Izrael kontra Iran

Konflikt Izraela z Iranem

By Leszek Arendt

Tło konfliktu

• Rosnące napięcia: Izrael oskarża Iran o rozwój programu nuklearnego i groźby przekazywania broni jądrowej sojusznikom + wspieranie Hamasu i Hezbollahu .

• Operacja Rising Lion (13 czerwca 2025): Izrael przeprowadził skoordynowane uderzenia lotnicze i sabotażowe na ponad 100 celów – nacisk na obiekty nuklearne, dowództwo IRGC, infrastruktura wojskowa – wspierane działaniami Mossadu w Iranie

Hamas

• Pełna nazwa: Islamski Ruch Oporu (arab. Harakat al-Muqāwama al-ʾIslāmiyya)

• Powstał: 1987 r. podczas pierwszej intifady (powstania Palestyńczyków przeciw Izraelowi)

• Działalność:

  • Rządzi Strefą Gazy od 2007 roku

  • Prowadzi działania zbrojne przeciwko Izraelowi (rakiety, ataki terrorystyczne)

  • Uznawany za organizację terrorystyczną przez m.in. UE, USA, Izrael

  • Ma też zaplecze polityczne i społeczne (szkoły, szpitale)

Hezbollah

• Pełna nazwa: Partia Boga (arab. Ḥizb Allāh)

• Powstał: ok. 1982 r. w Libanie, podczas wojny z Izraelem

• Działalność:

  • Szyicka organizacja działająca głównie w Libanie

  • Wspierana i finansowana przez Iran

  • Posiada własne wojsko, uzbrojenie (rakiety, drony) i uczestniczyła w wojnie w Syrii

  • Uznawana za organizację terrorystyczną przez m.in. USA, Izrael, Ligę Arabską (ale nie przez UE w całości)

Reakcja Iranu

Odpowiedź Operacją True Promise III (13–15 czerwca): Iran wystrzelił setki pocisków balistycznych i dronów na Izrael, z współudziałem Huti z Jemenu, co doprowadziło do śmierci co najmniej 14 mieszkańcach Izraela i około 200 rannych

Skutki uderzeń

• Ofiary i zniszczenia:

  • Iran: co najmniej 100 ofiar śmiertelnych, wiele rannych.

  • Izrael: kilkanaście zabitych, w tym dzieci; poważne uszkodzenia obiektów cywilnych (Tel Awiw, Rechowot, bat Yam), uderzenia w Instytut Weizmanna

• Uderzenie w infrastrukturę energetyczną: izraelski atak na pole gazowe South Pars w Iranie, spowodował pożar, ograniczenie produkcji ok. 12 mln m³ gazu dziennie

Reakcje międzynarodowe

• USA (Donald Trump): jasno ostrzegają Iran przed atakiem na interesy USA, zapowiadając zdecydowaną odpowiedź w razie potrzeby. Trump także wyraża nadzieję na zawarcie porozumienia Izrael‑Iran .

• Świat: Organizacje międzynarodowe (ONZ, UE, państwa Zatoki) wzywają do deeskalacji; nałożono zakazy lotów, rosną ceny ropy i surowców .

Gra strategiczna

• Cel izraelski: Zneutralizowanie potencjalnego programu nuklearnego Iranu, osłabienie IRGC( Islamic Revolutionary Guard Corps – po polsku Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej), możliwy wpływ na zmianę reżimu – Benjamin Netanyahu odważnie forsuje takie rozwiązanie .

• Nowa taktyka: Połączenie operacji Mossadu (drony, sabotaż) i sił powietrznych to nowy, hybrydowy model konfliktu w stylu współczesnej wojny technicznej

Kluczowe wyzwania i ryzyka

• Ryzyko regionalnej eskalacji: możliwe zaangażowanie innych państw/regionalnych aktorów (np. Houthis z Jemenu) i destabilizacja Zatoki Perskiej.

• Zakłócenia w dostawach surowców: wzrost cen ropy i gazu, wpływ na gospodarkę światową .

• Stagnacja negocjacji jądrowych: przerwane rozmowy Iran–USA, groźba odsunięcia kontroli nad programem nuklearnym .

• Nieprzewidywalne działania Iranu: groźby aktów terroru na całym świecie, ataki na bazy USA/Wielkiej Brytanii/Francji .

Aktualna sytuacja (15 czerwca 2025)

• Obie strony utrzymują tempo ataków – konflikt trwa trzeci dzień.

• Rządy Zatoki i ONZ wzywają do przerwy między ognia; zakazy lotów i alarmy w rejonie .

• Prezydent Trump przygotowuje kolejny G7, gdzie sytuacja na Bliskim Wschodzie będzie jednym z kluczowych tematów