จิตวิญญาณความเป็นครู3

พรบ.จิตวิญญาณความเป็นครู

จิตวิญญาณ

• “จิตวิญญาณ” มาจากค าว่า “จิต” และ “วิญญาณ” โดยสรุปหมายถึง สิ่งที่อยู่ในตน ท าให้เป็นบุคคลขึ้น เป็นความรู้

แจ้งความรู้สึกตัว จิตใจ (ราชบัณฑิตยสถาน, 2546)

ความหมายลักษณะของจิตวิญญาณ

• หมายถึง ลักษณะของจิตอันสูงส่งของบุคคล มีความ กล้าที่จะยืนหยัดท าในสิ่งที่ถูกต้อง มีความเมตตากรุณา ลด

ความเห็นแก่ตัว รู้จักการให้อภัย และมีการตระหนักรู้ รวมทั้งการมีความเชื่อและศรัทธาในตัวบุคคลนั้นๆ ด้วย
จิตใจอันบริสุทธิ์

ความหมายของจิตวิญญาณ

• หมายถึง ความรู้สึกจากส่วนลึกของมนุษย์ที่เป็นตัว ก ากับให้มนุษย์ด าเนินชีวิตไปในทิศทางที่เป็นประโยชน์ ต่อ

ตนเองและสังคม ซึ่งเกิดจากสติปัญญา ประสบการณ์ ความคิด ความเชื่อ ทั้งของตนเองและสังคมรอบข้าง

ความหมายของจิตวิญญาณความเป็นครู

• เป็นคุณลักษณะของบุคคลในการมีจิตใจที่ปฏิบัติตนเพื่อน าไปสู่ การเป็นที่ยอมรับและภาคภูมิใจในการถ่ายทอด

ความรู้ให้แก่บุคคล อื่น ซึ่งคุณลักษณะดังกล่าวประกอบด้วย ความรับผิดชอบในหน้าที่ ความรักในอาชีพ ความรัก
และเมตตาเพื่อนมนุษย์ ความเสียสละ ความอดทน ความยุติธรรม และการเป็นแบบอย่างที่ดี

สรุปจิตวิญญาณความเป็นครู

• หมายถึง คุณลักษณะของบุคคลที่แสดงออกถึงการเป็นครูที่ดีตาม กรอบคุณธรรมจริยธรรม จารีตประเพณี และ

วัฒนธรรม อัน ประกอบด้วยการมีความรับผิดชอบในหน้าที่ ความรักและศรัทธาใน อาชีพ การปฏิบัติต่อศิษย์ด้วย
ความปรารถนาดี ให้ความความรักและ เมตตา ช่วยเหลือ เสียสละ อดทน อดกลั้น อุตสาหะพากเพียร ส ารวม เป็น
แบบอย่างที่ดี รวมทั้งการรู้จักพัฒนาตนเองอยู่เสมอ

Multiple Choice

จิตวิญญาณความเป็นครูที่ถูกต้อง ต้องมีอะไรบ้าง?

• มีความเมตตา รู้จักให้อภัย

• การถ่ายทอดให้ความรู้แก่คนอื่น

• มีคุณธรรมจริยธรรม รับผิดชอบในหน้าที่

• ถูกทุกข้อ

องค์ประกอบจิตวิญญาณความเป็นครู

• (1) องค์ประกอบด้านการพัฒนาตนเอง - การใฝ่ หาความรู้, เพื่อพัฒนาตนเองอยู่เสมอ, ขยันหมั่นเพียรแสวงหา

ความรู้ใหม่ๆ

• (2) องค์ประกอบด้านความมีเมตตาในการปฏิบัติงาน - การยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม, ปฏิบัติงานโดย

อาศัยหลักแห่งเหตุผล, ปราศจากอคติ, ความเป็นประชาธิปไตย

• (3) องค์ประกอบด้านความคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ - ประเมินผลผู้เรียนในรูปแบบที่หลากหลาย, คิดค้นการสร้างสื่อ

นวัตกรรม การเรียนการสอนใน รูปแบบใหม่ๆ, การแก้ไข ปรับปรุง ข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นจากการเรียนการสอน

• (4) องค์ประกอบด้านการปฏิบัติตามจรรยาบรรณวิชาชีพ - การอุทิศตนเพื่อประโยชน์ต่อวิชาชีพครู, ตั้งใจ

ปฏิบัติงานเพื่อให้วิชาชีพครูเป็นที่ยกย่อง, จริงใจใน ความรับผิดชอบต่อวิชาชีพครู

• (5) องค์ประกอบด้านวิริยะ อุตสาหะ - ขยันตั้งใจในการท างาน กระตือรือร้น อุทิศเวลา ปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็ม ความสามารถ
• (6) องค์ประกอบด้านความเมตตา กรุณา - ปรารถนาดีเอื้อเฟื้ออาทรและเมตตาต่อศิษย์, การยึดมั่นในคุณธรรม จริยธรรม ตามหลักศาสนา
•(7) องค์ประกอบด้านความซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพ - ไม่น าผลงานของผู้ใดมาแอบอ้างเป็นของตน, ตระหนักในคุณค่าศักดิ์ศรี ของความเป็น
มนุษย์, ไม่แสวงหาผลประโยชน์จากศิษย์, ปฏิบัติต่อศิษย์ทุก คนด้วยความเสมอภาค (8)

•องค์ประกอบด้านความดี - มีความเอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่ ช่วยเหลือผู้อื่น สุภาพอ่อนโยน เสียสละ และเห็น อกเห็นใจผู้อื่น

•(9) องค์ประกอบด้านความรัก ศรัทธาในวิชาชีพ - มีความรักในวิชาชีพครูยิ่งกว่าวิชาชีพใด, มีความศรัทธาในวิชาชีพครูมากกว่า วิชาชีพ
อื่น, มีความมุ่งมั่นตั้งใจมาเป็นครูเป็นอันดับแรก

•(10) องค์ประกอบด้านการปฏิบัติการสอน - การคิดค้น วิธีการจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ, ประยุกต์ความรู้ ที่มีอยู่จัดการเรียน
การสอนได้อย่างเหมาะสมกับศักยภาพของผู้เรียน

Multiple Choice

องค์ประกอบจิตวิญญาณความเป็นครููมีกี่ชนิด?

• 4

• 6

• 8

• 10

ตัวบ่งชี้จิตวิญญาณความเป็นครู

• 1) การปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่
• 2) การมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีและมีความเป็นกัลยาณมิตร
• 3) การเป็นแบบอย่างที่ดี
• 4) การมีจิตวิทยาในการสอน
• 5) ความรัก และศรัทธาในวิชาชีพ
• 6) การมีคุณธรรมและจริยธรรม
• 7) ความผูกพัน ระหว่างครูกับศิษย์

แนวทางการพัฒนาจิตวิญญาณความเป็นครู

• (1) มีความเจริญและสมดุลทั้งด้าน IQ และ EQ
• (2) ยึดหลักศาสนธรรม ทั้งนี้เพราะศาสนธรรมเป็นหลักพื้นฐานในการด ารงชีวิต ร่วมกับผู้อื่น เพื่อให้การด าเนิน

ชีวิตไปด้วยความสุขุมลุ่มลึก มีสติ และขัดเกลา จิตใจให้มีความนบน้อม อ่อนโยน เมตตาจิต เชื่อมั่นในเรื่องผลแห่ง
กรรม

• (3) เคารพตนเองและผู้อื่น เชื่อมั่นในสิ่งที่ท า มองเห็นคุณค่าและศักดิ์ศรีความ เป็นมนุษย์ เชื่อ ว่ามนุษย์ทุกคนล้วนมี

ศักยภาพที่สามารถพัฒนาได้ รวมทั้งมี ส านึกดีต่อสังคม

• (4) มนุษย์มีอดีต มีปัจจุบัน และมีอนาคต ครูจะต้องเชื่อมโยงทั้ง 3 มิตินี้เข้า ด้วยกัน โดยมีสมมติฐานว่า อนาคต ที่ดี

มาจากการวางรากฐานของปัจจุบันที่ พัฒนามาจากประสบการณ์ของอดีต

• (5) ครึ่งหนึ่งของชีวิตอุทิศเพื่อสังคม เพราะชีวิตแต่ละชีวิตต่างติดหนี้สังคมอยู่ ครึ่งชีวิต ต้องการแบ่งผลประโยชน์

ครึ่งหนึ่งของชีวิตคืนให้สังคม

• (6) ครู คือ ผู้สร้างค่านิยมกระแสสังคม การกระท าใดๆ จะต้องใส่ใจและ รับผิดชอบต่อสังคม

Multiple Choice

ข้อใดแสดงให้เห็นถึงจิตวิญญาณความเป็นครู?

• ชอบใช้นักเรียนไปซื้อน้ำให้

• เปิดสอนเรียนพิเศษและเพิ่มคะแนนให้ผู้เรียน

• ครูรักในการสอนแต่ชอบจับมือหรือจับไหล่นักเรียน

• ครูเป็นแบบอย่างที่ดีและสั่งสอนตามความถูกต้อง

เหตุที่จิตวิญญาณความเป็นครูเป็นคุณลักษณะส าคัญของครูมอออาชีพ

• อาชีพครูเป็นอาชีพที่ท างานกับคน เพื่อพัฒนาหรือยกระดับศักยภาพและสภาพจิต ของคนการสร้างคนดี คนที่มี

ลักษณะพึงประสงค์ จ าเป็นต้องมีแบบอย่าง (Model)ที่ดี ต้องใช้เวลาหล่อหลอม ปรับแต่งยาวนานต่อเนื่องด้วย
จิตที่มุ่งมั่นอดทน ไม่ละทิ้ง อุดมการณ์ หรือหน้าที่ในการพัฒนาศิษย์ ด้วยเหตุดังกล่าวครูมืออาชีพจึงต้องเป็นมือ
อาชีพทั้งด้านวิชาการและด้านการปฏิบัติหน้าที่ด้วยจิตวิญญาณในอันที่จะพัฒนาศิษย์ อย่างรอบด้าน เพื่อให้เป็นคน
ดี คนเก่ง และสามารถด ารงชีวิตได้อย่างมีความสุข การปฏิบัติ ดังกล่าวเรียกได้ว่าเป็น “การปฏิบัติด้วยจิตวิญญาณ
ความเป็นครู”

คุณสมบัติของครูตามแนวคิดจิตวิญญาณความเป็นครู

• 1. การมีบุคลิกภาพที่ดี บุคลิกภาพที่ดี จะสามารถสร้างความมั่นใจให้กับตัวครูเอง
• 1.1) การพัฒนาพฤติกรรมภายนอกหรือรูปสมบัติ ได้แก่ รูปร่างหน้าตา การแต่งกาย กิริยาท่าทาง น้ าเสียงและการ

พูด

• 1.2) การพัฒนาพฤติกรรมภายใน หรือคุณสมบัติประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ ดังนี้ ความเชื่อมั่นในตนเอง การวางตัวที่

เหมาะสม ความแนบเนียน บางครั้งครูจ าเป็นต้อง ใช้จิตวิทยา ในการพูดกับนักเรียน ความกระตือรือร้น ความ
ไว้วางใจได้ ครูต้องมี ความจ าที่ดี ความยับยั้งชั่งใจ

• 2. มีความเมตตาต่อศิษย์ ต่อคนทุกคน ควรถือว่าศิษย์ทุกคนเป็นเสมือนลูกหลาน สอนด้วยความปรารถนา ดี พูดจาไพเราะ

สุภาพ

• 3. รอบรู้ในสายวิชาชีพ ครูผู้สอนมีความรอบรู้ในทุกศาสตร์และเป็นมืออาชีพที่สามารถชี้ชัด ในวิชาการ มีความเป็นครูอยู่ใน

ตัวตน และอ่อนโยน และให้ก าลังใจอยู่เสมอ รวมทั้ง เมตตาต่อคนทุกคน โดยไม่เลือกชั้นวรรณะ

• 4. เทคนิคการสอนดี
• 4.1) แนะน าวิธีเรียนรู้ ให้แก่เด็ก ดูแลและเอาใจใส่นักเรียน
• 4.2) สอนให้นักเรียนเชื่อมโยงกับชีวิตจริง และฝึกให้นักเรียนคิดให้บ่อยที่สุด ให้ผู้เรียนเข้าใจว่าความรู้ไม่ได้ จ ากัดอยู่แต่ใน

เฉพาะหนังสือเท่านั้น เชื่อมช่องว่างระหว่างทฤษฎีและการปฏิบัติท าให้นักเรียนเกิดความช านาญ ในเรื่องที่นักเรียนสนใจ โดย
ครูให้ค าปรึกษา ช่วยเหลือในการปฏิบัติ

• 4.3) ตั้งใจฟังนักเรียน ครูต้องรู้จักตั้งค าถาม สามารถตอบข้อสงสัยแก่นักเรียนได้ และ ควรระลึกอยู่เสมอว่า นักเรียนแต่ละคน

ในชั้นเรียนมีความแตกต่างกัน

• 4.4) การจัดการเรียนรู้ต้องยืดหยุ่นเปลี่ยนแปลงได้มีการทดลอง มีการสอนที่หลากหลาย
• 4.5) สร้างบรรยากาศเป็นกันเอง ต้องท าให้นักเรียนเกิดความรู้สึกมีส่วนร่วม
• 4.6) มีอารมณ์ขัน พยายามอย่าท าตัวให้เครียด การมีอารมณ์ขันจะช่วยทลายก าแพงระหว่างครูกับนักเรียนได้ ครูควรเรียนรู้ที่

จะผ่อนคลาย บรรยากาศในห้องเรียนสนุก

• 4.7) ความเอาใจใส่ และอุทิศเวลาให้แก่การค้นคว้าหาวิธีถ่ายทอดความรู้ เตรียมการสอนมาอย่างดี มีสื่อการ สอนที่พร้อมและ

วิธีการสอนที่น่าสนใจ 4.8 มีจินตนาการ เพราะจะมีผลต่อความคิดริเริ่มใหม่ๆ

• 5. มีจิตอาสา จิตอาสา คือ หัวใจของการบริการวิชาการ ครูไม่ได้ท าหน้าที่แค่สอน หนังสือเท่านั้น แต่ยังท าหน้าที่เสมือนญาติ

ผู้ใหญ่และเป็นพี่เลี้ยงให้กับ ศิษย์อีกด้วย ต้องมีหัวใจของการบริการอยู่ตลอดเวลา คนที่มีจิตวิญญาณ เป็นครูจะท าไปโดยไม่
คิดหวังผลตอบแทนใด

Multiple Choice

คุุณสมบัติความเป็นครูมีกี่หัวข้อ?

• 1

• 2

• 3

• 5

ผลสัมฤทธิ์ของจิตวิญญาณความเป็นครูมอออาชีพ

• ผลสัมฤทธิ์จะเกิดต่อครู ดังนี้ 1. ช่วยพัฒนาหรือยกระดับความคิดและทักษะที่จ าเป็นในการเรียนการสอน
• 2 มีคุณธรรมจริยธรรม ศีลธรรม ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ และงานที่ได้รับ มอบหมาย
• 3. มีความยืดหยุ่นและเข้าใจในความเปลี่ยนแปลงของสังคม
• 4. มองนักเรียนว่ามีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และมีศักยภาพ
• 5 มีความสุขและมีความภาคภูมิใจในอาชีพครู
• 6. ได้รับการยอมรับและความศรัทธาจากสังคมและลูกศิษย์

Multiple Choice

ผลสัมฤทธิ์ของจิตวิญญาณความเป็นครูควรเป็นอย่างไร

• มีอำนาจในการสั่งการนักเรียน

• สอนนักเรียนในด้านลบ

• ไม่ชอบสอนนักเรียน

• ไม่มีข้อถูก

สรุป

• ครูที่มีสานึกในความเป็นครู เสียสละ อดทน อุทิศตนในการสอนหรือ การบริหาร ก็นับว่าเป็น

“ครูที่มีจิตวิญญาณความเป็นครู” ปฏิบัติ หน้าที่และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง ระมัดระวังการประพฤติปฏิบัติ ให้
อยู่ในหลักศีลธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ ซึ่งลักษณะดังกล่าว จะ น าไปสู่การเป็น “ครูมืออาชีพ”

Multiple Choice

สรุปแล้วคุณครูควรมีลักษณะอย่างไร?

• มีความอดทน

• เสียสละ

• ปฏิบัติตามหน้าที่

• ถูกทุกข้อ

• นายรัชชานนท์ ฮามค าฮัก

64100189221

​แบบทดสอบหลังการเรียน

Multiple Choice

วันครูแห่งชาติมีความสำคัญอย่างไร?

• ระลึกถึงครูผู้เสียสละที่อบรมสั่งสอน

• เป็นการช่วยให้ครูเกิดความอับอาย

• ช่วยให้คุณครูได้เงินเพิ่ม

• ถูกทุกข้อ

Multiple Choice

วันครูที่ถูกกำหนดครั้งแรกในปี พ.ศ. ใด?

• 2455

• 2515

• 2500

• 2499

Multiple Choice

การเป็นครูที่ดีควรมีอะไรบ้าง?

• มีเด็กนักเรียนที่ชอบและหลงไหล

• มีอำนาจในการสั่งสอนเด็กตามใจตัวเอง

• มีความเป็นผู้นำและเสียสละ

• ผิดทุกข้อ

Multiple Choice

คำขวัญของวันครูในปี พ.ศ. คือข้อใด

• ครููวางฐานคิด ส่งเสริมศิษย์สร้างสรรค์

• ครูดี ศิษย์ดี มีอนาคต

• พัฒนาครู พัฒนาเด็ก เรียนรู้สู่อนาคต

• ครูไทยรักศิษย์ คิดพัฒนา