KPWKP_q1_mod9_kasaysayanngwikangpambansa_v2

Presentation

•

Other

•

11th Grade

•

Practice Problem

•

Medium

Edgar Monte

Used 8+ times

FREE Resource

44 Slides • 12 Questions

Komunikasyon

at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino

Unang Markahan – Modyul 9: Kasaysayan ng Wikang Pambansa

Kasanayang Pampagkatuto:

Natutukoy ang mga pinagdaanang pangyayari/kaganapan tungo sa pagbuo at pag-unlad ng wikang pambansa (F11PS – Ig – 88)

Layunin:

● Natutukoy ang mga mahahalagang pangyayari sa wika mula sa panahon ng Kastila hanggang sa kasalukuyan, ang mga Kautusan, Proklamasyong pinaiiral sa pagpapaunlad ng Wikang Pambansa: Tagalog/Pilipino/Filipino.

● Nakikilala ang panahong kaganapan sa pagbuo at pag-unlad ng wikang pambansa.

● Mapahalagahan pag-aaral ng kasaysayan ng wikang pambansa sa pamamagitan ng pagbuo ng talata.

Open Ended

Balikan

Ipaliwanag:

Bakit mahalagang maunawaan ang gamit ng wika batay sa iba’t ibang sitwasyon? Pangatwiranan ang iyong sagot. Isulat sa iyong papel.

Type response here

Match

Pagtapatin ang wika at taon kaugnay ng kasaysayan ng wikang pambansa. Pagkatapos ay ibigay ang iyong hinuha kung ano ang mga pangyayaring may kaugnayan sa kasaysayan ng wika sa iba’t ibang taon.

Tagalog

Pilipino

Filipino

1937

1959

1987

Suriin

Kasaysayan ng Wika sa Iba’t ibang Panahon

Panahon ng Espanyol

Ang isinasaalang-alang na ang unang pananakop ng mga Espanyol sa ating kapuluan ay ang pananatili rito ni Miguel Lopez De Legaspi noong 1565. Siya ang kauna-unahang Espanyol na gobernador-heneral sa Pilipinas. Kalaunan napasailalim naman ang kapuluan sa pamumuno ni Villalobos na nagbigay ng ngalang Felipinas bilang parangal sa Haring Felipe II na naunang namuno noong panahong iyon. Naging Filipinas ang Felipinas dahil sa maling pagbigkas ng mga tao rito.

Panahon ng Espanyol

Ayon sa mga Espanyol, nasa kalagayang barbariko, di-sibilisado o pagano ang mga katutubo noon. Itinuro nila ang Kristiyanismo sa mga katutubo upang maging sibilisado diumano ang mga ito. Naniniwala ang mga Espanyol noong mga panahong iyon na mabisa ang paggamit ng katutubong wika sa pagpapatahimik sa mamamayan kaysa sa libong sundalong Espanyol. Hinati-hati sa apat na ordeng misyonerong Espanyol ang pamayanan kaya’t ito’y nagkaroon ng malaking epekto sa pakikipagtalastasan ng mga katutubo.

Panahon ng Espanyol

Upang mas maging epektibo ang pagpapalaganap ng Kristiyanismo, ang mga misyonerong Espanyol ay nag-aral ng wikang katutubo upang madaling matutunan ang wika ng isang rehiyon kaysa sa ituro sa lahat ang wikang Espanyol. Mas magiging kapani-paniwala kung ang mismong banyaga ang nagsasalita ng wikang katutubo. Dahil dito, ang mga prayle ay nagsulat ng mga diksyunaryo at aklat-panggramatika, katekismo at mga kumpensyonal para mas mapabilis ang pagkatuto nila ng katutubong wika. Sa panahong ding ito napalitan ang “alibata” ng alpabetong Romano na binubuo ng 29 na titik.

Panahon ng Espanyol

A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, LL, M, N, Ñ, O, P, Q, R, RR, S, T, U, V, W, X, Y,Z

Panahon ng Espanyol

Sa panahon ng pananakop ng mga Espanyol sumibol ang mga Propagandista. Ito ang panahon kung saan namulat ang makabayang damdamin ng mga Pilipino. Sa pamumuno nina Jose P. Rizal, Marcelo H. Del Pilar, Antonio Luna, at Graciano Lopez Jaena, ginamit ang wikang Tagalog sa pagsulat sa mga pahayagan ng mga akdang pampanitikan.

Panahon ng Amerikano

Nang sakupin ng Amerikano ang Pilipinas, sa simula ay dalawa ang wikang ginagamit ng mga bagong mananakop sa mga kautusan at proklamasyong Ingles at Espanyol. Sa kalaunan napalitan ng Ingles ang Espanyol bilang wikang opisyal. Dumami ang natutong bumasa at magsulat sa wikang Ingles dahil ito ang naging wikang panturo sa rekomendasyon ni Komisyong Schurman noong Marso 4, 1899 habang pantulong naman ang wikang rehiyonal.

Panahon ng Amerikano

Noong Marso 24, 1934, pinagtibay ni Franklin Roosevelt ang Batas Tydings McDuffie na nagtatadhanang pagkalooban ng kalayaan ang Pilipinas matapos ang 10 taong pag-aaral ng Pamahalaang Komonwelt.

Panahon ng Komonwelt/Malasariling Pamahalaan

Sa panahong ito masasabing may puwang na sa pamahalaan ang pagtukoy ng wikang pambansa. Isinasaad sa Saligang Batas 1935 (Artikulo XIV, Sek.3) na:

Panahon ng Komonwelt/Malasariling Pamahalaan

Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang

tungo sa pagkakaroon ng isang wikang pambansa

na ibabatay sa isa sa mga umiiral na katutubong

wika. Hangga’t itinatadhana ng batas, ang Ingles

at Espanyol ay patuloy na magiging wikang opisyal.

Panahon ng Komonwelt/Malasariling Pamahalaan

Sa panahon ding ito nabuo ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) sa pamamagitan ng Batas Komonwelt Blg. 184. At bilang tugon, humirang si Pang. Quezon ng mga kagawad na bubuo sa SWP. Batay sa isinagawang pag-aaral inirekomenda ng lupon ng SWP na ibatay sa Tagalog ang wikang pambansa at inaprubahan ito.

Gayundin, sa panahong ito, ipinasok na rin sa mga kurikulum ang pagtuturo ng wikang pambansa.

Panahon ng Hapon

Nang lumunsad sa dalampasigan ng Pilipinas ang mga Hapon noong 1942, nabuo ang isang grupong tinatawag na “purista” Sila ang nagnanais na gawing Tagalog na mismo ang maging wikang pambansa at hindi na batayan lamang. Malaking tulong ang ginawang pananakop ng mga Hapon sa kilusang nabanggit. Ayon kay Prof. Leopoldo Yabes, ang pangangasiwa ng Hapon ang nag-utos na baguhin ang probisyon sa konstitusyon at gawing Tagalog ang pambansang wika. Sa layunin ng mga Hapon na burahin sa mga Pilipino ang anumang kaisipang pang-Amerika at mawala ang impluwensya ng mga ito kaya Tagalog ang kanilang itinaguyod. Nang panahong iyon, Niponggo at Tagalog ang naging opisyal na mga wika. Sa panahong ito namulaklak ang Panitikang Tagalog sapagkat maraming manunulat sa Ingles ang gumamit ng Tagalog sa kanilang tula, maikling kuwento, nobela at iba pa.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Ukol sa layunin ng komunikasyon at pagtuturo,

ang wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at

hangga’t walang itinatadhana ang batas, Ingles.

Ang mga wikang panrehiyon ay pantulong

na mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbi

na pantulong na mga wikang panturo roon. Dapat ay

itaguyod ng kusa at opsyonal ang Kastila at Arabic.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Noong Enero 30, 1987, nagpalabas ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 112 si Pangulong Corazon Aquino, Ipinailalim ang Surian ng Wikang Pambansa sa Kagawaran ng Edukasyon, Kultura, at Isports. Binago rin ang pangalan ng ahensiya bilang Linangan ng mga Wika ng Pilipinas o Institute of Languages.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Samantala, noong Marso 19, 1990, bisa ng Kautusang Pangkagawaran Blg. 21, pinalabas ni Kalihim Isidro Cariño ng DECS na na gamitin ang Filipino sa pagbigkas ng panunumpa sa katapatan ng Saligang Batas at sa bayan.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Agosto 14, 1991 naman, ang Republic Act Blg. 7104 ay nilagdaan ni Pangulong Corazon Aquino bilang pagsunod sa itinatadhana ng Konstitusyon. Nakasaad din na ang dating Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ay tatawaging Komisyon sa Wikang Filipino at ipaiilalim sa Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Nagpalabas ang Komisyon sa Wikang Filipino ng resolusyon noong 1992. Ang Resolusyon Blg. 1-92(Mayo 13) na sinusugan naman ng Resolusyon Blg. 1-96 (Agosto 1996) hinggil sa iba’t ibang sangay/tanggapan ng pamahalaan at sa mga paaralan na magsagawa ng mga gawain kaugnay sa taunang pagdiriwang tuwing buwan na ito. Malaking kasangkapan ng pag-unlad ng Filipino ang mga wikang katutubo, kung saan maraming hiram na salita sa mga ito.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Noong 2001, tungo sa mabilis na istandardisasyon at intelektwalisasyon ng wikang Filipino, ipinalabas ng Komisyon ng Wikang Filipino ang 2001 na Revisyon sa Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino (Kautusang Pangkagawaran blg. 45). Walang naganap na pagbabago sa mga alpabeto ngunit may mga tuntuning binago hinggil sa paggamit ng walong (8) dagdag na letra.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Nagkarooon ng ilang usapin at kalituhan sa tamang paggamit ng Wikang Filipino dahil sa dami ng elementong taglay nito, bagay na ginawa ng solusyon ng Komisyon ng Wikang Filipino sa pagtataguyod nito ng Gabay sa Ortograpiya ng Wikang Pambansa.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Nagpalabas ang Kagawaran ng Edukasyon noong 2009 ng Ordinansa Blg. 74 na isinasainstitusyon ang gamit ng Inang Wika Elementarya at Multilingual Language Education (MLE). (Nauna rito, may inilahad ng bersyon ang Ikalabing-apat na Kongreso ng Mababang Kapulungan na House Bill No. 3719, “An Act Establishing a Multilingual Education and Literacy Program and for Other Purposes” sa pamamagitan ni Honorable Magtanggol T. Gunigundo ng Valenzuela City.

Panahon ng 1987 hanggang sa Kasalukuyan

Ang Kagawaran ng Edukasyon ay nagpalabas ng Kautusang Pangkagawaran Blg. 34, s. 2013 ng dagliang Ortograpiyang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino.