Қарақытай мемлекеті

Multiple Choice

Дамыған орта ғасырларда билікке мұрагерлік ету құқығына әйелдерде ие болған мемлекет

• Қарлұқ

• Қимақ

• Қыпшақ

• Қарақытай

Multiple Choice

Қарақытай мемлекетіне батыс және шығыстан соққы берді

• Хорезм, Қыпшақ

• Хорезм, Найман

• Найман,Жалайырлар

• Керейттер, Наймандар

Multiple Choice

Қидандар туралы дерек қалдырған араб авторы:

• Әл-Бурини

• Әл-Марвази

• М.Қашқари

• Ж.Баласағұни

Multiple Choice

Қарақытай билеушісінің лауазымы:

• Гуньмо

• Гурхан

• Хан

• Шаньюй

Multiple Choice

Қарақытайлар әр отбасыдан алған салық мөлшері:

• 1 динар

• 2 динар

• 3 динар

• 4 динар

Multiple Choice

Мемлекет негізін қалаушы Елюй Даши қайтыс болды: 1143 жылы

• 1140 жылы

• 1141 жылы

• 1143 жылы

• 1145 жылы

Multiple Choice

Қарақытайлардың мұсылмандарды қудалауы басталды:

• Xғасыр соңында

• XI ғасыр соңында

• XII ғасыр соңында

• IX ғасыр соңында

Multiple Choice

Қарақытайлар соғысып жеңілді:

• Найман ханы Күшліктен

• Қарахан билеушісі Шахмәлік

• Хорезмшах билеушісі Мұхамедтен

• Шыңғысханнан

Multiple Choice

Хорезмшахтар мен қарақытай әскері соғысқан жер

• Сырдария өзенінің жақын жерде

• Талас өзенінің жақын жерде

• Шу өзенінің жақын жерде

• Іле өзенінің жақын жерде

Multiple Choice

Шыңғысхан ығыстырған наймандар Жетісуға келді

• 1203 жылы

• 1204 жылы

• 1206 жылы

• 1208 жылы

Multiple Choice

Қарақытай билеушісін тұтқындап, жеңіске жетті;

• Найман ханы Күшліктен

• Қарахан билеушісі Шахмәлік

• Хорезмшах билеушісі Мұхамедтен

• Найман ханы Даяннан

Multiple Choice

XI  ғасырда Ұйғыр қағанаты құлағаннан кейін Орталық Азияның шығыс бөлігіндегі билікті басып алды;

• Қидандар

• Соғдылар

• Оғыздар

• Түргештер

Multiple Choice

Мәтінде сипатталған тайпаны анықтаңыз:

«Олар 1141 жылы Самарқан қаласына жақын жатқан Қатуан даласында болған шайқаста селжұқтар мен қарахан әскерлерін ойсырата жеңеді. Бұхара қаласын, Мауараннахрдың орта бөлігін толығымен жаулап алады. Мұннда ескеретін жағдай, олар Қарахан мемлекетінің ішкі басқару жүйесіне ешбір өзгеріс енгізбеген

• Наймандар

• Керейлер

• Қыпшақтар

• Қарақытайлар

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

«...Шу өзенi бойында болған, тарихта белгiлi түркi тiлдес қарлұқтар, қарақытайлар (қидандар) астанасы. Мәдениет пен өнердiң көптеген оқымысты өкiлдерiн өрбiткен жер. ... «Диуани лұғат ат-түрк» авторы Махмуд Қашғари еңбек еткен. Ұлы Омар Хайям тұстасы, ХI ғасырдың ғажайып ақыны, дүние жүзiне белгiлi «Құдатғу бiлiк» авторы Хас Хажип Жүсiп Баласағұнда туған.

Ақтөбе – ортағасырлық iрi ескерткiштердiң бiрi. Қала орны –70 шаршы километрдi алып жатыр. Ақсу, Қарабалта өзендерiнiңШуға құятын Тасөткел сағасында орналасқан. Сансыз төмпешiк,ескi қоныстар 1980 жылы ұшақтан суретке түсiрiлген. Екi жүзметрден жасалған аэротүсiрiмде қаланың көшелерi, қорғандары,қарауыл төбелерi айқын көрiнедi. Қала жалпы ұзындығы 52 километр келетiн орменен бiрнеше жерден (әсiресе, батыс жағы)қоршалған. Мұның өзi жаугершiлiк сырын да аңғартса керек. Қала үш бөлiктен – цитадель (арабша – iшкi шаһар), шахристан (қызметкерлер мекенi) және рабаттан (жалпы халық тұрағы) тұрады. Қаланың V ғасырда көне түркi дәуiрiнде пайда болғаны, қараханидтер әулетi билiк еткен заманда гүлденiп, үлкен астана шахар болғаны анықталды. Қаланың аса үлкен болғанына ашылған бөлмелер, әкiмшiлiк үйлерi, қонақ үйлер, дән сақтап, шарап жасайтын қоймалар, наубайхана, тандырлар мен шығыс моншасы да дәлел боларлықтай. Көп жерлерiне су құбырлары тартылған, әуiздер жасалған....

Шахристандағы бiр бөлмеде қылыш, VII–VIII ғасырлардағы Пенжикент, Отырар, Құсан, Соқұлық заттарына ұқсас тұтқалы таба, майшам тұғыры, археологияда сирек ұшырасатын олжа – арыстан бейнелi мөр, тостаған, қазан, қақпақ, қыш құмыралар, сыры кетпеген ыдыс сынықтары табылды. Осы заттар мен керуен жолдары бұл қаланың iрi сауда орталығы болғандығын көрсетедi.

Мәтінде айтылған қалада дүниеге келіп, атақты еңбегін Сүлеймен Арслан ханға сыйға тартқан ақын

• Жүсіп Баласағұни

• Қожа Ахмет Йасауи

• Әбу Райхан әл-Бируни

• Әбу Насыр әл-Фараби

Multiple Choice

Ірі қала әкімдерінің Қарақытай билеушісіне жыл сайын төлеген жер салығы:

• Қалан

• Құшыр

• Ихта

• Харадж

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

«...Шу өзенi бойында болған, тарихта белгiлi түркi тiлдес қарлұқтар, қарақытайлар (қидандар) астанасы. Мәдениет пен өнердiң көптеген оқымысты өкiлдерiн өрбiткен жер. ... «Диуани лұғат ат-түрк» авторы Махмуд Қашғари еңбек еткен. Ұлы Омар Хайям тұстасы, ХI ғасырдың ғажайып ақыны, дүние жүзiне белгiлi «Құдатғу бiлiк» авторы Хас Хажип Жүсiп Баласағұнда туған.

Ақтөбе – ортағасырлық iрi ескерткiштердiң бiрi. Қала орны –70 шаршы километрдi алып жатыр. Ақсу, Қарабалта өзендерiнiңШуға құятын Тасөткел сағасында орналасқан. Сансыз төмпешiк,ескi қоныстар 1980 жылы ұшақтан суретке түсiрiлген. Екi жүзметрден жасалған аэротүсiрiмде қаланың көшелерi, қорғандары,қарауыл төбелерi айқын көрiнедi. Қала жалпы ұзындығы 52 километр келетiн орменен бiрнеше жерден (әсiресе, батыс жағы)қоршалған. Мұның өзi жаугершiлiк сырын да аңғартса керек. Қала үш бөлiктен – цитадель (арабша – iшкi шаһар), шахристан (қызметкерлер мекенi) және рабаттан (жалпы халық тұрағы) тұрады. Қаланың V ғасырда көне түркi дәуiрiнде пайда болғаны, қараханидтер әулетi билiк еткен заманда гүлденiп, үлкен астана шахар болғаны анықталды. Қаланың аса үлкен болғанына ашылған бөлмелер, әкiмшiлiк үйлерi, қонақ үйлер, дән сақтап, шарап жасайтын қоймалар, наубайхана, тандырлар мен шығыс моншасы да дәлел боларлықтай. Көп жерлерiне су құбырлары тартылған, әуiздер жасалған....

Шахристандағы бiр бөлмеде қылыш, VII–VIII ғасырлардағы Пенжикент, Отырар, Құсан, Соқұлық заттарына ұқсас тұтқалы таба, майшам тұғыры, археологияда сирек ұшырасатын олжа – арыстан бейнелi мөр, тостаған, қазан, қақпақ, қыш құмыралар, сыры кетпеген ыдыс сынықтары табылды. Осы заттар мен керуен жолдары бұл қаланың iрi сауда орталығы болғандығын көрсетедi.

Мәтіннен қаланың жойылуына әсер еткен оқиға

• Монғол шапқыншылығы

• Әмір Темір басқыншылығы

• Әбілқайыр ханның шапқыншылығы

• Арабтардың шапқыншылығы

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

«...Шу өзенi бойында болған, тарихта белгiлi түркi тiлдес қарлұқтар, қарақытайлар (қидандар) астанасы. Мәдениет пен өнердiң көптеген оқымысты өкiлдерiн өрбiткен жер. ... «Диуани лұғат ат-түрк» авторы Махмуд Қашғари еңбек еткен. Ұлы Омар Хайям тұстасы, ХI ғасырдың ғажайып ақыны, дүние жүзiне белгiлi «Құдатғу бiлiк» авторы Хас Хажип Жүсiп Баласағұнда туған.

Ақтөбе – ортағасырлық iрi ескерткiштердiң бiрi. Қала орны –70 шаршы километрдi алып жатыр. Ақсу, Қарабалта өзендерiнiңШуға құятын Тасөткел сағасында орналасқан. Сансыз төмпешiк,ескi қоныстар 1980 жылы ұшақтан суретке түсiрiлген. Екi жүзметрден жасалған аэротүсiрiмде қаланың көшелерi, қорғандары,қарауыл төбелерi айқын көрiнедi. Қала жалпы ұзындығы 52 километр келетiн орменен бiрнеше жерден (әсiресе, батыс жағы)қоршалған. Мұның өзi жаугершiлiк сырын да аңғартса керек. Қала үш бөлiктен – цитадель (арабша – iшкi шаһар), шахристан (қызметкерлер мекенi) және рабаттан (жалпы халық тұрағы) тұрады. Қаланың V ғасырда көне түркi дәуiрiнде пайда болғаны, қараханидтер әулетi билiк еткен заманда гүлденiп, үлкен астана шахар болғаны анықталды. Қаланың аса үлкен болғанына ашылған бөлмелер, әкiмшiлiк үйлерi, қонақ үйлер, дән сақтап, шарап жасайтын қоймалар, наубайхана, тандырлар мен шығыс моншасы да дәлел боларлықтай. Көп жерлерiне су құбырлары тартылған, әуiздер жасалған....

Шахристандағы бiр бөлмеде қылыш, VII–VIII ғасырлардағы Пенжикент, Отырар, Құсан, Соқұлық заттарына ұқсас тұтқалы таба, майшам тұғыры, археологияда сирек ұшырасатын олжа – арыстан бейнелi мөр, тостаған, қазан, қақпақ, қыш құмыралар, сыры кетпеген ыдыс сынықтары табылды. Осы заттар мен керуен жолдары бұл қаланың iрi сауда орталығы болғандығын көрсетедi.

Мәтіндегі қала астанасы болған Қарлұқ қағанатының құрылған жылын анықтаңыз

• 603 жылы

• 704 жылы

• 942 жылы

• 756 жылы

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

«...Шу өзенi бойында болған, тарихта белгiлi түркi тiлдес қарлұқтар, қарақытайлар (қидандар) астанасы. Мәдениет пен өнердiң көптеген оқымысты өкiлдерiн өрбiткен жер. ... «Диуани лұғат ат-түрк» авторы Махмуд Қашғари еңбек еткен. Ұлы Омар Хайям тұстасы, ХI ғасырдың ғажайып ақыны, дүние жүзiне белгiлi «Құдатғу бiлiк» авторы Хас Хажип Жүсiп Баласағұнда туған.

Ақтөбе – ортағасырлық iрi ескерткiштердiң бiрi. Қала орны –70 шаршы километрдi алып жатыр. Ақсу, Қарабалта өзендерiнiңШуға құятын Тасөткел сағасында орналасқан. Сансыз төмпешiк,ескi қоныстар 1980 жылы ұшақтан суретке түсiрiлген. Екi жүзметрден жасалған аэротүсiрiмде қаланың көшелерi, қорғандары,қарауыл төбелерi айқын көрiнедi. Қала жалпы ұзындығы 52 километр келетiн орменен бiрнеше жерден (әсiресе, батыс жағы)қоршалған. Мұның өзi жаугершiлiк сырын да аңғартса керек. Қала үш бөлiктен – цитадель (арабша – iшкi шаһар), шахристан (қызметкерлер мекенi) және рабаттан (жалпы халық тұрағы) тұрады. Қаланың V ғасырда көне түркi дәуiрiнде пайда болғаны, қараханидтер әулетi билiк еткен заманда гүлденiп, үлкен астана шахар болғаны анықталды. Қаланың аса үлкен болғанына ашылған бөлмелер, әкiмшiлiк үйлерi, қонақ үйлер, дән сақтап, шарап жасайтын қоймалар, наубайхана, тандырлар мен шығыс моншасы да дәлел боларлықтай. Көп жерлерiне су құбырлары тартылған, әуiздер жасалған....

Шахристандағы бiр бөлмеде қылыш, VII–VIII ғасырлардағы Пенжикент, Отырар, Құсан, Соқұлық заттарына ұқсас тұтқалы таба, майшам тұғыры, археологияда сирек ұшырасатын олжа – арыстан бейнелi мөр, тостаған, қазан, қақпақ, қыш құмыралар, сыры кетпеген ыдыс сынықтары табылды. Осы заттар мен керуен жолдары бұл қаланың iрi сауда орталығы болғандығын көрсетедi.

Мәтіннен ежелгі атауы Ақтөбе болған қаланы анықтаңыз

• Тараз

• Суяб

• Баласағұн

• Сарайшық

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

«...Шу өзенi бойында болған, тарихта белгiлi түркi тiлдес қарлұқтар, қарақытайлар (қидандар) астанасы. Мәдениет пен өнердiң көптеген оқымысты өкiлдерiн өрбiткен жер. ... «Диуани лұғат ат-түрк» авторы Махмуд Қашғари еңбек еткен. Ұлы Омар Хайям тұстасы, ХI ғасырдың ғажайып ақыны, дүние жүзiне белгiлi «Құдатғу бiлiк» авторы Хас Хажип Жүсiп Баласағұнда туған.

Ақтөбе – ортағасырлық iрi ескерткiштердiң бiрi. Қала орны –70 шаршы километрдi алып жатыр. Ақсу, Қарабалта өзендерiнiңШуға құятын Тасөткел сағасында орналасқан. Сансыз төмпешiк,ескi қоныстар 1980 жылы ұшақтан суретке түсiрiлген. Екi жүзметрден жасалған аэротүсiрiмде қаланың көшелерi, қорғандары,қарауыл төбелерi айқын көрiнедi. Қала жалпы ұзындығы 52 километр келетiн орменен бiрнеше жерден (әсiресе, батыс жағы)қоршалған. Мұның өзi жаугершiлiк сырын да аңғартса керек. Қала үш бөлiктен – цитадель (арабша – iшкi шаһар), шахристан (қызметкерлер мекенi) және рабаттан (жалпы халық тұрағы) тұрады. Қаланың V ғасырда көне түркi дәуiрiнде пайда болғаны, қараханидтер әулетi билiк еткен заманда гүлденiп, үлкен астана шахар болғаны анықталды. Қаланың аса үлкен болғанына ашылған бөлмелер, әкiмшiлiк үйлерi, қонақ үйлер, дән сақтап, шарап жасайтын қоймалар, наубайхана, тандырлар мен шығыс моншасы да дәлел боларлықтай. Көп жерлерiне су құбырлары тартылған, әуiздер жасалған....

Шахристандағы бiр бөлмеде қылыш, VII–VIII ғасырлардағы Пенжикент, Отырар, Құсан, Соқұлық заттарына ұқсас тұтқалы таба, майшам тұғыры, археологияда сирек ұшырасатын олжа – арыстан бейнелi мөр, тостаған, қазан, қақпақ, қыш құмыралар, сыры кетпеген ыдыс сынықтары табылды. Осы заттар мен керуен жолдары бұл қаланың iрi сауда орталығы болғандығын көрсетедi.

Мәтіннен Шу өзені бойында орналасқан қаланы анықтаңыз 

• Сығанақ

• Баласағұн

• Сарайшық

• Испиджаб

Multiple Choice

Қидандар Жетісуда өз мемлекетін құрды:

• 1125 жылы

• 1128 жылы

• 1126 жылы

• 1127 жылы

Multiple Choice

Қарақытайлардың ордасы:

• Суяб (Баласағұнға жақын жерде)

• Сығанақ(Баласағұнға жақын жерде)

• Ғұз (Баласағұнға жақын жерде)

• Балықты (Баласағұнға жақын жерде)

Multiple Choice

Қарақытай мен салжұқ-қарахан әскерлері арасында Қатуан даласында шайқас болған мерзім:

• ХІІ ғасырда

• ІХ ғасырда

• ХІІІ ғасырда

• ХІ ғасырда

Multiple Choice

1141 жылы Самарқан қаласына жақын Қатуан даласында қарақытайларға қарсы соғысты:

• Соғдылар мен парсылар

• Қыпшақтар мен қимақтар

• Қарахандар мен салжұқтар

• Ұйғырлар мен наймандар

Multiple Choice

Қарақытайлардың Хорезм жеріне қайтадан жорыққа шыққан уақытын

анықтаңыз:

• 1171-1172 ж.ж.

• 1171-1173 ж.ж.

• 1173-1174 ж.ж.

• 1170-1177 ж.ж.

Multiple Choice

Қарақытайлардан жеңіліп, жылына 30000 алтын динар салық төлеуге міндеттелді:

• Қарахандықтар

• Хорезмшахтар

• Соғдылар

• Оғыздар

Multiple Choice

Қарақытайлар салжұқ-қарахан әскерін талқандаған шайкас болды: 1141 жылы

• 1140 жылы

• 1141 жылы

• 1142 жылы

• 1145 жылы

Multiple Choice

1141 жылы жеңістен кейін Қарақытайлар басып алды

• Бұхара мен Ферғананы

• Самарқан мен Мауараннахрды

• Бұхара мен Самарқанды

• Бұхара мен Орталық Мауараннахрды

Multiple Choice

Қарақытай мемлекетінің құрамына енді:

• Самарқан мен Мауараннахрды

• Жетісу,Тарбағатай,Алтай

• Жетісу, Шығыс Қазақстан

• Жетісу, Мауараннахр және Шығыс Түркістан

Multiple Choice

Мемлекеттерді тарихи оқиғалармен сәйкестендіріңіз

1. Қарахан мемлекеті      2. Түргеш қағанаты      3. Қарақытай мемлекеті

А.737 жылы қарлұқтармен бірлесе отырып, арабтарға соққы берді.   

Ә.960 жылы ислам діні мемлекеттік дін деп жариялады   

Б.1208 жылы наймандардан жеңіліс тапты

• 1-Ә; 2-Б; 3-А

• 1-Ә; 2-А; 3-Б

• 1-Б; 2-Ә; 3-А

• 1-А; 2-Б; 3-Ә

Multiple Choice

Қарақытайлардың басқаша атауы;  Қарақытайлардың басқаша атауы:

• Қидандар

• Соғдылар

• Оғыздар

• Түргештер

Multiple Choice

Қидандардың X ғасырда батысқа жылжыған бөлігі мұсылман деректерінде аталды

• қарақытайлар

• қарахандықтар

• салжұқтар

• хорезмдіктер

Multiple Choice

Қидандар өмір сүрген жер;

• Қытайдың оңтүстігінде

• Қытайдың солтүстігінде

• Қытайдың шығысында

• Қытайдың солтүстігінде

Multiple Choice

1125 жылы қидандар талқандады;

• Соғдыларды

• Қарахандарды

• Қытайларды

• Оғыздарды

Multiple Choice

Қидандардың бір бөлігі бағынды:

• Соғдыларға

• Қарахандарға

• Оғыздарға

• Қытайларға

Multiple Choice

Қидандардың, екінші бөлігі барған жер:

• Жетісудың солтүстік-батысы

• Жетісудың солтүстік-батысы

• Жетісудың оңтүстік -шығысы

• Жетісудың солтүстік-шығысы

Multiple Choice

Қидандарды Жетісуға бастап келген билеушісі:                 

• Мұса

• Сатұқ Боғра хан

• Елюй Даши

• Күшлік

Multiple Choice

Қидандар жергілікті түркілермен араласып, атала бастады;

• қарақытайлар

• қарахандықтар

• салжұқтар

• хорезмдіктер

Multiple Choice

1128 жылы Елюй Даши бастаған қидандар басып алған қала:

• Тараз

• Суяб

• Баласағұн

• Сығанақ