SANHI AT BUNGA

K!sabihan

"Aanhin pa ang damo kung patay na ang kabayo."

SANHI AT BUNGA

Pokus na Tanong:

• Paano tukuyin ang (mga) sanhi at bunga ng isang nabasang akda?

• Ano ang kahalagahan ng sanhi at bunga sa pagpapaunlad ng isang kuwento?

• Ano ang kahalagahan ng pagtukoy ng sanhi at bunga sa kasalukuyang pangyayari sa bansa?

Ang Kabayo at ang Mangangalakal

Pagbasang interaktibo

1.

Isang araw, papunta sa palengke ang isang mangangalakal na may dalang dalawang sako ng asin. Isinakay niya ang mga ito sa kaniyang kabayo.

Sa pagtawid nila sa ilog, nadulas ang kabayo nang hindi sinasadya. Natumba ito at doon na tumapon at nalusaw ang ilang bahagi ng asin na nasa napunit na mga sako. Hindi naman nasaktan ang kabayo at natuwa pa dahil gumaan na ang kaniyang pasan.

Multiple Choice

Bakit gumaan ang pasang sako ng kabayo?

• Tinapon ni Kabayo ang laman nito, paunti-unti

• Nabutas ang sako at tumapon ang laman nito

2.

Muli, nang sumunod na linggo ay magpupunta ang mangangalakal sa palengke at katulad ng dati magdadala ng dalawang sako ng asin. Isasakay muli ang mga ito sa kabayo. Biglang naisip ng kabayo na ano kaya at magpadulas siya sa ilog upang gumaan ang kaniyang pasan.

Ganoon nga ang nangyari. Muling nabutas ang mga sako, natapon at nalusaw ang asin sa ilog. Ngunit, nakahalata ang mangangalakal na sinadya na ito ng kabayo.

Multiple Choice

Bakit muling natapon ang asin na pasan ni Kabayo?

• Dahil sinadya niyang madulas para mabutas ang sako

• Dahil hindi niya namalayang natatapon na pala ang laman nito

3.

Pagkaraan ng isang linggo, muling pupunta sa palengke ang mangangalakal. Hindi na mga sako ng asin ang kaniyang dala kundi apat na baldeng may lamang alpombra ang bawat isa. Tigdalawang baldeng may lamang alpombra ang inilagay sa magkabilang tabi ng kabayo.

Palihim na natuwa ang kabayo at ang sabi niya mas magaan ang mga ito. Naisip pa rin niya ang magpadulas muli at nang mas gumaan pa ang kaniyang pasan.

Multiple Choice

Bakit natuwa ang kabayo?

• Dahil alpombra na ang kanyang dala at mas magaan ito

• Dahil hindi na siya isinama sa palenke upang magpasan ng asin

4.

Pagdating nga sa ilog, sadya siyang nagpadulas. Laking gulat niya sapagkat mas bumigat ang mga pasan niya. Kawawang kabayo, hindi niya naisip na kapag nabasa ang mga alpombra, mas bumibigat ito.

Multiple Choice

Bakit mas bumigat ang dala ni Kabayo?

• Dahil dinagdagan pa ng mangangalakal ang kanyang pasan-pasan bilang parusa sa kanyang pagkukunwari

• Dahil sinandya siyang nadulas sa ilog at nahulog ang mga alpombra na humigop ng maraming tubig

Open Ended

Ano ang aral ng kuwento?

Sanhi (Cause)

• Tumutukoy sa pinagmulan o dahilan ng isang pangyayari.

• Ito ay nagsasabi ng mga kadahilanan ng mga pangyayari.

Bunga (Effect)

• Tumutukoy sa resulta o kinalabasan o dulot ng pangyayari.

• Ito ang epekto ng kadalinanan ng pangyayari.

Mga pang-ugnay na hudyat

• dahil

• kung kaya

• kasi

• sapagkat

• kung

• kapag

Sa kuwentong may sanhi at bunga...

• Nagkaroon ng mas kapanapanabik na tunggalian, kasukdulan at resolusyon ang isang kuwento

• Nagkaroon ng mas realistikong pagtingin ang isang akda

• Mas nagiging mabisa ang talab ng aral ng kuwento

Tandaan Natin!

• Ang sanhi ay tumutukoy sa pinagmulan o dahilan ng isang pangyayari. Ang bunga naman ay ang resulta o kinalabasan o dulot ng pangyayari.

• Mas kapanapanabik ang mas kapanapanabik na tunggalian, kasukdulan at resolusyon ang isang kuwento kung mayroon itong sanhi at bunga

• Importanteng malaman natin ang sanhi at bunga ng mga pangyayari sa ating paligid upang mas maging handa at kapakipakinabang na mamamayan

TUKLASIN 

Tingnan ang mga larawan at tukuyin ang mga itoo

Multiple Choice

• A. paggamit ng dinamita

• B. pagputol ng mga puno

• C. sunog

• D. landslide

• E. baha

Multiple Choice

• A. paggamit ng dinamita

• B. pagputol ng mga puno

• C. sunog

• D. landslide

• E. baha

Multiple Choice

• A. paggamit ng dinamita

• B. pagputol ng mga puno

• C. sunog

• D. landslide

• E. baha

Multiple Choice

• A. paggamit ng dinamita

• B. pagputol ng mga puno

• C. sunog

• D. landslide

• E. baha

Multiple Choice

• A. paggamit ng dinamita

• B. pagputol ng mga puno

• C. sunog

• D. landslide

• E. baha

Open Ended

TANONG: 

Ano ang sanhi ng pagkakaroon ng landslide?

Open Ended

TANONG:

Ano ang magiging bunga kung may landslide?

Open Ended

TANONG:

Ano ang mangyayari sa mga isda pag gumamit ng dinamita ang mga

mangingisda?

Open Ended

TANONG:

Bakit nagkakaroon ng baha?

Multiple Select

Pagtukoy ng Sanhi o Bunga - sa sinalungguhitan:

1. Hindi naplantsa ni Janet ang kanyang uniporme dahil nawalan sila ng kuryente.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

2.Tulog ang sanggol kaya huwag kayong maingay.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

3.Pagka’t malakas ang sikat ng araw, agad natuyo ang mga damit sa sampayan.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

4. Dahil nakalimutan ni Roselle ang kanyang I.D., bumalik siya sa bahay.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

5.Sapagka’t nagmamadali siyang lumabas ng bahay, hindi nakapagsuklay si Carla.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

6.Pumutok ang gulong ng bisikleta ni Justin kaya napatigil siya sa daan.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

8. Hindi pumasok sa opisina si Manuel pagka’t mataas ang kanyang lagnat.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

9. Dahil basa ang sahig, nadulas at nasaktan ang isang mag-aaral.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Select

10. Nakalabas ang tuta kasi naiwan na nakabukas ang gate.

• SANHI

• BUNGA

Multiple Choice

Pagtatambal ng Sanhi sa Bunga :

2. May sirang ngipin si Tomas

• Nakatawid ako nang maayos.

• Gutom na gutom siya.

• Pumunta siya sa dentista

Multiple Choice

3. Hindi kumain ng tanghalian si Michael

• Gutom na gutom siya.

• Sumakay na lang kami sa traysikel pauwi.

• Naaksidente siya sa daan.

Multiple Choice

4.Hindi nag-aral si Danny.

• Pinayagan siyang maglaro sa labas ng bahay.

• Mababa ang nakuha niyang marka sa pagsusulit.

• Pumunta siya sa dentista.

Multiple Choice

5.Napakalakas ng bagyo

• Madali naming natapos ang gawain.

• Kinansela ng DepEd ang mga klase.

• Nakatawid ako nang maayos.

Multiple Choice

6.Puno ng mga pasahero ang mga dyip

• Sumakay na lang kami sa traysikel pauwi.

• Madali naming natapos ang gawain

• Pinayagan siyang maglaro sa labas ng bahay.

Multiple Choice

7.Nagtulungan kami.

• Nakatawid ako nang maayos.

• Madali naming natapos ang gawain.

• Mababa ang nakuha niyang marka sa pagsusulit

Multiple Choice

8.Hindi maingat magmaneho ang lalaki

• Sumakay na lang kami sa traysikel pauwi

• Naaksidente siya sa daan.

• Nakatawid ako nang maayos.

Multiple Choice

9.Tumingin ako sa kanan at kaliwa ng daan

• Nakatawid ako nang maayos.

• Naaksidente siya sa daan.

• Madali naming natapos ang gawain.

Multiple Choice

10.Tinapos ni Ramon ang kanyang mga takdang-aralin

• Pinayagan siyang maglaro sa labas ng bahay.

• Madali naming natapos ang gawain.

• Pumunta siya sa dentista.