H3.2 Ontstaan en uitzwerming van de Helleense stadstaten

​De Helleense stadstaten en hun uitzwerming

By Lieselot De Saegher

Wat heb je nodig?

• hoofdstuk 3.2 - De Helleense stadstaten en hun uitzwerming
  (blz.71 t.e.m.75)

• een (gele) markeerstift

• schrijfgerei

• een extra blad om moeilijke woorden te noteren

Wat ga je doen?

• Je doorloopt de vragen in deze opdracht.

• Bij geel gekleurde slides noteer je de gegeven antwoorden in je cursus. Volg de instructies.

• De belangrijke woorden markeer je ook in je cursus.

• Moeilijke woorden (die je nog gaat opzoeken) schrijf je op een apart blad.

​De les wordt niet klassikaal herhaald. Deze opdrachten zijn de enige verwerking.

Poll

Duid aan wat je zelf al kent.

• migratie

• kolonisatie

• Helleense kolonisatie

• de Griekse polis met agora en akropolis

• gevolgen van Grieks kolonisatie

3 Ontstaan van de Helleense stadstaten

Er waren veel verschillende kleine Griekse landjes in Hellas tijdens de klassieke oudheid.

​Ontstaan van de Helleense stadstaten.

Multiple Choice

Welke titel past het beste bij deze kaart?

• De veroveringen van de Myceense beschaving.

• Kerngebieden en verspreiding van de Griekse stammen.

• De economische invloed van Klein-Azië.

• De militaire uitbreiding van het Romeinse Rijk.

• De meest gebruikte zeeroutes op de Noordzee.

​Ontstaan van de Helleense stadstaten.

Kijk goed naar de titel van de kaart. Let op de jaartallen.

Hotspot

Situeer de kaart in de tijd.
Duid op de tijdlijn de vakjes aan waarover de kaart gaat.

Multiple Choice

In welk tijdvak situeren we deze kaart?

• prehistorie

• oude steentijd

• oude nabije oosten

• klassieke oudheid

• vroegmoderne tijd

Dropdown

Dit is een ​

Select answer

kaart.

Hotspot

Duid de legende aan op de kaart.

​Een reconstructietekening van een Helleense polis.

Labelling

Duid de verschillende delen van een Helleense polis aan.

Drag labels to their correct position on the image

bergen

markt

haven

landbouwgrond

woongebied

tempel

Multiple Select

De bevolkingsgroepen in Hellas wonen in aparte onafhankelijke stadstaten. Polis is het Griekse woord voor een stadstaat.

Wat zijn de kenmerken van een stadstaat? Duid alle juiste antwoorden aan.

• een eigen bestuur:

  Elke stadstaat heeft zijn eigen regels.

• Er is één grote stad.

• Heeft een eigen tempel en markt.

• Wordt beschermd door bergen.

• Ze hebben eigen landbouwgrond rond de stad.

Noteer op p.71 de oplossing bij vraag b

Een polis is een klein land dat bestaat uit een stad en de landbouwgrond errond. Iedere polis heeft een eigen bestuur.

Open Ended

Leg in je eigen woorden uit wat een polis is.

Dropdown

Vul de tekst aan:

Contact over land was erg moeilijk door de ​

Select answer

en de ​

Select answer

kustlijn. Hierdoor hebben de verschillende poleis (= stadstaten) weinig contact met elkaar. Daarom vormen ze niet samen één rijk.

Noteer op p.71 de oplossing bij vraag c

De bergen​ en de grillige​ kustlijn vormden natuurlijke grenzen. Ze maakten het contact over land moeilijk. Hierdoor werken de verschillende poleis (=stadstaten) niet samen, maar ontwikkelen ze zich onafhankelijk. Ze vormen dus niet één groot Grieks rijk.

Hotspot

Welk woord betekent 'stadstaten' in het Grieks?

Hotspot

Waar is de Peloponnesos op deze kaart?

Fill in the Blanks

Multiple Choice

Wat voor soort informatie krijg je op deze kaart?

• politieke

• sociale

• economische

• culturele

Dropdown

Deze kaart toont ​

Select answer

menselijke activiteit.

Multiple Choice

Wat voor soort gebied toont deze kaart?

• globaal

• regionaal

• lokaal

Hotspot

Waar vind je de Egeïsche zee?

Multiple Choice

Wanneer speelt deze kaart zich af?

• ongeveer 500 v.C.

• ongeveer 500

• ongeveer 500 n.C.

• ongeveer 1500

Drag and Drop

Een stadstaat was baas over een bepaalde landstreek. Zo was de stadstaat Athene de baas over de landstreek​

Placeholder

, en de stadstaat Sparta baas over de landstreek ​

Placeholder

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

Attica

Lakonië.

Peloponnesos

Thessalië

Argolis

Arkadië

Eleusis

Kynouria

Noteer op p.72 de oplossing bij vraag d

Een stadstaat was baas over een bepaalde landstreek. Zo was de stadstaat Athene de baas over de landstreek Attica, de stadstaat Sparta was baas over de landstreek Lakonië.

4 De agora en de akropolis

Poleis waren onafhankelijk maar hadden naast een gedeelde cultuur ook dezelfde onderdelen.

Multiple Select

Dit is een reconstructie van de agora van Athene. Wat zie je op de voorgrond van de tekening?

• stenen plein

• kopers en verkopers

• markt

• lastdieren

Multiple Choice

Wat is een agora?

• Een groep tempels

• De centrale markt van de polis

• De versterkte burcht van de polis

• Een groep lastdieren

Multiple Choice

Elke polis heeft een akropolis. Op de foto zie je de meest beroemde: de akropolis van Athene. Bekijk de foto goed. Wat is volgens jou een akropolis?

• Een lange winkelstraat in een stad

• Een hoge versterkte burcht in een stadstaat

• Een laaggelegen plaats met belangrijke gebouwen

• Een marktplaats op een heuvel

Noteer op p.72 de oplossing bij vraag 4

Agora = De centrale marktplaats van de stad.
Akropolis = De hoge versterkte burcht van een stadstaat.

Open Ended

Noteer hieronder de 3 te kennen begrippen 'gele woorden' die je hebt aangeduid op p.71 en 72

5 De Helleense kolonisatie

Welke economische, sociale en politieke factoren zorgden ervoor dat veel Hellenen verhuisden tussen 800 en 500 v.C.?

Match

Leg de juiste linken tussen de woorden en de verklaring

• migratie

• kolonisatie

• kolonie

• emigratie

• immigratie

Verhuizen naar een andere plaats

Mensen nemen een ander gebied in

Een gebied dat onder controle staat van een ander land

Het verlaten van het eigen land om ergens anders te gaan wonen

Het binnenkomen van een land om daar te gaan wonen

• Verhuizen naar een andere plaats

• Mensen nemen een ander gebied in

• Een gebied dat onder controle staat van een ander land

• Het verlaten van het eigen land om ergens anders te gaan wonen

• Het binnenkomen van een land om daar te gaan wonen

Open Ended

Leg in je eigen woorden uit wat kolonisatie is.

Kolonisatie = Soort van migratie waarbij en deel van de bevolking verhuisd naar een ander gebied en dat inneemt. Het nieuwe gebied wordt afhankelijk van een ander land.
Kolonie = Ingenomen gebied.
Migratie = verhuizen van individuen, gezinnen, families

Noteer op p.73 de oplossing bij vraag a en b

Open Ended

Noem één land dat ooit een Belgische kolonie was.

Hotspot

Waar vind je Hellas op de kaart?

Multiple Select

Wat hebben de gebieden waar de Grieken naar uitweken gemeenschappelijk met elkaar?

• Er zijn allerlei grondstoffen te vinden.

• Ze zijn aan de kust gelegen

• Ze hebben allemaal een mediterraan klimaat.

Al de kustgebieden hebben waardevolle grondstoffen en agrarische producten.

Noteer op p.73 de oplossing bij vraag d

​= van de landbouw

Multiple Choice

Wat verhinderde dat de Grieken deze producten in Griekenland zelf konden vinden?

• Te veel landbouwgrond beschikbaar in Griekenland.
• De geografie met de vele bergen.

• Te veel ruzie tussen de poleis.

Door de geografie was het niet mogelijk zelf voldoende voedsel te kweken en producten te maken.

Noteer op p.73 de oplossing bij vraag e

Dropdown

De aanwezigheid van vruchtbare landbouwgrond en kostbare grondstoffen is een ​

Select answer

voor de Griekse kolonisatie.

Categorize

Options (7)

te weinig landbouwgrond voor de groeiende bevolking

te veel schulden in je eigen polis

ruzie met het bestuur van de polis

alle grond werd geërfd door de oudste zoon

betere kennis van de kusten van de Middellandse en Zwarte Zee

Op ontdekking en avontuur willen gaan

Op avontuur trekken met een groep mannelijke vrienden

Zet de pushfactoren bij het juiste domein.

politiek

economie

sociaal

cultuur

Economie: 1 en 3
Politiek: 4

Noteer op p.74 de oplossing bij vraag f

Sociaal: 5 en 6
Cultuur: 2 en 6

Hotspot

Bekijk de namen van de Helleense kolonies op de kaart. Welke namen van huidige steden herken je? Duid er 3 aan.

Massalia
Nicea
Neapolis

Noteer op p.74 de oplossing bij vraag g

Marseille
Nice
Napels

Multiple Select

Wat zijn twee gelijkenissen tussen migratie vandaag en de redenen voor de Griekse kolonisatie?

• Tegenstanders van een bestuur vluchten weg naar een veilig land.

• Er is weinig economische toekomst in het land waar je geboren bent.

• We weten beter hoe de wereld er uit ziet en dus ook waar we naartoe kunnen gaan.

• Net zoals wij waren de Grieken op zoek naar een plek waar ze konden trouwen met wie ze wilden.

Tegenstanders van een bepaalde leiders vluchten naar een veilig land (pushfactor 4 ).
Er is geen werk te vinden in eigen land, geen economische toekomst (pushfactor 1).

Noteer op p.74 de oplossing bij vraag h

Multiple Choice

Wat voor soort migratie was de Griekse en de Fenicische?

• maritieme

• continentale

maritieme kolonisatie

Duid op p.74 de oplossing aan bij vraag i

6 Gevolgen van de kolonisatie

Zonder de Griekse kolonisatie zou je géén heel trimester in het tweede middelbaar over de Grieken leren.

1) De handel zou toenemen.
2) De Grieken leren volkeren en andere culturen kennen.
3) De andere volkeren leren de Grieken kennen.

Noteer op p.75 de oplossing bovenaan

Duid in kleur aan op p.75 in de tekst

De Hellenen namen de munten over van de Lydiërs, de oorspronkelijke inwoners van Klein-Azië. Hellenen gebruikten voordien obolen (...)

(...) De Feniciërs waren de uitvinders van het alfabet. De Grieken namen dit ook over. Overal waar de Hellenen zich vestigden verspreidden zij hun eigen taal, goden, kunst, ...

Categorize

Options (8)

te weinig landbouwgrond in Hellas

betere kennis van de kusten van de Middellandse Zee

toenemende bevolking in Hellas

toenemende handel

Grieken leren andere volkeren en culturen kennen

Grieken nemen het idee van muntgeld over van de Lydiërs

Grieken nemen het idee van een alfabet over van de Feniciërs

verspreiding Griekse cultuur rond het Middellandse zeegebied

Zet de oorzaken en gevolgen van de Helleense kolonisatie in de juiste categorie.

oorzaken

gevolgen

Drag and Drop

Dat een Griekse tempel te vinden is in Italië is een ​

Placeholder

van de Griekse kolonisatie vanaf de start van de klassieke oudheid.

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

gevolg

oorzaak

Drag and Drop

Dat er een Grieks wijnvat uit de 5de eeuw v.C. is teruggevonden in een Keltisch (volk dat leefde in West-Europa) graf, is een ​

Placeholder

van de Griekse kolonisatie.

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

gevolg

oorzaak

Poll

Duid aan wat je je herinnert van deze les.

• migratie

• kolonisatie

• Helleense kolonisatie

• de Griekse polis met agora en akropolis

• gevolgen van Grieks kolonisatie

Open Ended

Heb je alles begrepen? Heb je nog vragen over het hoofdstuk? Zijn er woorden (uit bijvoorbeeld de drie samenvattende teksten van de vorige slides) die niet duidelijk zijn?

1) Zoek de begrippen op via de knop 'taalhulp' in je browser.

2) Noteer het hieronder.