GM11_Q4_W8_ (Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik) Paggam

 FILIPINO 

Ikalawang Semestre: 

(Pagbasa Tungo sa Pananaliksik) 

Ikatlong Markahan-Aralin 6

Paggamit ng Mabisang Paraan sa Pagpapahayag 

By Lonielyn Palo

LAYUNIN:

1. nakikilala ang mabisang pagpapahayag; 

2. naipaliliwanag ang kalinawan, kaugnayan at bisa bilang mabisang paraan ng pagpapahayag; 

3. nakikilala ang reaksiyong papel at paraan kung paano ito isinasagawa, at

4. nakasusulat ng reaksiyong papel gamit ang kalinawan, kaugnayan at bisa bilang mabisang paraan ng pagpapahayag 

Ano-ano ang mga naaalala mong depinisyon ng mga salitang nasa kahon? Ilahad ang kahulugan nito batay sa iyong pagkakatanda sa aralin. Sagutin ang mga tanong sa ibaba. 

Multiple Choice

Ano ang depinisyon ng salitang UGNAYAN?

• Nakikita sa matibay na relasyon o pagkakaugnay-ugnay ng mga ideyang tinatalakay. 

• Maituturing na ay ugnayan ang pangungusayp kung mahusay ang pagkakahanay ng ga ideya o pangyayaring tinatalakay.

• Sa pamamagitan ng ugnayan tuloy - tuloy ang daloy ng diwa ng pagpapahayag.

• Maari itong maglahad ng pagkakasunod-sunod, magkumpara o magtulad ng mga bagay-bagay, 

Ugnayan

Ugnayan ay nakikita sa matibay na relasyon o pagkakaugnay-ugnay ng mga ideyang tinatalakay. Maari itong maglahad ng pagkakasunod-sunod, magkumpara o magtulad ng mga bagay-bagay, maglarawan o magbigay deskripsyon at magpaliwanag o magtuwiran ng isyu at magpakita ng relasyong sanhi at bunga. 

Multiple Choice

Ano naman ang kahulugan ng salitang KAISAHAN?

• Kaisahan ay salitang may kaugnayan

• Ang Kaisahan ay magkakaugnay na may buo ang diwa o ideya.

• Makikita rin na ang presentasyon ng ideya ay hindi nalilihis sa paksang pinag-uusapan at may sapat na batayang sumuporta rito. 

• Masasabing may kaisahan sa kabuuan ng sinusulat kung mayroon itong iisang ideyang tinatalakay sa bawat pangungusap at talata. 

Kaisahan

Masasabing may kaisahan sa kabuuan ng sinusulat kung mayroon itong iisang ideyang tinatalakay sa bawat pangungusap at talata. Makikita rin na ang presentasyon ng ideya ay hindi nalilihis sa paksang pinag-uusapan at may sapat na batayang sumuporta rito. 

​Bisa

• Ito ay tuutukoy sa bigat ng pahayag.

• Ipinapalagayna mabisa ang pahayag kung ito ay makatotohanan, mababakas ng katapatan at mabibigyang halaga ang dignidad ng isang tao.

​Replace this with a header

Replace this with your body text. Duplicate this text as many times as you would like. All provided templates can be reused multiple times. Wish you a good day.

Happy teaching!

1. Sa larang ng pagsulat, bakit mahalaga ang kaisahan at ugnayan? Paano ito naipakikita sa akda?

2.  Bilang mambabasa paano nakaaapekto ang bisa ng manunulat sa iyong pagbasa? 

Basahin at suriin ang Konstekto. Sagutan ang mga katanungang nasa ibaba ng konteksto.

Panimulang Gawain

1. Ano - anong mga salita ang maaaring maiugnay sa salitang "SISTEMA"? Isulat ang mga salitang iyong naiisip.

2. Pagkatapos, pumili lamang ng 4 na salita na maaaring gamitin sa isang makabuluhang pangungusap.

3. Ano ang kaisipang iyong nakuha mula sa binuong pangungusap?

Panulat: Dumilat at Magkaulirat 

ni Iamid Gil 

Ang kapangyarihan ng pagsulat ay tumatawag ng pagkilos. Sinasamo nito ang pagbabago at binubukasan ang nakapinid na kamulatan. Ang halaga na maisalaysay ang mga pangyayaring nagaganap sa lipunan ay bintana ng pang-unawa sa mga taong nabiktima. Panulat ang nagsisilbing sandatang taimtim na nakikibaka para makipag-ugnayan. Bunga ng panulat ang kolektibong pagpapasya bagaman indibidwal na responsibilidad ng taong namulat. Wala mang tinig ang panulat, higit nitong inaawit ang mga pangyayari. Nagsisilbing kaluluwa ang panulat na naglilingkod nang tapat sa kasaysayan.

Isinasatitik niya nang tahimik na tinig ng bayang may iisang himig at kung ang panulat ay pag-aklas, nagagawa niyang sagipin ang hinaharap at bukas. Sa ganitong dahilan, nagsisilbing tagapagligtas ang panulat ng kaniyang panahon. Ginamit niya ang danas at obserbasyon bilang pagkakataon upang mabigyang boses ang mga pangyayaring panlipunan. 

Maraming nilandas ang panulat, naisasatitik nito ang mga tinig ng mga pinagkaitan ng karapatang magsalita, ng mga hindi napakikinggan. Ang halaga ng pagsulat ay katumbas ng pag-unawa sa kalagayan ng iba at sa pagbasa rito, nailalagay ng mambabasa ang kaniyang sarili sa posisyon ng manunulat upang magkaroon sila ng pagkakaunawaan. 

Sa akademikong pagsulat, layunin nitong magpaliwanag ng konsepto. Isalaysay ang mga teorya at pagkatuto. Mangatuwiran at magbigay ng deskripsyon o paglalarawan. Ang panulat ang kumakatawan para maging tulay natin sa nakaraan. Maunawaan ng sibilisasyon at lipunan, kumatawan sa abstrakto at matuto sa naitalang talino. Pinalalaya ng pagsulat ang kapangyarihang ipahayag ang niloloob ng damdamin at kamalayan, mapamaanyo o masining na paraan ng pagpapahayag. 

Panulat ang nagsilbing daan para muli nating matutuhang imulat ang mata. Aralin ang sasabihin sa iba at magbunga ng ulirat at hindi maging biktima. 

Sa katotohanan, ang pagsulat ay hindi lang pagsasatitik, kundi paglikha ng kahulugan ng taong umuunawa sa puna at nag-aanalisa ng talino na dapat na maipapasa. 

Pag - unawa sa Binasa

1. Anong pangunahing kaisipang tinatalakay sa tekstong binasa? 

2. Ano-ano ang mga salitang hindi ka naging pamilyar sa pagtalakay sa tekstong binasa at ano ang naging kahulugan nito ayon sa pagkakagamit nito? 

3. Masasabi mo ba na may kaisahan at ugnayan ang tekstong iyong nabasa?
Pangatuwiranan. 

4. Ilahad ang bisang pangkaisipan, damdamin at kaasalan ng teksto. 

5. Bilang mag-aaral, gaano kahalaga ang pagsulat para sa iyo? 

Ang pagsulat ay laging nagiging kasangkot upang maipahayag ng tao ang kaniyang nais sabihin sa paraang limbag. Sa larang ng akademik, nagsisilbing mahalaga ang papel na ginagampanan ng pagsulat upang masukat ng guro ang pagiging kritikal at analitikal ng mga mag-aaral. Isa sa madalas na maipasulat ang reaksiyong papel. 

​Reaksyong Papel

• Ito ay paglalahad ng makatarungang panghuhusga at pagtatasa sa mga partikular na usaping inaanalisa o binibigyang pagtalakay. Katatampukan ito ng matalinong pagtataya sa kalidad, kakayahan, kaparaanan, katotohanan at maging kagandahan. 

• Halos natutulad ito sa rebyu na nagbibigay puna bagaman higit ang tuon nito sa usaping pampulitika, pang-ekonomika at panlipunan. 

• Makikita sa reaksiyong papel o panunuring papel ang pag-aaral nang maigi ng manunulat sa mga impormasyon o datos na kaniyang paglalapatan ng pananaw o opinyon .

Pagbibigay ng Sariling Opinyon o Reaksyon

Ay ang damdaming nagpapakita ng pagsang - ayon, pagsalungat, pagkatuwa, pagkadismaya sa mga balita, isyu o usapan.

​Reaksyon

Sariling palagay, pananaw o saloobin, tungkol sa mga balita isyu o usapan.

​Opinyon

Pagbibigay ng Sariling Opinyon o Reaksyon

1. Pag - aresto kay dating Pangulong Duterte.

2. Tama ba ang pagka aresto ni dating Pangulong Duterte.

3. Paglaganap ng kremin

4. Palaganap ng peyk new.

5. Pagtaas ng presyo ng bilihin

Pagbibigay ng Sariling Opinyon o Reaksyon

Mga Halimbawang Isyu

1. Pag - aresto kay dating Pangulong Duterte.

Reaksyon:

2. Tama ba ang pagka aresto ni dating Pangulong Duterte.

   Opinyon

3. Paglaganap ng kremin

   Reaksyon:

4. Palaganap ng peyk new.

5. Pagtaas ng presyo ng bilihin

Pagbibigay ng Sariling Opinyon o Reaksyon

Mga Halimbawang Isyu

Tandaan:

• Sa pagbibigay ng sariling opinyon o reaksyon, dapat ay may paggalang tayo sa pananaw o saloobin ng bawat isa.

• Lahat ng ating pansariling opinyon o saloobin ay tama o wasto, dahil ang bawat tao ay mayroong indibidwal na pagkakaiba.

• Kung kaya't ang bawat tao ay may kanya - kanyang sarling opinyon o reaksyon na hindi natin pwedeng baguhin magpakailanman.

Ano - ano nga ba ang kaisipang nakapaloob sa tesktong binasa?

​Pangunahing Pangkaisipan

Ay ang mensaheng nakapalood sa isang larawan o teksto. Ito ang nais ipaunawa ng manunulat sa kanyang mambabasa. Karaniwan ito matatagpuan sa unahang bahagi o pamaksang pangungusap ng teksto ngunit may ilang istelo ang manunulat na ang pamaksang pangungusap ay nasa hulihan. Kung kaya't ang pangunahing kaisipan ay maaaring atagpuan sa hulihan ng teksto.

​Paggamit ng Mabisang Paraan ng Pagpapahayag

​1. Paglalahad
Ayon kay Arrogante (1994), ang paglalahad ay isang pagpapaliwanag na obhetibo o walang pagkampi na ay sapat na detalye at pawang pampalawak ng kaalaman sa paksang binibigyang - aliw nang lubos upang maunawaan nang may interes.

​Paggamit ng Mabisang Paraan ng Pagpapahayag

​1. Pagsasalaysay

Ito ay nagsasaad ng mga pangyayari o karanasang magkaugnay . Katulad ito ng pagkukwento ng mga kawil - kawil na pangyayari. Pasulat man o pasalita, itinuturing ito na pinakamasining, pinakatanyag at tampok na paraan na pagpapahayag. Ito rin ang sinasabing pinakamatandang uri ng pahayag sapagkat dito nagsimula ang alamat, epiko at kuwentong - bayan.

​Paggamit ng Mabisang Paraan ng Pagpapahayag

​1. Pangangatwiran

Ang pangangatwiran o pagmamatuwid ay isang anyo o paraan ng pagpapahayag na ang isang katotohanan ay pinagtitibay o pinatutunayan sa pamamagitan ng katwiran o rason. Ang pagbibigay palagay, paghuhulo, pag - aakala, pagsasapantaha

​Halimbawa:

Ano ang mapapala ninyo kung iboto ang aking katunggali gayong hindi siya naging pinuno ng kanyang klase o barangay kaya? Balita ko'y under de saya pa yata!

​Pagbibigay ng argumento sa isang balita o isyu

Humanap ng anomang kliping sa diyaryo na naglalaman ng balita, editorial, o iba pang artikulo na tumatalakay sa mga napapanahonang lokal, pambansa, o pandaigdigang isyu. Pumili lamang ng 1 artikulo na may paksang mahalaga sa iyo at gamitin mo ang uri ng pagpapahayag.

Tiyahin ang presentasyon batay sa sumusunod na batayan.

​Paggamit ng Mabisang Paraan ng Pagpapahayag

​1. Paglalarawan

Ang paglalarawan ay isang anyo o paraan ng pagpapahayag ng mga kaisipan o pala - palagay tungkol sa isang tao, isang hayop, sa isang bagay, isang lugar o sa isang pangyayari sa pamamagitan ng makukulay, mahuhugis o maanyo at iba pang pandama.

​Halimbawa:

Pinagtaasan siya ng kilay ng kanyang ng kanyang kaibigan nang ipagtapat niyang umiibig siya sa isang kahig isang tukang binata.