардың түзілу реакциясын жазыңыз.

Home

Open in new tab

Copy link

Open Ended

Табиғи қышқылдар дегеніміз не?

Poll

Сіз қымыз ішіп көрдіңіз бе?

• Әрине ИЯ

• ЖОҚ

Poll

Лимонның дәмін татып көрдіңіз бе?

• Әрине ИЯ

• ЖОҚ

Poll

Қалай ойлайсыздар, бұл заттарға ортақ дәм қандай?

• Ащы

• Тәтті

• Қышқыл

• Тұзды

Қышқылдардың қасиеттері

-қышқыл дәмі бар

-көпшілігі суда ериді

-күйдіргіш қасиеті бар (күшті қышқылдар)

-молекулалары сутегі (Н) атомынан тұрады

-pH көрсеткіші 7-ден төмен

-әмбебап индикатор қағазын қызыл түске бояйды

-сілтілерді бейтараптандыруға қабілетті

•Найзағай кезінде азот оксидтері түзіліп, жаңбыр суында ерігенде азот қышқылын түзеді.

• Жанартау атқылауы және химиялық зауыттардың жұмысы кезінде күкірт қышқылының түзілуіне қатысатын күкірт оксидтері бөлінеді.

Қышқылдардың табиғатта түзілуі

Open Ended

Мына заттарды не біріктіреді?

Сілтілер

-дәмі ащы

-теріде сабын секілді сезіледі

-молекулалары гидроксил (ОН) тобынан тұрады

-әмбебап индикаторды көк түске бояйды

-рН көрсеткіші 7-ден артық

-қышқылдарды бейтараптандыруға қабілетті

Қасиеттері

Барлық негіздерге бірдей қолдануға болатын қарапайым химиялық сынақ жоқ, себебі кейбір негіздер суда ерімейді (темір (ІІІ) оксиді, мыс (ІІ) оксиді), ал басқа негіздер суда ериді.

  Суда еритін негіздер сілтілер деп аталады. 1-топ элементтерінің гидроксидтері (сілтілік металдар) – күшті сілтілер; 2-топтың гидроксидтері (сілтілік жер металдар) де күшті сілтілер, бірақ кейбірі әлсіздеу болады.

Сілтілер жайлы

Open Ended

Сілті мен қышқылды қалай ажыратуға болады?

Табиғи индикатор дайындау және оны біріншілік сынап көру.

​•https://www.youtube.com/watch?v=3oQ348Hk3QA&t=145s

Эксперименттің логикалық кезеңдерін тауып, табиғи индикаторды жасаңыз.

Индикатор – ерітіндінің ортасына байланысты түсін өзгертетін химиялық зат.

Multiple Choice

Тәжірибелік жұмыс барысында, экстракцияны қай кезеңде жасадыңыз?

Экстракциялау (лат. extractіo – бөліп алу) – таңдап алынған еріткіштер көмегімен сұйық немесе қатты заттардан бір немесе бірнеше құраушыларын бөліп алу әдісі

• Орамжапыраққа ыстық су құю кезінде

• Дайындалған индикаторды сынау кезінде

• Фильтр қағазы арқылы сүзу кезінде

• Экстракция болған жоқ.

1. Қышқыл ерітіндісін сынауыққа құйыңыз

2. Сілті ерітіндісін сынауыққа құйыңыз.

3. Әрбір сынауыққа дайындаған индикаторыңызды тамызыңыз.

4. Не байқадыңыз.

​Дайындаған табиғи индикаторыларыңызды сынап көріңіз

1.Нені білдіңіз?

2.Не оңай болды?

3.Одан әрі нені қосымша меңгеру қажет?

Рефлексия