English Translation: Unit 1

Unit 1: Fundamental Concepts of Translation, Translation Process, Types of Translation

By Aj.Jibbie

Multiple Choice

What's Translation? Choose the best answer.

• The act of copying words from one language to another word-for-word.

• The process of converting the meaning of a message from one language into another while preserving meaning, context, and culture.

• The act of creating a new message in a foreign language without referring to the original.

• The use of synonyms to rewrite texts in the same language.

Poll

What do you believe is the most crucial skill for a translator?

• Linguistic proficiency and fluency in multiple languages

• The process of Cultural understanding and sensitivity

• Attention to detail and precision

• Creativity and the ability to think outside the box

Multiple Choice

Which one is NOT a "Criteria of A Good Translation"?

• accuracy

• readability

• acceptability

• consistency

• fluency

Multiple Choice

Which of the following is an inappropriate Thai translation of the English sentence?

"Agriculture is the bread and butter of Thai people."

• การเกษตรกรรมเป็นขนมปังและเนยของคนไทย

• การเกษตรกรรมเป็นแหล่งรายได้หลักของคนไทย

• การเกษตรกรรมเป็นอาชีพพื้นฐานของคนไทย

• การเกษตรกรรมมีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของคนไทย

Open Ended

Could you translate this sentence from English to Thai? (Focus on Idiom)

"He has a green heart."

Poll

แปลคำไหนดี (Situation: Movie subtitle translation)

1. Popcorn

• ป๊อปคอร์น

• พ็อปคอร์น

• ข้าวโพดคั่ว

Poll

แปลคำไหนดี (Situation: Movie subtitle translation)

1. Office

• สำนักงาน

• ออฟฟิศ

• ที่ทำงาน

Multiple Select

Which translation fits best? (2 correct answers)

She has a very sharp mind.

• คม

• ฉลาดหลักแหลม

• หัวไว

• ตรงไปตรงมา

Multiple Choice

Which translation fits best? (2 correct answers)

The teacher will mark the papers this weekend.

• ทำเครื่องหมาย

• ตรวจ

• ให้คะแนน

• จดจำ

What's Translation?

•Definition: The process of transferring meaning from the source language (SL) to the target language (TL).

•การถ่ายโอนความหมายจากภาษาต้นทางไปยังภาษาปลายทางอย่างถูกต้องและเหมาะสม

•Example:

•SL: “Time is money.”

•TL: “เวลาเป็นเงินเป็นทอง”

What's Translation?
(by Mildred L. Larson)

žMildred L. Larson ได้สรุปเกี่ยวกับการแปลว่า การแปลคือการถ่ายทอดความหมายจากภาษาต้นฉบับ original language (SL) ไปเป็นอีกภาษาหนึ่ง (2nd language/Target language- TL) โดยคำนึงถึงการถ่ายทอดความหมายพร้อมทั้งอรรถรสเป็นสำคัญ ไม่ว่าขั้นตอนต่าง ๆ ของการ แปลจะมีเพียง form ที่เปลี่ยนไปแต่ความหมายยังต้องคงอยู่เหมือนต้นฉบับ 

What's Translation?
(by Peter Newmark (1988:5)

“…it is rendering the meaning of a text into another language in the way that the author intended the text.”


“…คือการถ่ายทอดความหมายของข้อความไปยังอีกภาษาหนึ่ง โดยคงไว้ซึ่งเจตนารมณ์ของผู้เขียนต้นฉบับ”

Multiple Choice

Which of the following is NOT a characteristic of a good translation?

ข้อใดต่อไปนี้ “ไม่ใช่” ลักษณะของงานแปลที่ดี?

• The translation accurately conveys the meaning of the original text.
  การแปลถ่ายทอดความหมายของต้นฉบับได้อย่างถูกต้อง

• The language used in the translation sounds natural in the target language.
  ภาษาที่ใช้ในงานแปลมีความเป็นธรรมชาติในภาษาปลายทาง

• The translation changes the author’s intention to better suit the new audience.
  งานแปลเปลี่ยนเจตนาของผู้เขียนต้นฉบับเพื่อให้เหมาะกับผู้อ่านกลุ่มใหม่

• The tone, style, and emotional impact of the original are preserved.
  ถ่ายทอดน้ำเสียง สำนวน และอารมณ์ของต้นฉบับได้ครบถ้วน

Multiple Choice

ทฤษฎีความหมาย (theory of sense) คือ การแปลที่เป็นการถ่ายทอดทางภาษา (transcodage)

• TRUE

• FALSE

Multiple Choice

กระบวนการแปล (Translation Process) โดยทั่วไปประกอบด้วยขั้นตอนใดบ้าง

• Reading – Writing – Editing

• Comprehension – Transfer – Re-expression

• Listening – Speaking – Revising

• Copying – Translating – Checking

Multiple Choice

ขั้นตอนใดในกระบวนการแปลที่ผู้แปลต้อง “เลือกคำและโครงสร้างที่เหมาะที่สุด”

• Transfer

• Comprehension

• Analysis

• Restructuring

Translation Process by Mildred M. Larson

The Translation Process (กระบวนการแปล)

•1. Comprehension/analysis – ทำความเข้าใจต้นฉบับ (Understand the text) และวิเคราะห์

•2. Transfer – ถ่ายโอนความหมาย (Reconstruct meaning)

•3. Re-expression/Re-structuring – ถ่ายทอดเป็นภาษาปลายทาง (Express in TL) โดยเลือกคำและโครงสร้างที่เหมาะสม

•

•Note: Translators often revise and check at every stage.

•- Read and analyze the source text carefully.

•- Identify main ideas, tone, and style.

•- Check meaning of idioms and cultural references.

•

•Example: Idiom 'Break a leg' → หมายถึง 'ขอให้โชคดี'

Step 1 – Comprehension (การทำความเข้าใจ)

•- Internal process: Translators think in both languages.

•- Focus on meaning rather than structure.

•- Adjust for cultural differences.

•

•Example: 'He has a green thumb.' → 'เขาเป็นคนปลูกต้นไม้เก่ง'

Step 2 – Transfer (การถ่ายโอนความหมาย)

•- Rewrite the meaning clearly and naturally in the target language.

•- Follow grammar and style of the target language.

•Checklist:

•✔ Natural expression

•✔ Correct grammar

•✔ Equivalent meaning

Step 3 – Restructuring (เลือกคำและโครงสร้างที่เหมาะสม)

Multiple Choice

“การแปลตามตัวอักษร” (Literal Translation) หมายถึงข้อใด

• การแปลโดยคงโครงสร้างเดิมของภาษาต้นทางไว้

• การแปลโดยตีความตามบริบท

• การแปลโดยใช้คำใหม่ทั้งหมด

• การแปลเฉพาะคำสำคัญ

Multiple Choice

การแปลแบบเอาความ (Free Translation) มีลักษณะเด่นคืออะไร

• แปลตามคำศัพท์ตรงตัว

• แปลอย่างอิสระโดยไม่ยึดติดรูปแบบต้นฉบับ

• แปลโดยใช้พจนานุกรมเท่านั้น

• แปลเฉพาะคำยากหรือศัพท์เทคนิค

Multiple Choice

การแปลแบบ “สื่อความหมายเทียบเท่า” (Dynamic/Functional Equivalence) เน้นสิ่งใดมากที่สุด

• ความสวยงามของถ้อยคำ

• ความถูกต้องของไวยากรณ์

• ความเข้าใจของผู้อ่านเป้าหมาย

• การรักษาความยาวของประโยค

Open Ended

เมื่อผู้แปลต้องเจอคำที่ไม่มีในพจนานุกรม เช่น “soft power” ควรใช้กลยุทธ์การแปลแบบใด และเพราะเหตุใด

•1. Literal Translation (การแปลตรงตัว)

•2. Free Translation (การแปลอิสระ เอาความ)

•3. Idiomatic Translation (การแปลแบบสำนวน)

•4. Transcription or Transliteration (การแปลทับศัพท์)

Types of Translation

1. การแปลเชิงความหมายหรือเชิงอรรถศาสตร์ (Semantic translation) การแปลที่ผู้แปลต้องการเก็บรักษาความหมายของต้นฉบับไว้เป็นสําคัญ โดยมุ่งเน้น

การแปลตามรอยความคิดเจตนารมณ์ของผู้ประพันธ์ (Source language emphasis)

Newmark, 1988

เป็นการแปลที่ยึดรักษารูปแบบของภาษาต้นฉบับโดยแปลแบบคําต่อคํา เน้นการรักษาลําดับคําโดยเรียงลําดับของคําในประโยคของภาษาต้นฉบับให้มากที่สุด โดยไม่ปรับเปลี่ยนโครงสร้างในภาษาแปล

Example: SL: THAI แม่แช่มนี่ เมื่อไหร่จะโตสักที
TL: ENG When will you grow up?

1.1. การแปลแบบคำต่อคำ (Word for word translation)

เป็นการแปลโดยปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางไวยากรณ์ของภาษาต้นฉบับให้เทียบเคียงกับโครงสร้างของภาษาแปล

Example: SL: THAI “อย่างแกจะมาหาชั้นเองละก็ ไม่มีเสียละ สันดานลูกเสือลูกตะเข้ต้องคอยแว้งกัดเอามือที่ขุนมันนะแหละ” (ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช, 2557, หน้า 92)
TL: ENG “Never! This is what I get from keeping tigers and crocodiles. They bite the hand that feeds them” (Tulachandra, 1998, p. 64)

1.2 การแปลแบบตรงตัว (Literal translation)

เป็นการแปลโดยคงความหมายไว้ของภาษาต้นฉบับอย่างครบถ้วน แต่มีการเพิ่มสํานวนโดยปรับโครงสร้างทําให้มีความเป็นธรรมชาติทางด้านภาษา เนื้อหาในการเปรียบเทียบ เปรียบเปรย ให้ผู้อ่านได้เห็นภาพชัดเจน

Example: SL: THAI ฝนตกหนักมาก
TL: ENG It's raining cats and dogs.

1.3 การแปลแบบใช้สำนวน (idiomatic translation)

การทับศัพท์ หมายถึง การแปลแบบตรงตัวละแปลแบบค าต่อค าหรือแปลตามตัวอักษร (Literal Translation) ซึ่งเป็นการแปลในลักษณะที่ใช้ถ้อยคำในอีกภาษาหนึ่งที่มีความหมายใกล้เคียงและเหมือนกันกับถ้อยคำในภาษาต้นฉบับและโครงสร้างทางไวยากรณ์ และมีความใกล้เคียงกับโครงสร้างในต้นฉบับจากภาษ เช่น Sahara แปลว่า ซาฮารา

Example: SL: ENG my plane in the desert of Sahara, six years ago.
TL: THAI เมื่อหกปีมานี้เครื่องบินของฉันไปเสียอยู่กลางทะเลทรายซาฮารา.

1.4 การแปลแบบใช้คำทับศัพท์ (Transliteration)

Match

Matching จับคู่คำศัพท์ต่อไปนี้กับคำอธิบายที่ถูกต้อง

• Total translation

• Restricted translation

• Rank-bound translation

• Unbound translation

การแปลที่แทนที่ไวยากรณ์และคำเท่ากันหมด

การแปลที่จำกัดเฉพาะระบบเสียงหรืออักษร

การแปลที่เทียบเคียงความหมายหลายระดับ

การแปลที่เทียบเคียงความหมายในระดับเดียว

• การแปลที่แทนที่ไวยากรณ์และคำเท่ากันหมด

• การแปลที่จำกัดเฉพาะระบบเสียงหรืออักษร

• การแปลที่เทียบเคียงความหมายหลายระดับ

• การแปลที่เทียบเคียงความหมายในระดับเดียว

Open Ended

การแปลแบบ partial translation เป็นการแปลลักษณะใด

Multiple Choice

การแปลแบบใดเป็นประเภทการแปลงานด้านการประพันธ์ ที่ต้องใช้ทั้งทักษะและทางศิลปะประกอบกัน

• Literary Translation

• Technical Translation

• Machine Translation

Reorder

เรียงลำดับขั้นตอนของการแปลให้ถูกต้อง

• ศึกษาและวิเคราะห์ต้นฉบับ

• ตีความและถอดรหัสสาร

• ถ่ายทอดเป็นภาษาฉบับแปล

• การปรับแต่งฉบับแปล

• การทดสอบฉบับแปล

1

2

3

4

5

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Multiple Choice

Which of the following is a characteristic of a good translator?

• Translates word-for-word without considering context.

• Focuses only on literal meaning and ignores style or tone.

• Has strong language skills in both the source and target languages.

• Modifies the author’s ideas freely to suit the translator’s preferences.

It must be appropriate in terms of format, language level, and writing style.

It must evoke the same feelings, emotions, and aesthetic experience as the original text.

It must be accurate and clear, able to fully convey the intended meaning without deviating from the original text.