Doğal sayılarda toplama-çıkarma

DOĞAL SAYILARDA TOPLAMA-ÇIKARMA

1) Doğal sayılarda toplama işlemi yapılırken aynı adlı basamaklar alt alta gelecek şekilde sayılar yazılır.

DOĞAL SAYILARDA TOPLAMA İŞLEMİ

4567 ile 325’i toplamak istersek aynı basamakların alt alta gelmesine dikkat etmeliyiz.

4 5 6 7
+   3 2 5

ÖRNEK:

​2) Daha sonra işlemler en sağdaki basamaktan (birler basamağından) sola doğru sırayla yapılır.

3) Bir basamakta yapılan toplama işleminde sonuç iki basamaklı çıkıyorsa onlar basamağındaki rakam bir sonraki basamağa elde olarak alınır.

(1)
4 5 6 7
+   3 2 5
            2

Yukarıdaki örneği incelersek toplama işlemine sağdaki basamaktan başlıyoruz. 7 ile 5’i toplayınca çıkan sonuç iki basamaklı olduğu için 2’yi yazarız, 1’i elde olarak alırız. Daha sonra onlar basamağındaki rakamları toplarız. 1+6+2=9 ve bu şekilde devam ederek işlemi tamamlarız.

(1)
4 5 6 7
+   3 2 5
   4 8 9 2

Toplama İşleminde Verilmeyen Sayıyı Bulma

Eğer toplama işleminde toplanan sayılardan herhangi biri verilmezse toplamdan verilen toplanan çıkartılarak bulunur.

Örnek verecek olursak 3 + … = 4 işleminde … yerine 1 gelecek bildiğiniz gibi. Bunu 4’ten 3’ü çıkartarak buluruz.
Benzer şekilde …. + 2 = 7 işleminde … yerine 5 geleceğini 7’den 5’i çıkararak buluruz.

ÖRNEK:

… … … …
+  2  3  0
 3  4  5  6

işleminde verilmeyen sayıyı bulmak için 3456’dan 230 çıkartırız ve verilmeyen sayıyı 3226 buluruz.

Toplama İşleminde Verilmeyen Rakamları Bulma

Eğer toplama işleminde bazı basamaklardaki rakamlar verilmemişse bu rakamları tek tek bulabiliriz veya pratik olarak bu verilmeyen rakamlar yerine sıfır yazarak toplama işlemini yaparız. Bulduğumuz cevapla verilen cevap arasındaki farka bakarak verilmeyen rakamları buluruz.

ÖRNEK:

A 5 B        0 5 0
+2 C 4     + 2 0 4
   5 7 9         2 5 4

579’dan 254 çıkartırız = 325

Demek ki yüzler basamağı yani A=3, onlar basamağı yani C=2,birler basamağı yani B=5

DOĞAL SAYILARDA ÇIKARMA İŞLEMİ

1) Doğal sayılarda çıkarma işlemi yapılırken aynı adlı basamaklar alt alta gelecek şekilde sayılar yazılır.

4564 ile 325’i çıkartmak istersek aynı basamakların alt alta gelmesine dikkat etmeliyiz.

4  5  6  4
−     3  2  5

2) Daha sonra işlemler en sağdaki basamaktan (birler basamağından) sola doğru sırayla yapılır.

3) Bir basamakta yapılan işlemde eksilen sayıdaki rakam çıkan sayıdaki rakamdan küçükse soldaki basamaktan bir onluk alınır.

(5) (14)
4  5  6  4
−    3  2  5
               9

Yukarıdaki örneği incelersek çıkarma işlemine sağdaki basamaktan başlıyoruz. 4’ten 5 çıkmadığı için yandaki basamaktan bir onluk alırız. Yandaki 6 sayısı 5 olur ve gelen onlukla beraber 4’ümüz 14 olur. 14’ten 5 çıkartarak 9 buluruz ve bu şekilde devam ederek işlemi tamamlarız.

(5) (14)
4  5  6  4
−    3  2  5
  4  2  3  9

Çıkarma İşleminde Verilmeyen Sayıyı Bulma

Eğer çıkarma işleminde eksilen sayı verilmezse çıkan sayıyla fark toplanarak bulunur.

EKSİLEN = ÇIKAN + FARK

Örneğin … − 2 = 6 işlemine … yerine 8 gelir. Bunu 2 ile 6’yı toplayarak buluruz.

Eğer çıkarma işleminde çıkan sayı verilmezse eksilen sayıdan fark çıkartılarak bulunur.

ÇIKAN = EKSİLEN − FARK

Örnek verecek olursak 9 − … = 4 işleminde … yerine 5 gelecek bildiğiniz gibi. Bunu 9’dan 4’ü çıkartarak buluruz.

ÖRNEK:

… … … …
−   2  3  0
 3  4  5  6

işleminde verilmeyen sayıyı bulmak için 3456’a 230 ekleriz ve eksilen sayıyı 3686 buluruz.

ÖRNEK:

2  4  9  5
−   … … …
2  2  5  1

işleminde verilmeyen sayıyı bulmak için 2495’ten 2251’i çıkartırız ve çıkan sayıyı 244 buluruz.

Çıkarma İşleminde Verilmeyen Rakamı Bulma

1 A 4 B
− 2 C 5
1 5 2 7

işleminde önce B’yi bulalım. B’den 5 çıkmış 7 kalmış. 5+7=12

o zaman B 2’dir ve onluk yandan alınmıştır. 4’ten bir onluk aldık 3 kaldı.

Şimdi C’yi bulalım. 3’ten C çıkmış 2 kalmış. 3−2=1

Şimdi A’yı bulalım. A’dan 2 çıkmış 5 kalmış. 2+5=7

Multiple Choice

350 lira harçlığımın 124 lirasına elbise, 98 lirasına etek aldım. Ne kadar param kaldı?

• 138

• 128

• 127

• 129

Multiple Choice

Bir trende 500 tane yolcu vardır. 200 tanesi erkek, 149 tanesi kadındır. Trende kaç çocuk yolcu vardır?

• 251

• 161

• 151

• 261

Multiple Choice

Bir simitçi sabah 117, akşam da sabah sattığından 29 fazla simit sattığına göre toplam kaç simit satmıştır?

• 136

• 148

• 156

• 146

Multiple Choice

144 koyunun bir kısmı kaçınca çiftlikte 74 tane koyun kaldığına göre kaç koyun kaçmıştır?

• 70

• 60

• 80

• 74