SECTION A SPM

Perkara

Kertas 1

Kertas 2

Jenis item

dan

Jumlah
Markah

40 Objektif

(jawab semua)

TOTAL : 40 markah

Bahagian A 4 item (Jawab semua) : 20M
Bahagian B 6 item (Jawab semua) : 38M
Bahagian C 1 item (wajib) : 10M

2 item (pilih satu) : 12M

TOTAL : 80 markah

Aras

Kesukaran

R:S:T = 5:3:2

(Bil. Soalan = 20 : 12 : 8)

R:S:T = 5:3:2

(Pecahan markah = 40m : 24m : 16m)

Tempoh

1 Jam 15 Minit

2 jam 30 minit

​

TARGET 84/120

KERTAS 2

BAHAGIAN A

NO ITEM

1

2

3

4

JUMLAH
ASPEK
Kemahiran Proses Sains (4M)

Mengaplikasi (1M)

MARKAH

5

5

5

5

20

Taburan aspek dan markah bagi soalan-soalan dalam

Bahagian A (kertas 2)

KEMAHIRAN PROSES SAINS (KPS)

1. Memerhati
2. Mengelaskan
3. Mengukur dan menggunakan nombor
4. Membuat inferens
5. Meramalkan
6. Berkomunikasi
7. Menggunakan perhubungan ruang dan masa
8. Mentafsir data
9. Mendefinisi secara operasi
10.Mengawal pemboleh ubah
11.Membuat hipotesis
12.Mengeksperimen

1. BACA DAN FAHAM SOALAN
2. CARI JANTUNG SOALAN

PEMBOLEH UBAH / VARIABLES

DIMANIPULASI (PM / MV)

BERGERAK BALAS (PB / RV)

DIMALARKAN (PD / CV)

PEMBOLEH UBAH DIMANIPULASI (PM)

BAHAN / OBJEK / SITUASI

YANG BERBEZA

FAKTOR YANG DIUBAH?

PEMBOLEH UBAH BERGERAK BALAS (PB)

KEPUTUSAN / HASIL / DAPATAN /

PEMERHATIAN

PBT

PBO

Teori / Konsep Sains

Eksperimen

FAKTOR YANG DIPERHATI?

•

Alat pengukur

•

Perubahan bahan

PEMBOLEH UBAH DIMALARKAN (PD)

YANG SAMA / KEKAL /

TIDAK BERUBAH

FAKTOR YANG DITETAPKAN?

CARA MENENTUKAN PEMBOLEH UBAH

1.Graf
2.Jadual
3.Gambar rajah
4.Pernyataan soalan

1 GRAF
B

M
P

Isipadu gas (cm3)

Masa (s)

P

2

JADUAL

2 JADUAL

Jenis Paku

Keadaan Paku

Paku besi

Berubah menjadi perang

Paku keluli

Tiada perubahan

PBO

PM

2 JADUAL

Kepekatan larutan
natrium tiosulfat

(mol dm-3)

0.25

0.20

0.15

0.10

0.05

Masa yang diambil untuk

tanda ‘X” tidak lagi

kelihatan (s)

20

23

35

46

48

PM

PBO

3 GAMBAR RAJAH

Pemboleh Ubah Dimanipulasi (PM)

Pemboleh Ubah Bergerakbalas (PB)

Pemboleh Ubah Dimalarkan (PD)

Jenis logam // Logam P dan Logam Q

Isi padu gas

Jisim logam // Isi padu asid hidroklorik cair

3
GAMBAR RAJAH

Roti lembap

Roti kering

Hari ke-7

Hari ke-7

Tompok hitam

PM

PB

PD

Kehadiran air // Kelembapan roti //
Roti kering dan roti lembap

Kehadiran tompok hitam //
Pertumbuhan kulat / mukor

Jenis roti // Suhu // Keamatan cahaya
// kandungan nutrien roti

4 PERNYATAAN SOALAN

Eksperimen dijalankan untuk

mengkaji / menyiasat hubungan antara

PM dan PB

Eksperimen dijalankan untuk mengkaji hubungan

antara saiz bahan dan kadar tindak balas

4 PERNYATAAN SOALAN

Eksperimen dijalankan untuk

mengkaji / menyiasat

kesan PM terhadap PB.

Eksperimen dijalankan untuk mengkaji kesan

suhu terhadap pertumbuhan bakteria

4 PERNYATAAN SOALAN

Eksperimen dijalankan untuk

mengkaji / menyiasat PB bagi PM.

Eksperimen dijalankan untuk mengkaji

ketahanan kakisan bagi aloi dan logam tulen

TIP MENGAWAL PEMBOLEH UBAH

DIMANIPULASI

Menggunakan (bilangan) (PM) yang

berbeza iaitu (PM1) dan (PM2) …

Menggunakan dua jenis larutan yang

berbeza iaitu air suling dan
larutan natrium hidroksida.

TIP MENGAWAL PEMBOLEH UBAH

BERGERAK BALAS

1. Mengukur / mengira (PBO) menggunakan

(alat pengukur)

2. Memerhati (PBO) selepas (tempoh)
1.

Mengukur masa tempoh ayunan lengkap (PBO)
mengunakan jam randik.

2.

Memerhati pertumbuhan tompok hitam (PBO)
selepas 5 hari

TIP MENGAWAL PEMBOLEH UBAH

DIMALARKAN

Mengekalkan (PD) yang sama iaitu

(parameter)

1. Mengekalkan isipadu larutan yang sama

iaitu 5 ml.

2. Mengekalkan saiz paku yang sama iaitu

3 cm

HIPOTESIS

PERKADARAN

1. Semakin ___ PM,

Semakin ___ PB.
2. Jika PM _____,

Maka PB ____.

PERBANDINGAN

1. PM1 lebih ____ daripada

PM2.

2. PB keputusan PM1 lebih ___

keputusan PM2.
HUBUNGAN

PEMERHATIAN

INFERENS

Pemerhatian (PBO) + Kerana + (PM) +

PB (Teori)

GRAF / CARTA

DEFINISI SECARA OPERASI

Nota ??:
Bertambah
// Berkurang

-SIR REMY-

-SIR REMY-

1

Salin soalan (selepas perkataan bagi ___ )

2

adalah

3

(satu perkataan sesuai)-Bahan/proses/keadaan

4

yang menyebabkan // yang menghasilkan

5

PBO (keputusan eksperimen)

6

apabila

7

(terangkan operasi/kaedah eksperimen)

Open Ended

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Jenis paku //
Paku keluli dan paku besi

Menggunakan dua jenis paku yang berbeza iaitu paku keluli dan paku
besi.

Pembentukan pepejal perang //
Ketahanan kakisan // pengaratan paku

Memerhatikan pembentukan pepejal perang // pengaratan paku
selepas 3 hari

Isipadu air suling // saiz paku // Suhu

Mengekalkan isipadu air suling yang sama iaitu 30 ml

1

1

Open Ended

PB & CARA MENGAWAL

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Kepekatan larutan natrium tiosulfat

Menggunakan empat kepekatan larutan natrium tiosulfat yang berbeza iaitu
0.20 mol dm-3 , 0.12 mol dm-3, 0.08 mol dm-3 , dan 0.04 mol dm-3

Kadar tindak balas //
Masa yang diambil untuk tanda ‘X” tidak lagi kelihatan

Mengukur masa yang diambil untuk tanda ‘X” tidak lagi kelihatan
dengan menggunakan jam randik

Suhu larutan natrium tiosulfat // Isipadu larutan

Mengekalkan suhu larutan natrium tiosulfat yang sama iaitu pada suhu
bilik // 27oC

2

Open Ended

PB & CARA MENGAWAL

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Kehadiran udara

Menggunakan dua tiub kaca silinder yang berbeza iaitu yang
mengandungi udara dan vakum.

Masa yang diambil untuk objek jatuh //
Gerakan jatuh bebas dan bukan jatuh bebas

Mengukur masa yang diambil untuk objek jatuh dengan menggunakan
jam randik

Jenis bulu pelepah // ketinggian tiub kaca silinder

Mengekalkan jenis bulu pelepah yang sama iaitu bulu pelepah burung

3

Open Ended

PB & CARA MENGAWAL

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Halaju bendalir

Menggunakan tiga halaju bendalir yang berbeza iaitu halaju rendah,
halaju sederhana dan halaju tinggi pada tiub Venturi.

Paras air // Tekanan air

Mengukur paras air dengan menggunakan pembaris

Jenis bendalir

Mengekalkan jenis bendalir yang sama iaitu air paip

4

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Jenis larutan // Jus lemon dan larutan gula

Menggunakan dua jenis larutan yang berbeza iaitu jus lemon dan
larutan gula.

Perubahan warna hirisan epal // Pengoksidaan

Memerhatikan perubahan warna hirisan epal selepas 30 minit.

Isipadu larutan // jenis buah // tempoh buah didedahkan

Mengekalkan isipadu larutan yang sama iaitu 30cm3

5

6

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Kepekatan antibiotik // Cakera antibiotik berkepekatan
tinggi dan Cakera antibiotik berkepekatan rendah

Menggunakan dua kepekatan antibiotik yang berbeza iaitu cakera
antibiotik berkepekatan tinggi dan cakera antibiotik berkepekatan rendah.

Luas kawasan jernih // Pertumbuhan bakteria

Mengukur luas kawasan jernih dengan menggunakan pembaris //
Memerhatikan pertumbuhan bakteria selepas 3 hari.

Suhu // Jenis bakteria // Keamatan cahaya

Mengekalkan suhu yang sama iaitu pada suhu bilik

6

7

PEMBOLEH

UBAH

DIMANIPULASIKAN:

CARA MENGAWAL PM:

BERGERAK BALAS:

CARA MENGAWAL PB:

DIMALARKAN:

CARA MENGAWAL PD:

Jenis silinder // Silinder berongga dan silinder padat

Menggunakan dua jenis silinder yang berbeza iaitu silinder berongga
dan silinder padat.

Bilangan buku teks yang boleh disokong // kekuatan tulang

Mengira bilangan buku teks yang boleh disokong sehingga silinder
kertas menjadi bengkok.

Ketinggian silinder kertas // Diameter silinder kertas

Mengekalkan ketinggian silinder kertas yang sama iaitu 15 cm

MEMBUAT PEMERHATIAN

1. Jawapan mestilah yang dapat dilihat / diperhati dari rajah/ jadual/

atau keputusan eksperimen (PBO)

2. Bina jawapan bergantung kepada kehendak soalan.
3. Pemerhatian umum: Buat perbandingan keputusan eksperimen
4. Pemerhatian spesifik : Buat pernyataan perubahan pada rajah

MEMBUAT INFERENS

1. Memberikan PENJELASAN terhadap pemerhatian
2. Menerangkan keputusan eksperimen

FORMULA:

Pemerhatian (PBO) + kerana + alasan (PM) + (PBT)

INFERENS = SEBAB

1

PEMERHATIAN

INFERENS

Paku keluli lebih lambat berkarat daripada paku besi

Paku keluli lebih lambat berkarat

KERANA

Jenis paku keluli

Lebih tahan kakisan

2

PEMERHATIAN

INFERENS

Masa yang diambil untuk tanda ‘X” tidak lagi kelihatan bagi kepekatan larutan

natrium tiosulfat 0.20 mol dm-3adalah lebih cepat daripada kepekatan

0.04 mol dm-3

Masa yang diambil untuk tanda ‘X” tidak lagi kelihatan bagi kepekatan
larutan natrium tiosulfat 0.20 mol dm-3adalah lebih cepat
KERANA
kepekatan larutan natrium tiosulfat yang tinggi
menghasilkan kadar tindak balas yang tinggi

Open Ended

PEMERHATIAN

INFERENS

PEMERHATIAN

INFERENS

Masa yang diambil untuk objek jatuh dalam silinder mengandungi udara lebih

lama daripada silinder yang tiada udara / vakum

Masa yang diambil untuk objek jatuh dalam silinder mengandungi udara lebih lama
KERANA
Kehadiran (molekul) udara
Menghasilkan rintangan udara yang tinggi //
Menghasilkan gerakan bukan jatuh bebas

Open Ended

PEMERHATIAN

INFERENS

PEMERHATIAN

INFERENS

Paras air di Y lebih rendah daripada paras air di X dan Z

Paras air di Y lebih rendah
KERANA
Halaju air di Q paling tinggi
Menghasilkan tekanan bendalir paling rendah.

Open Ended

PEMERHATIAN

INFERENS

5

PEMERHATIAN

INFERENS

Perubahan warna hirisan epal di dalam jus lemon tiada perubahan manakala

di dalam larutan gula berubah menjadi perang.

Perubahan warna hirisan epal di dalam jus lemon tiada perubahan
KERANA
Jus lemon
Melambatkan proses pengoksidaan.

6

PEMERHATIAN

INFERENS

Luas kawasan jernih bagi cakera antibiotik berkepekatan tinggi lebih besar

berbanding cakera antibiotik berkepekatan rendah.

Luas kawasan jernih bagi cakera antibiotik berkepekatan tinggi lebih besar
KERANA
Kepekatan antibiotik yang tinggi
Merencatkan pertumbuhan bakteria // membunuh lebih banyak bakteria.

Open Ended

PEMERHATIAN

INFERENS

PEMERHATIAN

INFERENS

Bilangan buku teks yang boleh disokong oleh silinder berongga lebih banyak

daripada silinder padat.

Bilangan buku teks yang boleh disokong oleh silinder berongga lebih banyak
KERANA
Jenis silinder berongga
Mempunyai kekuatan yang tinggi // lebih kuat

MEMBUAT HIPOTESIS

PERKADARAN

PERBANDINGAN

PM / PB : Boleh diukur

PM / PB : Tidak boleh diukur

Semakin ________ PM,
Semakin ________ PB.

Jika PM ___________,
Maka PB __________ .

PM1 lebih ____ daripada PM2

PB bagi PM1 lebih ____

daripada PM2

TOLAK : PM mempengaruhi PB

Membina hubungan antara PM/MV dan PB/RV

Perkadaran

Perbandingan

Gunakan

atau

1

HIPOTESIS

Paku keluli lebih lambat berkarat daripada paku besi //

Aloi lebih tahan kakisan daripada logam tulen.

3

HIPOTESIS

Masa yang diambil untuk objek jatuh dalam silinder mengandungi udara

lebih lambat daripada silinder tanpa udara / vakum //

Masa yang diambil untuk objek jatuh bebas lebih cepat daripada

objek bukan jatuh bebas.

4

HIPOTESIS

Semakin bertambah halaju bendalir,

Semakin berkurang paras air.

Semakin bertambah halaju bendalir,
Semakin berkurang tekanan bendalir.

5

HIPOTESIS

Jika hirisan epal direndam di dalam jus lemon,

maka hirisan epal tidak berubah warna //

Jus lemon melambatkan proses pengoksidaan .

Open Ended

HIPOTESIS

HIPOTESIS

Semakin berkurang Kepekatan larutan natrium tiosulfat,

Semakin bertambah Masa yang diambil untuk tanda ‘X” tidak lagi kelihatan. //

Semakin bertambah kepekatan bahan tindak balas,

Semakin bertambah kadar tindak balas.

Open Ended

HIPOTESIS

HIPOTESIS

Semakin bertambah kepekatan antibiotik,
Semakin bertambah luas kawasan jernih.

Semakin bertambah kepekatan antibiotik,
Semakin berkurang pertumbuhan bakteria.

Open Ended

HIPOTESIS

HIPOTESIS

Bilangan buku teks yang boleh disokong oleh silinder berongga lebih banyak

daripada silinder padat. //

Silinder berongga lebih kuat daripada silinder padat. //

Tulang berongga lebih kuat daripada tulang padat.

MEMBUAT HUBUNGAN

PERKADARAN

PM / PB : Boleh diukur

Semakin ________ PM,
Semakin ________ PB.

Jika PM ___________,
Maka PB __________ .

TOLAK : PM mempengaruhi PB

Membina hubungan antara PM/MV dan PB/RV

Perkadaran

Gunakan

❑ Mesti dijawab berdasarkan keputusan/hasil eksperimen (PBO)

yang dapat diperhati di dalam eksperimen.

MEMBUAT DEFINISI SECARA OPERASI

FORMULA 7 LANGKAH

1

Salin soalan (selepas perkataan bagi …)

2

adalah

3

1 perkataan sesuai (bahan/proses/keadaan/nombor/nilai)

4

yang menghasilkan / yang menyebabkan/ yang menunjukkan

5

PBO (Keputusan/Hasil/Pemerhatian eksperimen)

6

apabila

7

(terangkan operasi secara ringkas)

MEMBUAT DEFINISI SECARA OPERASI

PERKATAAN

SESUAI
DSO

Bahan
Aloi, Logam, Agar nutrien, Air Suling, Lateks, Larutan
kultur, Silinder kaca, Rod Kaca, Sel kimia ringkas

Keadaan
Inersia, Tekanan, Suhu, Denyutan nadi, Tarikan graviti,
Jatuh bebas

Proses

Pengaloian, Pertumbuhan, Pemvulkanan, Pempolimeran,

Nilai / ukuran /
Angka / NomborKadar tindak balas , Nilai kalori, Kadar denyutan nadi

Prinsip

Prinsip Bernoulli, Prinsip Paskal

Bikar

Air Suling

Paku
besi

Paku
keluli

Jenis paku

Pengaratan paku

Paku besi

Berkarat

Paku keluli

Tidak berkarat

DSO

Keluli ialah aloi. Berdasarkan eksperimen ini, nyatakan definisi secara operasi bagi
aloi.

Rajah menunjukkan eksperimen untuk mengkaji pengaratan bahan
menggunakan paku yang berbeza. Pemerhatian selepas 5 hari dicatat
dalam jadual di bawah.

Aloi adalah bahan yang menyebabkan paku keluli tidak berkarat

apabila paku direndam dalam air suling selama 5 hari.

DSO

Berdasarkan eksperimen ini, nyatakan definisi secara operasi bagi inersia.

Rajah menunjukkan eksperimen untuk mengkaji kesan jisim ke atas
inersia. Kedua-dua tin ditolak serentak dari keadaan pegun dengan
daya yang sama.

Jisim Tin (g)
Masa yang diambil untuk tin

berhenti berayun (minit)

100

2

300

5

100 g

300 g

Inersia adalah keadaan yang menyebabkan
masa yang diambil untuk tin berhenti berayun apabila
tin ditolak serentak dari keadaan pegun dengan daya yang sama

DSO

Berdasarkan eksperimen ini, tuliskan definisi secara operasi bagi nilai kalori.

Nilai kalori adalah nilai / angka / nombor

yang menyebabkan

perubahan suhu air apabila 1 g sampel makanan dibakar dengan

lengkap

Sampel

makanan (1g)

Kacang

gajus

Kacang
badam

Jisim air (g)

10

10

Perubahan
suhu air (oC)
35

25

Satu

eksperimen

dilakukan

untuk

menyiasat

nilai

kalori

makanan

menggunakan kacang gajus dan kacang badan. Eksperimen dilakukan
menggunakan calorimeter ringkas dengan membakar 1 g sampel makanan
dengan lengkap bagi mengukur perubahan suhu air.

DSO

Berdasarkan eksperimen ini, tuliskan definisi secara operasi bagi kadar tindak balas.

Kadar tindak balas adalah nilai / kadar / ukuran
yang menyebabkan isipadu gas hidrogen terkumpul apabila
ketulan zink bertindak balas dengan asid hidroklorik cair.

Saiz

Ketulan Zink

Isipadu gas hidrogen

yang terkumpul

(cm3)

Kecil

40

Besar

12

Satu eksperimen dilakukan untuk mengkaji kadar tindak balas menggunakan
saiz bahan yang berbeza. Ketulan zink dimasukkan dalam asid hidroklorik
cair untuk bertindak balas bagi menghasilkan gas hidrogen.

Open Ended

DSO

DEFINISI SECARA OPERASI

Aloi adalah bahan yang menyebabkan
Pepejal perang tidak terbentuk // tiada perubahan pada paku
apabila Meletakkan sebatang paku keluli dalam air suling
selama 3 hari

Open Ended

DSO

DEFINISI SECARA OPERASI

Kadar Tindak Balas adalah kadaryang menyebabkan
Masa yang diambil untuk tanda ‘X” tidak lagi kelihatan
apabila asid sulfurik bertindak balas dengan larutan natrium
tiosulfat pada suhu bilik.

Open Ended

DSO

DEFINISI SECARA OPERASI

Jatuh bebas adalah keadaan / gerakan yang menyebabkan
Masa yang diambil untuk objek jatuh lebih cepat / pendek
apabila objek dijatuhkan / diletakkan di dalam tiub kaca silinder
yang tiada udara.

4

DEFINISI SECARA OPERASI

Prinsip Bernoulli adalah prinsip yang menyebabkan
Paras air menjadi lebih rendah
apabila Air bergerak dengan halaju tinggi pada tiub Venturi.

5

DEFINISI SECARA OPERASI

Pengoksidaan adalah proses yang menyebabkan
Perubahan warna hirisan epal menjadi perang
apabila Hirisan buah epal direndam dalam larutan gula
dan didedahkan di udara selama 30 minit.

6

DEFINISI SECARA OPERASI

Antibiotik adalah bahan yang menyebabkan
Luas Kawasan jernih terbentuk apabila
Cakera antibiotik diletakkan di atas agar nutrien dalam piring
petri yang mengandungi bakteria selama 3 hari.

7

DEFINISI SECARA OPERASI

Tulang padat adalah bahanyang menyebabkan
bilangan buku teks yang boleh disokong adalah sedikit
apabila
buku teks diletakkan satu persatu di atas penutup
kotak sehingga gulungan silinder menjadi bengkok.