Salatalar

SALATALAR

Salatalar; sebze, meyve, yeşillik, kök bitki vb. malzemelerin genellikle pişirilmeden veya çok az pişirilip bir araya getirilmesiyle yapılan yemek türüdür.
Günümüzde çeşitli şekillerde ve neredeyse sınırsız sayıda ürünle hazırlanabilmektedir.
Ülkemiz, sebze ve otlar açısından çok zengindir. Türk mutfağında her mevsimde yüzlerce çeşit taze sebze ve ottan lezzetli salatalar yapılmaktadır.
Türk mutfağında salatalar, 1844’te yazılan ve ilk matbu Türkçe yemek kitabı olan Melceü’t Tabbahin (Aşçıların Sığınağı) kitabında yer bulmuştur.

SALATA ÇEŞİTLERİ

Salatalar, farklı şekillerde sınıflandırılabilmektedir.
İçeriklerine göre sebze, kuru baklagil, tahıl, makarna, balık, sakatat veya meyve salataları şeklinde sınıflandırılabilmektedir.
Bir diğer önemli sınıflandırma, salataların menüdeki işlevlerine göre yapılmaktadır.

Menüdeki İşlevlerine Göre Salatalar

1. Aperitif Salatalar: Ana yemek öncesi sunulan salatalardır. Aperitif salataların iştah açıcı olduğu unutulmamalıdır. Salatada kullanılacak malzemeler, taze ve gevrek malzemelerden oluşmalı; salata zengin, soslu ve göz alıcı olmalıdır.
2. Eşlikçi (Garnitür) Salatalar: : Genellikle et veya balık gibi ana yemeklerin yanında, onları tamamlamak için tercih edilen salatalardır.
3. Ana Yemek Salataları: : Başka bir ana yemeğe ihtiyaç duymayan, ana yemek kadar doyurucu şekilde karbonhidrat içeren ve proteince de zengin salatalardır
4. Tatlı Salatalar: Genellikle meyve, tatlandırılmış jelatin, fındık, fıstık, krema vb. içeren tatlı tada sahip salatalardır.

SEBZE SALATALARI

Vitamin ve mineral bakımından zengin olan sebzeler, yapılarında yüksek oranda su barındırırlar.
Sebze salatalarında kurutulmuş veya konserve sebzeler kullanılabilmektedir.
Kurutulmuş sebzelerde kurtlanma, küf gelişimi ve yüksek nem içeriği olmamasına dikkat edilmelidir.
Sebze konservelerinin ise kapağının şişmemiş, konserve kutusunun ise ezilmemiş ve darbe almamış olması gerekir.
Ayrıca konserveler, son tüketim tarihine bakılıp satın alınmalıdır.
Salata hazırlarken ise birbiri ile uyumlu malzeme ve sos tercih edilmelidir.

SALATALARIN YAPISI

1. Taban (Yatak): Salatanın esas (gövde) kısmının yerleştiği yeri ifade eder
2. Gövde: Salatanın esas kısmını oluşturur ve yatağın üzerine yerleştirilir. Gövde; yatak dışındaki yeşillikler, çiğ veya pişmiş sebzeler, nişastalı ve proteinli gıdalardan oluşur.
3. Garnitür: Salatanın görsel çekiciliğini artırmak için salataya eklenen, yenebilir, dekoratif malzemelerdir.
4. Sos: Salata gövdesine lezzet katmak için eklenen sıvı veya yarı sıvı karışımdır.

SORULAR

1-) Türk Mutfağında salatalar ilk kez hangi kitapta yer bulmuştur?
2-) İçeriklerine göre salatalar hangi şekilde sınıflandırılmaktadır?
3-) Salatalar menüdeki işlevlerine göre hangi şekilde sınıflandırılmaktadır?
4-) Salatalarda kullandığımız kurutulmuş ve konserve sebzelerde nelere dikkat etmeliyiz açıklayınız.
5-) Salataların yapısı kaç bölümden oluşur açıklayınız.

Kaynakça

MEB-Aşcılık Ve Servis Atölyesi 11. Sınıf