6. Sınıf Bilişim Sınavı Hazırlık

​Teknoloji kullanarak dijital ortamda kişi veya kurumlara maddi veya manevi olarak zarar vermek bilişim suçları olarak tanımlanabilir.

Bilişim Suçları Nelerdir?

• ​Bilgisayar sistemlerine ve servislerine yetkisiz erişim

• Bilişim sistemlerini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme

• Kanunla korunmuş bir yazılımın izinsiz kullanılması

• Yasadışı yayınlar yapmak

• Bilişim yolu ile dolandırıcılık

• Bilişim yoluyla hakaret ve şantaj

​Bilişim Suçları

Open Ended

Teknoloji kullanarak dijital ortamda kişi veya kurumlara maddi veya manevi olarak zarar vermek bilişim suçları olarak tanımlanabilir.

Tanımdan yola çıkarak bilişim suçlarına 2 örnek yazınız.

• Güvenlik yazılımı kullan!

• Tanımadığın kişilerle iletişime geçme!

• Elektronik posta eklerini açarken dikkatli ol!

• Telefonda polis, banka görevlisi, hakim, savcı, müşteri hizmetleri personeli gibi arayan kişilere kişisel bilgilerini verme!

• Karşındaki kişinin tanıdığın bir kişinin hesabını izinsiz kullanabileceğini unutma!

• İnternette emin olmadığın bilgileri paylaşma!

• Mümkünse önemli bilgilerin olduğu bilgisayar ile internete bağlanma!

​Bilişim Suçlarına Karşı Alınabilecek Önlemler

​Bilişim Suçlarına Karşı Alınabilecek Önlemler

​Güvenli olmayan web sitelerine;

• Üye olma!

• Alışveriş yapma!

• Bağlantılara tıklama!

• Haberlere hemen inanma!

• Dosya indirme!

Open Ended

Bilişim suçlarına maruz kalmamak için alınabilecek önlemlere 3 örnek yazınız.

Multiple Select

Güvenli olmayan web sitelerinde;

• Üye olma!

• Alışveriş yapma!

• Haberlere hemen inanma!

• Dosya indirme!

• Bağlantılara tıklama!

Bilgi güvenliği dendiğinde 3 temel özellik belirlenmiştir;

1. Gizlilik: Önemli bilgilerin yetkisiz kişilerin eline geçmemesi bilgi güvenliğini ifade eder.

2. Erişilebilirlik: Bilginin ihtiyaç duyulduğu zaman erişilebilir olmasıdır.

3. Bütünlük: Verinin yetkisiz kişiler tarafından değiştirilememesini kapsayan bir özelliktir. Bunun için bilginin değiştirilmesini engelleyecek güvenlik tedbirleri alınır.

​Gizlilik ve Güvenlik

​Veri Şifreleme
Verilerimizi gönderirken bazı işlemlerden geçirerek gizliliğini sağlayabiliriz. Böylece mesaj doğru kişiye ulaştığında, gelen mesajı bazı işlemlerden geçirerek doğru mesaja ulaşabilir. Bu yöntem bilgisayarlardan öncede kullanılan bir yöntemdir.

En eski bilgi gizleme yöntemlerinden biri ‘Sezar şifresi’ olarak bilinen harf kaydırma yöntemidir. Örnekteki tabloda ilk harf sırası normal alfabenin harf sıralaması, ikinci harf sırası ise üç sıra harf kaydırarak elde edilen harf sıralamasıdır.

​Soru: ÜVÇCTO  ILUSKZS ifadesi hangi kelimenin şifrelenmiş halidir?

HTTPS Nedir?
İnternet’te kullandığımız sitelerde güvenli bir şekilde bağlantı kurduğumuzu anlamanın yollarından biri adres çubuğuna bakmaktır. Eğer HTTPS ile başlayan bir adres ise bu bağlantı güvenlik sertifikası kullanıyor demektir. Özellikle bankalar internet üzerinden bu şekilde hizmet sunar. Https kullanan siteler güvenlik sertifikası kullandıklarını ve verilerin şifrelenip gönderildiğini anlamamızı sağlar.

Bilgisayar, telefon, tablet gibi elektronik cihazlara bulaşan ve cihazların isteğimiz dışında işlemler yapmasına neden olan, kişisel bilgileri ele geçirmeye çalışan yazılımlara zararlı yazılım denir.

Zararlı Yazılım Türleri

Virüs: çalıştığında bilgisayar, telefon tablet gibi cihazlara değişik şekillerde zarar verebilen programlardır.

Truva Atı (Trojan): Güvenli görünen, ancak bulaştığı cihazın arka planına sızarak bilgileri çalıp korsanlara gönderen yazılımlardır.

Solucan (Worm): Kendisini bir bilgisayardan diğerine kopyalamak için tasarlanmış ve bunu otomatik olarak yapan yazılımlardır.

Casus Yazılım (SpyWare): Tanıtım, kişisel bilgi toplama veya onayınızı almadan bilgisayarınızın ayarlarını değiştirme gibi davranışları gerçekleştiren yazılımlardır.

Reklam Yazılımı (AdWare): Bilgisayar, telefon tablet gibi cihazlarınızda istenmeyen reklamlar gösterme, sizi istemediğiniz sitelere yönlendirme gibi davranışlar gösteren yazılımlardır.

​Zararlı Yazılımlar

Zararlı Yazılımlar Neler Yapar?

• Bilgisayarınızdaki bilgileri çalabilir ve başkalarına gönderebilirler. (E-posta hesaplarınız, parola bilgileriniz gibi.)

• İşletim sisteminizin veya diğer programlarınızın çalışmamasına, hatalı çalışmasına neden olabilirler.

• Bilgisayarınızdaki dosya veya klasörleri silebilir, kopyalayabilir, yerlerini değiştirebilir veya yeni dosyalar ekleyebilirler.

• Yaptığınız her şeyi kaydedebilirler. (Klavyede yazdığınız her şey veya fare ile yaptığımız tüm hareketler gibi.)

• Ekranda can sıkıcı veya kötü amaçlı web sitelerine yönlendiren açılır pencereler oluşturabilirler.

• Tüm verisiyle diski silebilir, hatta biçimlendirebilirler.

• Saldırganların kullanması için güvenlik açıklıkları oluşturabilirler.

• Başka zararlı programların bulaşmasını sağlayabilirler.

• Bilgisayarınız üzerinden başkalarına saldırabilirler.

• Bilgisayarınızda veya internet hızınızda yavaşlamaya neden olabilirler.

Antivirüs Programı (Güvenlik Yazılımı):
Bilgisayar, telefon tablet gibi cihazları zararlı yazılımlardan ve siber saldırılardan koruyan yazılımlardır.

Antivirüs Programları Neler Yapar?

• Bilgisayar, telefon veya tabletinizi zararlı yazılımlara karşı korur ve mevcut zararlı yazılımları tespit edip siler, silemezse de karantinaya alır.

• Bazı virüsler dosyalara da bulaşır. Antivirüs programları virüslerin dosyalarınıza bulaşmasını engeller.

• Bilgisayara yeni takılacak bellek birimlerini tarar.

• Yeni kullanılacak dosyayı açmadan önce tarayarak gerçek zamanlı koruma sağlar.

• İnternette gezinirken gizliliği, performansı ve verimliliği artırır.

• Gezinme bilgilerinizi gizli tutmaya yardımcı olur istenmeyen reklamları engeller.

• Parola bilgilerinizi güvenli tutabileceğiniz araçlar sunar.

• Kapsamlı güvenlik durumu raporlaması sağlar.

• Kötü amaçlı eylemleri sonlandırmanızı sağlar bazen zararlı yazılımların verdiği zararları geri almaya çalışır. 

• Kesintisiz bir şekilde uygulamalarınızı kullanmanıza yardımcı olur.