ครูสังคม ไทยรัฐวิทยา๗๗

พุทธศาสนาสุภาษิต

​

สังคมศึกษา มัธยมศึกษาปีที่ 2

พุทธศาสนสุภาษิต เป็นเหมือน "แก่น" ของคำสอนในพระพุทธศาสนา ประโยคสั้นๆ กระชับ แต่เปี่ยมด้วยความหมายและปัญญาอันลึกซึ้ง.

​

พุทธศาสนสุภาษิต หมายถึง ถ้อยคำสุภาษิตหรือคำคมในพระพุทธศาสนาที่ให้ข้อคิด คติสอนใจ และเป็นหลักในการดำเนินชีวิตที่ดีงาม

Multiple Choice

1.ข้อใดคือลักษณะสำคัญของพุทธศาสนสุภาษิต?

• เป็นคำทำนายอนาคต

• เป็นคำสอนที่นำไปปฏิบัติได้จริงในชีวิตประจำวัน

• เป็นภาษาบาลีเท่านั้น ไม่มีการแปลเป็นภาษาอื่น

• ใช้สำหรับท่องจำเพื่อความเป็นสิริมงคลเท่านั้น

กรรม แปลว่า การกระทำ และมักหมายรวมถึงการกระทำ ในภาษาไทยมักใช้ในความหมายว่าเป็นการกระทำที่ไม่ดี เช่น มีคำกล่าวว่า "กรรมตามสนอง" หมายถึง การได้รับผลร้ายจากการกระทำไม่ดี
พระพุทธศาสนาสอนว่าคนเราจะมีความสุข ความทุกข์ เป็นคนดี เป็นคนชั่ว ก็แล้วแต่กรรมหรือการกระทำของตน

​

​1. กมฺมุนา วตฺตตี โลโก
อ่านว่า กัม-มุ-นา-วัต-ตะ-ตี-โล-โก
แปลว่า สัตว์โลกย่อมไปตามกรรม

Multiple Choice

2.พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า "กมฺมุนา วตฺตตี โลโก" ซึ่งแปลว่า "สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม" มีความหมายสอดคล้องกับข้อใดมากที่สุด?

• โลกมีการเปลี่ยนแปลงและหมุนเวียนไปตามธรรมชาติ

• การกระทำทั้งทางกาย วาจา และใจ เป็นตัวกำหนดวิถีชีวิตและผลที่จะได้รับ

• ทุกคนต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันเพื่อความอยู่รอด

• โชคชะตาเป็นสิ่งที่ถูกกำหนดไว้แล้วและไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้

Multiple Choice

3. ตามหลักพระพุทธศาสนา ข้อใดคือองค์ประกอบสำคัญที่สุดที่ทำให้การกระทำหนึ่งๆ กลายเป็น "กรรม" ที่จะส่งผลในอนาคต?

• การมีคนอื่นรับรู้หรือเห็นการกระทำ

• ความรุนแรงหรือขนาดของความเสียหาย

• เจตนาหรือความตั้งใจที่อยู่เบื้องหลังการกระทำ

• ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการกระทำนั้น

พระพุทธศาสนามีหลักคำสอนที่สำคัญ เรียกว่า "กฎแห่งกรรม" ซึ่งหมายความว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว การกระทำที่ปราศจากเจตนาไม่นับเป็นกรรม ผลแห่งกรรม ผลของกรรม แบ่งออกเป็น 3 ระดับ
1. ระดับภายในจิตใจ คือ กรรมทำให้เกิดผลทางจิตใจ
2. ระดับบุคลิกภาพ คือ กรรมที่ทำลงไปปรุงแต่งเป็นการแสดงออก ท่าที การวางตัว การไม่วู้วาม พูดจาไพเราะ เป็นต้น
3. ระดับภายนอก คือ สิ่งที่มองเห็นในชีวิตประจำวัน เช่น ลาภ ยศ สรรเสริญ

​

2.กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ

อ่านว่า กัล-ยา-ณะ-กา-รี กัล-ยา-ณัง ปา-ปะ- กา-รี จะ ปา-ปะ-กัง
แปลว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว

Multiple Choice

4.ข้อใดเป็นตัวอย่างของการนำหลัก "ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว" ไปใช้ในชีวิตประจำวันอย่างเหมาะสม?

• การหลีกเลี่ยงปัญหาด้วยการไม่ทำอะไรเลยทั้งสิ้น

• การทำบุญถวายปัจจัยมากๆ เพื่อให้ได้ไปสวรรค์เพียงอย่างเดียว

• การแก้แค้นคนที่เคยทำร้ายเรา เพื่อให้เขารู้สึกเหมือนที่เราเคยรู้สึก

• การตัดสินใจไม่ทุจริตในการสอบ เพราะเชื่อว่าสุดท้ายแล้วจะนำความเดือดร้อนมาให้ตนเอง

Multiple Choice

5. พุทธศาสนสุภาษิต "กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ" มีความหมายตรงกับข้อใด?

• ผู้ทำคุณย่อมได้รับความสุข ผู้ทำบาปย่อมได้รับความทุกข์

• ความดีและความชั่วเป็นเพียงแนวคิดที่มนุษย์สมมติขึ้น

• การกระทำทุกอย่างขึ้นอยู่กับโชคชะตาและวาสนา

• การทำความดีจะนำพาให้พ้นจากทุกข์ได้ทันที โดยไม่ต้องรอผล

บุญ แปลว่า ความดีงาม การทำบุญทำได้ 10 วิธี
เรียกว่า บุญกิริยาาวัตถุ มี 10 ประการ
1. ทำบุญด้วยการให้
2. ทำบุญด้วยการรัษาศีล
3. ทำบุญด้วยการเจริญภาวนา
4. ทำบุญด้วยการอ่อนน้อม
5. ทำบุญด้วยการรับใช้
6. ทำบุญด้วยการเกลี่ยความดีให้ผู้อื่น
7. ทำบุญด้วยการยินดีในความดีของผู้อื่น
8. ทำดีด้วยการฟังธรรมหาความรู้
9. ทำบุญด้วยการสั่งสอนธรรมให้ความรู้
10.ทำบุญด้วยการทำความเห็นให้ตรง

​

3.สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย

อ่านว่า สุ-โข-ปุญ-ญัส-สะ-อุจ-จะ-โย
แปลว่า การสั่งสมบุญ นำสุขมาให้

Multiple Choice

6. ทำไมการ "สั่งสมบุญ" จึงมีความสำคัญต่อการได้รับความสุขตามหลักสุภาษิตนี้?

• เพราะเป็นการซื้อบัตรผ่านไปสู่สวรรค์หลังความตายเท่านั้น

• เพราะการกระทำดีอย่างต่อเนื่องจะส่งผลดีต่อจิตใจและชีวิต ทำให้เกิดความสงบสุข

• เพราะบุญคือพลังงานลึกลับที่จะดลบันดาลทุกสิ่งให้เป็นจริง

• เพราะเป็นวิธีเดียวที่จะทำให้รวยและมีอำนาจ

Multiple Choice

7. หากมีบุคคลหนึ่งไม่เคยทำความดี แต่ชอบทำความชั่วอยู่เสมอ ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะได้รับตามหลักสุภาษิตนี้คืออะไร?

• ความทุกข์และความเดือดร้อน

• ไม่มีผลกระทบใดๆ ต่อชีวิต

• ความสุขและความเจริญอย่างยั่งยืน

• ได้รับความนิยมชมชอบจากผู้คนรอบข้าง

บูชา หมายถึง การแสดงความเคารพบุคคลหรือสิ่งที่นับถือ รวมถึงการยก่องเทิดทูลด้วยความนับถือ การยอมรับ การให้เกียรติถ้าเรายิ้มให้ คนอื่นจะยิ้มตอบ ถ้าเราทำท่าเย่อหยิ่ง คนอื่นก็เย่อหยิ่งตอบ ถ้าเราแสดงความอ่อนโยน ผู้อื่นก็แสดงความอ่อนโยนตอบ ผู้ไหว้ย่อมได้รับการไหว้ตอบ
การบูชาเป็นการแสดงความรู้สึกออกมาให้เห็นเป็นรูปธรรมซึ่งเป็นความรู้สึกที่ดีต่อคนที่เรามีความรู้สึกด้วย การแสดงออกด้วยไมตรีจิต

​

4.ปูชโก ลภเต ปูชํ วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ

อ่านว่า ปู-ชะ-โก-ละ-ภะ-เต-ปู-ชัง-วัน-ทะ-โก-ปะ-ฏิ-วัน-ทะ-นัง
แปลว่า ผู้บูชาย่อมได้รับการบูชาตอบ

Multiple Choice

8. พุทธศาสนสุภาษิต "ปูชโก ลภเต ปูชํ วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ" มีความหมายตรงกับข้อใดมากที่สุด?

• การให้ทานแก่ผู้อื่นจะนำมาซึ่งความร่ำรวย

• ผู้ทำบุญย่อมได้บุญ ผู้ทำบาปย่อมได้บาป

• ผู้บูชาย่อมได้รับการบูชาตอบ ผู้ไหว้คนอื่นย่อมได้รับการไหว้ตอบ

• ทุกคนควรเคารพผู้ที่อาวุโสกว่าเท่านั้น

Multiple Choice

9. จากสุภาษิตนี้ หากบุคคลหนึ่งแสดงความเคารพต่อผู้อื่นอย่างสม่ำเสมอ ผลที่คาดว่าจะได้รับคืออะไร?

• ผู้นั้นจะสามารถควบคุมความคิดและการกระทำของผู้อื่นได้

• ผู้นั้นจะได้รับการยอมรับและเคารพตอบจากผู้อื่น

• ผู้นั้นจะถูกมองว่าเป็นคนอ่อนแอและไม่น่าเชื่อถือ

• ผู้นั้นจะกลายเป็นคนที่มีอำนาจและอิทธิพล

Multiple Choice

10. ประโยชน์หลักของการศึกษาพุทธศาสนสุภาษิตคืออะไร?

• ทำให้ได้รับพรและโชคลาภ

• เพื่อใช้ในการสอบผ่านวิชาพระพุทธศาสนาเท่านั้น

• เพื่อแสดงความรู้ทางภาษาบาลี

• ช่วยให้มีสติปัญญาในการแก้ไขปัญหาและดำเนินชีวิตอย่างถูกต้อง