ชินวัตร เท่จ้าดดดด

สาระการเรียนรู้

� 3.1 องค์ประกอบของ E-R Model

� 3.2 สัญลักษณ์ที่ใช้ในการเขียนแผนภาพ

� 3.3 ระดับของความสัมพันธ์ (Relationship)

� 3.4 ประเภทของความสัมพันธ์

� 3.5 การออกแบบสร้างแผนภาพความสัมพันธ์

ระหว่างข้อมูล

สาระการเรียนรู้

� 3.6 ขั้นตอนการพัฒนาแบบจําลองข้อมูล

� 3.7 ขั้นตอนการสร้างแผนภาพความสัมพันธ์

ระหว่างข้อมูล

� 3.8 การพัฒนาแผนภาพ E-R Model

� 3.9 การออกแบบแฟ้มข้อมูลและฐานข้อมูล

� 3.10 ขั้นตอนการออกแบบฐานข้อมูล

องค์ประกอบของ E – R
Model
� E – R Model เป็นการออกแบบในระดับแนวคิด

(Conceptual Design) ในลักษณะจากบนลงลาง(Top-Down
Strategy) โดยผลจากการออกแบบฐานข้อมูลจะได้เค้าร่าง
ในระดับแนวคิดที่ประกอบด้วย

� เอนติตี้ที่ควรจะมีในระบบ(Entity)

� ความสัมพันธ์ระหว่างเอนติตี้ว่าเป็นอย่างไร(Relationship)

� แอททริบิวต์ซึ่งเป็นรายละเอียดที่อธิบายเอนติตี้และมีความ

สัมพันธ์กันอย่างไรบ้าง(Attribute)

สัญลักษณ์ที่ใช้ในการเขียนแผนภาพ
E-R (ERD Notation)

�ในการเขียนแผนภาพ E-R Diagram จะมี

สัญลักษณ์ที่ใช้ในการสื่อความหมายของเอน
ติตี้(Entity),แอททริบิวต์(Attribute)ประเภทต่าง
ๆและความสัมพันธ์(Relationship) รวมทั้ง
ข้อกําหนดต่างๆที่ได้กล่าวในหัวข้อที่ผ่านมา
โดยใช้สัญลักษณ์ของ Chen ซึ่งถือว่าเป็น
สัญลักษณ์ที่ได้รับความนิยมในการเขียน E-R
Diagram มานานสรุปได้ดังนี้

สัญลักษณ์ที่ใช้ในการเขียนแผนภาพ
E-R (ERD Notation)

ระดับของความสัมพันธ์
(Relationship)
� 1. Unary Relationship เป็นความสัมพันธ์ที่มีเอน

ทิตี้มาสัมพันธ์เพียงเอนทิตี้เดียว

ระดับของความสัมพันธ์
(Relationship)
� 2. Binary Relationship เป็นความสัมพัน์ที่มีเอน

ทิตี้มาสัมพันธ์ 2 เอนทิตี้

ระดับของความสัมพันธ์
(Relationship)
� 3. Tenary Relationship เป็นความสัมพันธ์ที่มีเอน

ทิตี้มาสัมพันธ์ 3 เอนทิตี้

ประเภทของความสัมพันธ

� 1.ความสัมพันธแบบหนึ่งตอหนึ่ง (one to one

relationship)

� ความสัมพันธที่แตละสมาชิกในเอนทิตี้หนึ่งมีความ

สัมพันธกับสมาชิกในอีกเอนทิตี้หนึ่งเพียงสมาชิก
เดียวใชสัญลักษณ 1:1 กํากับเหนือเสนที่เชื่อมตอ
ระหวางความสัมพันธและเอนทิตี้ที่เกี่ยวของกับ
ความสัมพันธนั้น

ประเภทของความสัมพันธ์

� 2.ความสัมพันธ์แบบหนึ่งต่อกลุ่ม (one to many

relationship)

� ความสัมพันธ์ที่แต่ละสมาชิกในเอนทิตี้หนึ่งมีความ

สัมพันธ์กับสมาชิกในอีกหนึ่งเอนทิตี้มากกว่าหนึ่ง
สมาชิกใช้สัญลักษณ์ 1:M กํากับเหนือเส้นที่เชื่อม
ต่อระหว่างความสัมพันธ์และเอนทิตี้ที่เกี่ยวข้องกับ
ความสัมพันธ์นั้น

ประเภทของความสัมพันธ์

� 3.ความสัมพันธ์แบบกลุ่มต่อกลุ่ม (many to many

relationship)

� ความสัมพันธที่สมาชิกมากกวาหนึ่งสมาชิกในเอน

ทิตี้หนึ่งมีความสัมพันธกับสมาชิกในอีกหนึ่งเอน
ทิตี้มากกวาหนึ่งสมาชิกใชสัญลักษณ M:M กํากับ
เหนือเสนที่เชื่อมตอระหวางความสัมพันธและเอน
ทิตี้ที่เกี่ยวของกับความสัมพันธนั้น

การออกแบบสรางแผนภาพความสัมพันธ
ระหวางขอมูล (E-R Diagram)
� 1. วิเคราะหหาเอนทิตี้และแอททริบิวตจากโจทยจะ

เห็นไดวาระบบการลงทะเบียนของนักศึกษาใน
วิทยาลัยแหงนี้จะตองออกแบบโครงสราง

� 2. วิเคราะหหาความสัมพันธระหวางเอนทิตี้เมื่อ

วิเคราะหหาเอนทิตี้ไดแลวใหนําเอนทิตี้มาสราง
ความสัมพันธ

ขั้นตอนการพัฒนาแบบจําลอง
ขอมูล
� 1. กําหนดเอนทิตี้ที่มีในระบบงานโดยดูจาก

ลักษณะหนาที่ของระบบงานวามีรายละเอียดใน
การทํางานอยางไรในการกําหนดเอนทิตี้จะตอง
พิจารณาดวยวาเปนเอนติตี้ประเภทใดเชนเปนเอน
ทิตี้แบบปกติ (Regular Entity) หรือวาเปนเอน
ทิตี้แบบออน(Weak Entity)

� 2. กําหนดแอททริวบิวตตางๆของแตละเอนทิตี้

รวมทั้งพิจารณาแอททริบิวตที่จะทําหนาที่เปน
คียหลักของเอนทิตี้ดวย

ขั้นตอนการพัฒนาแบบจําลอง
ขอมูล
� 3. กําหนดความสัมพันธระหวางเอนทิตี้วามีความ

สัมพันธแบบใดบางรวมทั้งขอกําหนดของความ
สัมพันธ (Participation Constraint) ดวย

� 4. นํารายละเอียดการออกแบบตั้งขอ 1 - 3 มาวาด

ประกอบกันเปน E-R Diagram ทบทวนการออก
แบบวาถูกตองหรือไม

ขั้นตอนการสรางแผนภาพความสัมพันธ
ระหวางขอมูล
� 1. การวิเคราะหหาเอนทิตี้และแอททริบิวตเปนขั้น

ตอนที่ผูออกแบบระบบทําการศึกษาระบบงาน
ปจจุบันและระบบงานใหมที่ตองการพัฒนาวามีขั้น
ตอนอะไรบางและจัดเก็บขอมูลอะไรบางขอมูลที่
จัดเก็บจะจัดเก็บเปนเรื่องในแตละเรื่องประกอบดวย
หลายหัวขอหนึ่งหัวขอเปรียบเทียบไดกับหนึ่ง
เอนทิตี้ในแตละหัวขอจะมีรายละเอียดเพื่ออธิบาย
หัวขอเรื่องรายละเอียดเปรียบเทียบไดกับเปนแอทท
ริบิวต

ขั้นตอนการสรางแผนภาพความสัมพันธ
ระหวางขอมูล
� 2. การวิเคราะหหาความสัมพันธระหวางเอนทิตี้เปนการ

นําเอาเอนทิตี้ที่เกิดขึ้นในฐานขอมูลหรือจากการ
วิเคราะหไดในขั้นตอนแรกมาเชื่อมโยงใหเกิดความ
สัมพันธขึ้นระหวางเอนทิตี้ขึ้นอยูแตละคูของเอนทิตี้วา
จะมีความสัมพันธเปนอะไรและเปนแบบใด

� 3. การเขียนเปนแผนภาพความสัมพันธระหวางขอมูล

เปนขั้นตอนที่นําเอาความสัมพันธระหวางเอนทิตี้แตละคู
มาเขียนเปนภาพรวมที่เรียกวาแผนภาพความสัมพันธ
ระหวางขอมูล (E-R Diagram)

ตัวอยางการสรางแผนภาพความ
สัมพันธระหวางขอมูล
� วิทยาลัยแหงหนึ่งตองการพัฒนาระบบฐานขอมูล

ขึ้นใชภายในวิทยาลัยโดยจะทําการพัฒนาระบบ
การลงทะเบียนของนักศึกษาทั้งหมดและในอนาคต
จะมีการพัฒนาระบบอื่นๆเพิ่มเติมการลงทะเบียน
เรียนของนักศึกษาแตละคนจะเปนไปตามขั้นตอน
ดังนี้

ตัวอยางการสรางแผนภาพความ
สัมพันธระหวางขอมูล
� 1. นักศึกษาแตละคนจะตองทําการลงทะเบียนตาม

ประกาศของวิทยาลัยหรือในวันที่ทางวิทยาลัยกําหนด

� 2. นักศึกษาแตละคนจะตองลงทะเบียนเรียนตามวิชาที่

วิทยาลัยจัดไวให

� 3. กอนการลงทะเบียนนักศึกษาแตละคนจะตองพบ

อาจารยที่ปรึกษาของตนเองกอนเพื่อใหอาจารยที่
ปรึกษาลงชื่ออนุญาตใหลงทะเบียนเรียนตามวิชาที่
วิทยาลัยประกาศไดซึ่งนักศึกษาแตละคนจะมีอาจารย
เปนที่ปรึกษาหนึ่งทานตามที่วิทยาลัยไดกําหนดไว

ตัวอยางการสรางแผนภาพความ
สัมพันธระหวางขอมูล
� 4. การเก็บขอมูลของนักศึกษาทางวิทยาลัยจะเก็บ

ขอมูลแตละคนแยกเปน 2 แฟมคือประวัตินักศึกษา
เบื้องตนกับประวัติสวนตัวของนักศึกษา

� 5. การเรียนในชั้นเรียนแตละหองจะมีหัวหนาหอง

คอยประสานงานระหวางอาจารยกับนักศึกษาใน
ชั้นเรียนแตละหอง

การพัฒนาแผนภาพ E-R Model

� กระบวนการออกแบบฐานขอมูลจะเปนไปในรูป

แบบทวนซํ้ามากกวาที่จะเปนลําดับตามขั้นตอนแบบ
เสนตรง (Linear) โดยคําวา “การทวนซํ้า
(Iteration)” หมายความวาการยอนกลับมาทําขั้น
ตอนหรือกิจกรรมกอนหนานั้นไดและหนึ่งใน
กระบวนการทวนซํ้าที่จะนํามาประยุกตใชกับการ
เขียนแผนภาพ E-R หรือการนํามาพัฒนาแผนภาพ
ปกติมักจะประกอบไปดวยกิจกรรมตอไปนี้

การพัฒนาแผนภาพ E-R Model

� 1. ดําเนินการเขียนรายละเอียดการปฏิบัติงานของ

องคกรเปนขอความบรรยาย

� 2. ระบุรายละเอียดกฏเกณฑทางธุรกิจวามีอะไรบาง

� 3. กําหนดเอนทิตี้และความสัมพันธจากกฎเกณฑ

ทางธุรกิจ

การพัฒนาแผนภาพ E-R Model

� 4. เขียนแผนภาพ E-R ฉบับเริ่มตน

� 5. กําหนดแอททริบิวตที่เพียงพอตอการอธิบายราย

ละเอียดของเอนทิตี้รวมถึงกําหนดคียหลัก

� 6. ทบทวนปรับปรุงและตรวจสอบแผนภาพ E-R

ใหม

การออกแบบแฟมขอมูลและฐานขอมูล

�แฟมขอมูล (file) คือกลุมของขอมูลที่เกี่ยวของกันและ

เปนประเภทเดียวกันในฐานขอมูลจะประกอบดวย
แฟมขอมูลที่เกี่ยวของกันการออกแบบแฟมขอมูลและ
ฐานขอมูลหมายถึงการกําหนดโครงสรางการจัดเก็บ
ขอมูลเชนเขตขอมูลที่ประกอบกันขึ้นเปนระเบียน
ขอมูลประเภทของขอมูลขนาดของขอมูลจํานวนพื้นที่
สําหรับจัดเก็บวิธีการจัดเก็บ (storage) และการเขาถึง
ขอมูล (access method) ในแฟมขอมูลและฐานขอมูลได
อยางมีประสิทธิภาพฐานขอมูลเปนสวนที่สําคัญ
สําหรับระบบงานสารสนเทศเนื่องจากใชเก็บขอมูลนํา
เขาตางๆ

ขั้นตอนการออกแบบฐานข้อมูล

� 1. เก็บรวบรวมความต้องการของผู้ใช้ (user

requirement)

� 2. ออกแบบโครงสร้างฐานข้อมูล (conceptual

design)

� 3. ทําการแปลงโมเดลจากรูปแบบ ER Model เปน

รูปแบบ relational model

� 4. ออกแบบโครงสร้างในระดับล่าง (physical

design)

Multiple Choice

องค์ประกอบของ E-R Model มีอะไรบ้าง?

• แอททริบิวต์ (Attribute), ความสัมพันธ์ (Relationship), ข้อมูล (Data), ตาราง (Table)

• เอนทิตี้ (Entity), ความสัมพันธ์ (Relationship), แอททริบิวต์ (Attribute), กฎเกณฑ์ (Rule)

• เอนทิตี้ (Entity), ความสัมพันธ์ (Relationship), แอททริบิวต์ (Attribute), โครงสร้าง (Structure)

• เอนทิตี้ (Entity), ความสัมพันธ์ (Relationship), แอททริบิวต์ (Attribute), ข้อจำกัด (Constraint)

Multiple Choice

ระดับของความสัมพันธ์ (Relationship) มีกี่ระดับและมีอะไรบ้าง?

• Unary Relationship, Binary Relationship, Tenary Relationship

• Primary Relationship, Secondary Relationship, Tertiary Relationship

• One-to-One Relationship, One-to-Many Relationship, Many-to-Many Relationship

• Internal Relationship, External Relationship, Complex Relationship