Lekcja bez tytułu

W kieszonkowym ogrodzie –
tajemnice kiełkowania i wzrastania roślin

Iwona Tarnawa-Januszek

Zielona Góra –2009

Samodzielne obserwacje nasion ––
za pomocą lupy mogą być
podstawą wykonania rysunku…

Przykład wiadomości zdobytych przez młodzież,
np. w książkach popularnonaukowych

PRZYKŁADY

DOŚWIADCZEŃ Z NASIONAMI

Badanie 1.
Siła i energia kiełkowania nasion różnych gatunków roślin

Przykładowe problemy badawcze:

Jaka jest siła kiełkowania łubinu?
Czy energia kiełkowania nasion różnych gatunków roślin jest taka sama?
Badanie siły kiełkowania nasion bobu, fasoli, rzeżuchy i owsa.

Przykładowe hipotezy:

Siła kiełkowania łubinu jest wysoka, sięga powyżej 90%.

Im mniejsze nasiona tym energia kiełkowania jest większa (więcej nasion
wykiełkuje w krótszym czasie).

Siła kiełkowania rzeżuchy jest największa, a w następnej kolejności owsa,
fasoli, natomiast siła kiełkowania bobu jest najmniejsza.

Badanie 3.
Znaczenie substancji zapasowych,
zawartych w liścieniach
dla kiełkującej rośliny









Możliwy wynik obserwacji:
Największe siewki wyrosły z nasion grupy I, a najmniejsze z nasion grupy III

Wniosek:
Młode siewki odżywiają się – do czasu wytworzenia liści – substancjami
zapasowymi zawartymi w liścieniach.
W początkowej fazie rozwoju siewki wykorzystują substancje pokarmowe
w liścieniach.

Badanie 4.
Wpływ soli mineralnych
na wzrost i rozwój rośliny
Wariant drugi

Próba
Długość
siewki
Wygląd/barwa liści

1

2

Wyniki obserwacji:

Wniosek:
Aby rośliny prawidłowo rozwijały się
w kulturach wodnych należy zapewnić
im – oprócz ogólnych warunków
niezbędnych do rozwoju (światło,
ciepło, tlen) – także sole mineralne.

Problem badawczy: Czy woda i tlen potrzebne są do kiełkowania nasion?

Hipoteza: Do kiełkowania nasiona potrzebują wody i tlenu.

Spostrzeżenie: Nasiona wykiełkowały w próbie II,
a w próbach I i III nie wykiełkowały.
Wniosek: Niezbędnymi warunkami do kiełkowania nasion
jest dostęp powietrza (tlenu) i wody.

Problem badawczy: Czy woda i tlen potrzebne są do kiełkowania nasion?

Hipoteza: Do kiełkowania nasiona potrzebują wody i tlenu.

Spostrzeżenie: Nasiona wykiełkowały w próbie II,
a w próbach I i III nie wykiełkowały.
Wniosek: Niezbędnymi warunkami do kiełkowania nasion
jest dostęp powietrza (tlenu) i wody.

Problem badawczy: Czy kiełkujące nasiona oddychają?
Hipoteza: Kiełkujące nasiona zużywają tlen.

Spostrzeżenie:
W zestawie I płomień łuczywa zgasł natychmiast po wprowadzeniu do naczynia.
W zestawie II płomień łuczywa palił się bez zmian.
Wniosek: W słoiku I brak jest tlenu podtrzymującego palenie.
Został on zużyty w procesie oddychania kiełkujących nasion.

Problem badawczy: Jaki gaz wydziela się podczas oddychania kiełkujących nasion?

Spostrzeżenie: W słoiku pierwszym woda wapienna zmętniała, a w drugim nie.
Wniosek:
Zmętnienie wody wapiennej w słoiku pierwszym świadczy o zwiększonej ilości CO2.
Gaz ten wydziela się w procesie oddychania kiełkujących nasion.
Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O

Zagadka
Co uczniowie badali w poniższych eksperymentach?

Źródło: Góralski G., Kłyś A., Tuleja M.: Z natury rzeczy. Podręcznik do biologii. Gimnazjum 1. Grupa Edukacyjna S.A. MAC – Edukacja, Kielce 2009.

Dziękuję za uwagę 