untitled

1.1 PENGENALPASTIAN

MASALAH

MASALAH BUKAN

INVENTIF

• Masalah bukan inventif ialah

masalah yang dapat diselesaikan
tanpa mempunyai kesan
sampingan.

• Masalah seperti ini sering kita

hadapi dalam kehidupan seharian.

• Masalah inventif pula ialah

masalah yang mempunyai kesan
sampingan apabila usaha
penambahbaikan berlaku.

• Kesan sampingan ini diselesaikan

dengan pilihan yang ada seperti
yang disarankan dalam prinsip
inventif.

1.1.1 MENGENAL PASTI MASALAH
BUKAN INVENTIF DAN INVENTIF

MASALAH BUKAN

INVENTIF
• Dalam kehidupan seharian,

kita sering berhadapan dengan
pelbagai situasi yang
memerlukan kita membuat
pilihan.

• Hasil daripada keputusan

pemilihan memberikan satu
pengalaman baharu dalam
membina pemikiran yang
matang.

• Kadang-kadang situasi seperti

itu memaksa kita
menyelesaikan masalah
tersebut dengan pantas

MASALAH

BUKAN

INVENTIF

• Contohnya, sebelum

memasak kita perlu
menyediakan bahan mentah.

• Bahan mentah tersebut

perlu dipotong.

• Jika pisau yang digunakan

tumpul, maka sudah
tentulah kerja-kerja
memotong akan mengambil
masa yang lebih lama.

• Maka, penyelesaiannya ialah

pisau itu perlu diasah.

MASALAH

BUKAN

INVENTIF

• Dalam hal ini, masalah

yang dikenal pasti ialah
pisau tumpul. P

• enyelesaiannya adalah

dengan mengasah pisau
tersebut sehingga tajam.

• Kemudian, barulah kerja-

kerja memotong dan
menghiris dapat dilakukan
dengan mudah dan cepat.

MASALAH BUKAN

INVENTIF

• Kaedah penyelesaian masalah bagi kes ini

langsung tidak mewujudkan kesan
sampingan.

• Proses mengasah pisau yang dilakukan itu

tidak menjejaskan bahagian pisau atau
merosakkan hulu pisau.

• Kita mungkin boleh mengandaikan bahawa

mata pisau tersebut sumbing sedikit atau
bengkok atau mungkin juga ketajamannya
dapat mendatangkan bahaya terhadap
tangan pengguna.

• Namun, andaian kesemua kesan sampingan

ini tidak berlaku.

MASALAH BUKAN INVENTIF

MASALAH BUKAN

INVENTIF

• Dengan kata yang lebih mudah,

masalah yang dikenal pasti ialah
mata pisau tumpul dan cara
penyelesaiannya ialah pisau itu
diasah

• Setelah penyelesaian dibuat, tidak

timbul masalah kesan sampingan
atau apa-apa masalah baharu
yang wujud akibat daripada kerja-
kerja penambahbaikan itu tadi.

• Contoh masalah di atas dikenal

sebagai masalah bukan inventif.

• Masalah jenis ini merupakan

masalah yang tidak mempunyai
kesan sampingan apabila usaha
penambahbaikan dilakukan.

MASALAH INVENTIF

• Masalah inventif ialah masalah yang mempunyai kesan sampingan apabila usaha

penambahbaikan berlaku

• Proses penyelesaian masalah secara inventif banyak digunakan dalam industri.

• Masalah lain yang timbul dalam industri akan diubah suai mengikut cadangan

penyelesaian masalah secara inventif.

MASALAH
INVENTIF

1.1.2 MENERANGKAN PROSES

PENYELESAIAN MASALAH BUKAN

INVENTIF DAN INVENTIF

MASALAH BUKAN

INVENTIF

• Proses penyelesaian masalah

bukan inventif ialah suatu
proses penyelesaian masalah
biasa yang dialami dalam
kehidupan seharian.

• Biasanya, individu yang

menghadapi masalah akan
mencari jalan keluar untuk
mengatasi masalah tersebut.

• Jika sesuatu masalah dapat

diatasi, ini dianggap sebagai
suatu kejayaan bagi individu
terbabit

PENYELESAIAN MASALAH

BUKAN INVENTIF

• Langkah pertama adalah dengan

mengenal pasti masalah yang dihadapi.
Individu perlulah berhadapan dengan
sesuatu masalah bagi mengenal pasti
masalah tersebut.

• Langkah kedua menyenaraikan pilihan

yang ada untuk menyelesaikan masalah.

• Langkah ketiga, membuat pilihan yang

sesuai daripada senarai pilihan yang ada.

• Langkah keempat adalah dengan

melaksanakan pilihan yang telah dibuat.

• Langkah kelima, membuat penilaian sama

ada pilihan tersebut berjaya atau
sebaliknya.

• Sekiranya masalah berjaya diatasi, maka

proses penyelesaian masalah telah selesai.

• Jika sebaliknya, rujuk semula langkah

kedua dan jalan penyelesaian yang ada, dan
cubalah membuat pilihan yang lain pula.

MASALAH
INVENTIF

• Strategi

penyelesaian
masalah inventif
pula berbeza
daripada
penyelesaian
masalah biasa.

PENERANGAN FASA PENYELESAIAN

MASALAH INVENTIF

PENERANGAN FASA

PENYELESAIAN MASALAH

INVENTIF

• Fasa pertama ialah menganalisis

punca masalah yang dihadapi oleh
produk.

• Masalah ini boleh dikesan melalui

proses kerja yang dikenal sebagai
analisis fungsi.

• Contoh produk ialah meja.

• Analisis dilakukan dengan menjelaskan

fungsi setiap bahagian sebuah meja.

• Analisis fungsi dibincangkan dengan

lanjut pada tajuk pelajaran seterusnya.

• Analisis ini dilakukan sehinggalah

punca masalah dapat dikenal pasti.

PENERANGAN FASA

PENYELESAIAN MASALAH

INVENTIF

• Fasa kedua ialah memodelkan

masalah dengan menggunakan
konsep percanggahan fizikal.

• Dalam contoh ini, meja perlu

berat (bahagian kaki meja ditukar
kepada besi) untuk menjadi lebih
kuat bagi menampung beban yang
tinggi dan perlu ringan untuk
mudah dialihkan.

• Percanggahan fizikal dalam kes ini

ialah meja perlu berat dan ringan.

• Dalam fasa ketiga, murid

diperkenalkan dengan dua
kaedah penyelesaian, iaitu kaedah
pemisahan ruang dan masa.

SOALAN PENENTUAN KAEDAH

PEMISAHAN

SOALAN PENENTUAN KAEDAH

PEMISAHAN

• Setelah percanggahan fizikal dikenal pasti, iaitu

meja perlu berat dan ringan, maka soalan yang
perlu ditanyakan ialah “Adakah meja perlu berat
untuk menampung beban tinggi dan ringan (untuk
mudah dialihkan) pada masa yang sama?”

• Jawapannya adalah tidak, kerana meja digunakan

untuk menampung beban dan dialihkan pada masa
yang berlainan, maka kaedah pemisahan masa
dipilih.

MODEL PENYELESAIAN

• Fasa keempat memilih model

penyelesaian spesifik (prinsip
inventif).

• Setiap kaedah pemisahan

dibekalkan dengan pilihan-pilihan
prinsip inventif.

• Sebagai contoh, kaedah pemisahan

ruang dibekalkan dengan tujuh
prinsip inventif dan kaedah
pemisahan masa juga dibekalkan
dengan tujuh prinsip inventif.

• Setelah mengenal pasti jenis

kaedah pemisahan, murid boleh
memilih satu atau menggabungkan
beberapa prinsip inventif yang
dibekalkan untuk menyelesaikan
masalah yang dihadapi.

1.2 ANALISIS FUNGSI

1.2.1 MEMBUAT HUBUNG KAIT

ANTARA PRODUK DENGAN OBJEK

DARI SEGI FUNGSINYA

MEMBUAT HUBUNG KAIT ANTARA

PRODUK DENGAN OBJEK DARI SEGI

FUNGSINYA
• Dalam proses

penyelesaian masalah
inventif, analisis fungsi
bertujuan untuk
membantu mengenal
pasti sistem yang ada
pada sesebuah produk.

• Apabila analisis fungsi

dibuat, fungsi setiap
komponen yang
melengkapkan sesuatu
produk akan
dinyatakan.

MEMBUAT HUBUNG KAIT

ANTARA PRODUK DENGAN

OBJEK DARI SEGI FUNGSINYA

• Contoh komponen bagi sebuah kerusi

ialah tempat duduk, penyandar kerusi,
kaki kerusi, skru, dan kerangka kerusi.

• Komponen tersebut saling berhubung

antara satu dengan yang lain dengan
kepentingan fungsi masing-masing.

• Jika mana-mana komponen itu pincang,

maka fungsi produk itu akan terjejas.

• Contohnya, skru berkarat.

• Skru kerusi yang patah akibat berkarat

akan menyebabkan bahagian tempat
duduk atau penyandar kerusi
tertanggal.

MEMBUAT

HUBUNG KAIT

ANTARA
PRODUK

DENGAN OBJEK

DARI SEGI
FUNGSINYA

• Dalam konsep analisis fungsi, produk terdiri daripada

gabungan beberapa komponen yang membentuk
produk lengkap.

• Produk membentuk suatu sistem bagi produk itu

sendiri.

• Fungsi ialah tugas yang dilakukan oleh produk untuk

merubah objek sasaran.

• Objek pula menerima kesan daripada fungsi produk.

• Dengan kata lain, objek ialah penerima kesan akibat

daripada kefungsian sesuatu produk

MEMBUAT HUBUNG KAIT ANTARA PRODUK

DENGAN OBJEK DARI SEGI FUNGSINYA

1.2.2 MELUKIS SISTEM FUNGSI

MELUKIS SISTEM

FUNGSI

• Fungsi komponen ialah

melaksanakan tugas
yang tertentu bagi
melengkapkan sistem
fungsi produk.

• Komponen ialah

bahagian kecil yang
berfungsi menyokong
sesuatu produk.

• Contoh produk ialah

sebuah meja.

MELUKIS SISTEM

FUNGSI

• meja mempunyai fungsi memegang sebuah

buku.

• Memegang bermaksud meja dijadikan fungsi

sebagai tempat untuk meletakkan buku.

• Aspek fungsi ini dapat dijelaskan dengan

kewujudan bahagian komponen meja yang
memegang buku, iaitu bahagian muka meja.

MELUKIS
SISTEM
FUNGSI

• Rangkaian fungsi terbentuk pada bahagian komponen

meja, iaitu bermula dari lantai yang memegang kaki
meja.

• Skru pula memegang kaki meja supaya berada dalam

keadaan yang stabil.

• Apabila skru diketatkan dan kaki meja stabil, barulah

disambungkan pada bahagian muka meja.

• Dengan itu, kaki meja dapat memegang muka meja

dalam keadaan yang stabil.

MELUKIS SISTEM FUNGSI

• Sekiranya lantai tidak rata,

maka kedudukan meja tidak
stabil walaupun komponen
lain dapat berfungsi dengan
cekap.

• Berdasarkan jadual

tersebut, sistem fungsi
komponen dapat dilukis
melalui rajah model fungsi.

• Rangkaian pada komponen

meja menggambarkan
keadaan komponen meja
melalui hubungan anak
panah.

1.2.3 MEMBINA MODEL FUNGSI

DENGAN MENGGUNAKAN

GARISAN INTERAKSI

MEMBINA MODEL
FUNGSI DENGAN
MENGGUNAKAN

GARISAN INTERAKSI

• Meja yang digunakan oleh

Ahmad sebagai tempat
untuk mengulang kaji
pelajaran dan membuat
kerja sekolah bergoyang
dan tidak stabil

• Buku yang diletakkan di

atas meja hampir terjatuh.

• Ahmad ternampak skru

yang mengikat muka meja
dengan kaki meja banyak
yang berkarat.

GARISAN INTERAKSI YANG DIGUNAKAN

UNTUK MENGGAMBARKAN SESUATU MASALAH

MODEL FUNGSI BAGI SEBUAH MEJA

YANG BERMASALAH

MASALAH FUNGSI DAN

PUNCA MASALAH

• Dalam penyelesaian

masalah secara inventif,
masalah dapat dikenal pasti
melalui analisis fungsi
komponen produk.

• Melalui kaedah ini, masalah

dapat dikesan dan mudah
mencari alternatif
penyelesaian.

• Ada dua langkah yang perlu

dilakukan untuk mencari
punca masalah, iaitu
mengenal pasti masalah
pada model fungsi dan pada
komponen yang terlibat.

MASALAH: MEJA BERGOYANG TIDAK

STABIL

ANALISIS
BERANTAI

PUNCA DAN

KESAN

• Tujuan analisis berantai punca dan kesan adalah untuk

memahami dan mengesahkan rantaian punca dan kesan bagi
sesuatu masalah.

• Soalan akan ditanya beberapa kali sehingga punca masalah

dapat dikesan.

• Soalan akan terhenti apabila jawapan diperoleh.

• Jawapan yang diperoleh mungkin disebabkan halangan semula

jadi, halangan sains dan fizik, atau halangan sifat asas objek

ANALISIS BERANTAI

PUNCA DAN

KESAN

• Meja menjadi tidak

stabil kerana skru tidak
dapat mengikat muka
meja dan kaki meja
dengan ketat.

• Punca dan kesan yang

dicari mestilah
melibatkan objek dan
parameter.

ANALISIS BERANTAI

PUNCA DAN

KESAN

• Kesimpulannya, meja

tidak stabil kerana skru
yang memegang antara
kaki meja dan muka
meja telah berkarat dan
patah kerana
kelembapan cuaca
semula jadi
(supersistem).

1.3 PERCANGGAHAN

FIZIKAL

1.3.1 MENGENAL PASTI DAN

MENGANALISIS PERCANGGAHAN

FIZIKAL

MENGENAL PASTI DAN

MENGANALISIS

PERCANGGAHAN FIZIKAL

• Mengenal pasti percanggahan fizikal

ialah keadaan yang berlawanan antara
satu dengan yang lain yang diperlukan
dalam suatu objek.

• Contohnya, fizikal yang besar

berlawanan dengan fizikal yang kecil.

• Percanggahan fizikal pula dianalisis

untuk memilih kaedah penyelesaian
masalah inventif secara pemisahan
yang sesuai.

KAEDAH PENYELESAIAN MASALAH INVENTIF

• kaedah pemisahan ruang

• Kaedah pemisahan masa

PENENTUAN KAEDAH PENYELESAIAN

MASALAH INVENTIF SECARA PEMISAHAN

1.3.2 MENCADANGKAN

PEMILIHAN PRINSIP INVENTIF

MENCADANGKAN
PEMILIHAN PRINSIP

INVENTIF

• Selepas kaedah

pemisahan ruang
atau masa
ditentukan, pilih
prinsip inventif
yang bersesuaian
untuk
menyelesaikan
masalah inventif
yang dihadapi.

PRINSIP INVENTIF BAGI KAEDAH

PEMISAHAN RUANG

PRINSIP INVENTIF BAGI KAEDAH

PEMISAHAN RUANG

PRINSIP
INVENTIF

BAGI

KAEDAH

PEMISAHAN

MASA

PRINSIP
INVENTIF

BAGI

KAEDAH

PEMISAHAN

MASA

1.3.3 MENJUSTIFIKASIKAN

CADANGAN PERUBAHAN REKA

BENTUK BERDASARKAN

PEMILIHAN PRINSIP INVENTIF

MENJUSTIFIKASIKAN

C ADANGAN PERUBAHAN

REKA BENTUK

BERDASARKAN PEMILIHAN

PRINSIP INVENTIF

• Pada peringkat ini,

murid telah memilih
prinsip inventif yang
sesuai untuk
perubahan reka
bentuk yang dipilih.

CADANGAN PERUBAHAN REKA BENTUK BERDASARKAN

KAEDAH PENYELESAIAN MASALAH INVENTIF SECARA

PEMISAHAN

MENJUSTIFIKASIKA N C ADANGAN

PERUB AHAN REKA BENTUK

BERDASARKAN PEMILIHAN PRINSIP

INVENTIF

• sebuah meja perlu berat untuk

menampung beban yang banyak di
atasnya.

• Meja yang berat biasanya kukuh

untuk diletakkan buku-buku,
sebuah komputer, sebuah pencetak,
dan sebagainya.

• Meja menjadi kukuh kerana kaki

meja dibuat daripada besi.

• Keadaan ini dapat menyelesaikan

masalah meja yang tidak stabil
akibat menampung beban yang
banyak.

MENJUSTIFIKASIKA N

C ADANGAN PERUB AHAN

REKA BENTUK

BERDASARKAN PEMILIHAN

PRINSIP INVENTIF

• Penyelesaian masalah di atas telah

menimbulkan masalah yang lain
pula.

• Masalah berlaku apabila meja

hendak dialihkan ke sudut lain.

• Meja ini menjadi lebih berat

seperti yang berlaku dalam contoh
prinsip inventif

• Lebih ramai tenaga pekerja

diperlukan untuk mengalihkan
meja ini.

• Kaedah pemisahan yang dipilih

ialah kaedah pemisahan masa

• Prinsip inventif yang dipilih sebagai

penyelesaian masalah di atas
adalah dengan menggunakan
kedinamikan.

CADANGAN PERUBAHAN REKA BENTUK

1.3.4 MENGHASILKAN LAKARAN

PRODUK BERFOKUSKAN

BAHAGIAN YANG MEMPUNYAI

MASALAH INVENTIF

MENGHASILKAN LAKARAN

PRODUK BERFOKUSKAN

BAHAGIAN YANG

MEMPUNYAI MASALAH

INVENTIF

• Perubahan pertama reka

bentuk meja yang
dicadangkan adalah
dengan memasang kaki
meja yang boleh
ditanggalkan daripada
muka meja.

• Meja ini menggunakan

konsep skru yang boleh
pasang buka apabila
hendak dialihkan

LAKARAN PRODUK YANG MEMFOKUSKAN

BAHAGIAN YANG MEMPUNYAI MASALAH INVENTIF

MENGHASILKAN LAKARAN

PRODUK BERFOKUSKAN

BAHAGIAN YANG

MEMPUNYAI MASALAH

INVENTIF

• Perubahan kedua yang

dicadangkan adalah dengan
memasang roda pada hujung
kaki meja agar mudah
digerakkan.

• Apabila meja hendak dialihkan

hanya seorang tenaga pekerja
diperlukan untuk menolak
meja itu.

• Apabila meja hendak

digunakan maka roda meja
perlu dikuncikan supaya tidak
bergerak.

TAMAT