Pandiwa 101

​PANDIWA

• Ano ang pandiwa?

• Paano nakakabuo ng pandiwa? (Panlaping Makadiwa at mga Uri nito)

• Pawatas vs. Salitang-Ugat

• Naganap at Katatapos na Aspekto ng Pandiwa

Multiple Select

Ano-anong mga salita ang nagpapakita ng PANDIWA?

• tumatalon

• maganda

• nagkakantahan

• kakatakbo

Multiple Select

Ano-anong mga salita ang nagpapakita ng PANDIWA?

• magtitinda

• mahaba

• malaki

• nagpahinga

Ano nga ba ang pandiwa?

PANDIWA

mga salitang nagpapapakita ng kilos.

Halimbawa: tumalon, nagkakantahan, katatakbo

Maari ka bang magbigay ng mga alam mong salitang may kilos? :)

Paano ba nagkakaroon ng pandiwa?

Gumagamit tayo ng mga panlapi (affixes) at salitang-ugat (root word)

Unlapi (nasa unahan ang panlapi) - nag-, mag-, ma-, ka- (nagbabasa, mag-aaral)
Gitlapi (nasa gitna(middle) ang panlapi - -um-, (Hal. kumanta)
Hulapi (nasa huli ang panlapi) - -an/-han (Hal. aalayan, sasamahan)

Subukan nating i-chart ang mga ito.

Halimbawa!

PAWATAS - pinagsamang panlapi at salitang-ugat.
PANLAPI + SALITANG-UGAT = PAWATAS
(Halimbawa: Nag- + ARAL = NAG-ARAL (pawatas))

Fill in the Blanks

Salitang-ugat: NAGISING​

Fill in the Blanks

PANLAPI: NAGSALITA

Fill in the Blanks

Salitang-ugat: TUMAYO

Fill in the Blanks

PANLAPI: KUMAIN

Fill in the Blanks

PANLAPI: KAKAKAIN

Fill in the Blanks

Salitang-ugat: KASASALUBONG

Subukan nating i-chart ang mga ito.

Halimbawa!

PAWATAS - pinagsamang panlapi at salitang-ugat.

Multiple Choice

Alin sa mga sumusunod ang halimbawa ng PAWATAS?

• makakalikasan

• tumalon

• magluto

• iyak

Multiple Choice

Alin sa mga sumusunod ang halimbawa ng PAWATAS?

• matao

• makabayan

• mamaya

• maghugas

Multiple Choice

Alin sa mga sumusunod ang halimbawa ng PAWATAS?

• akyat

• makabayan

• magluto

• hikab

Aspekto ng Pandiwa

Sa aspekto ng pandiwa, ipinapakita sa atin ng pandiwa sa isang pangungusap kung ang kilos ay nangyari, nangyayari, o mangyayari pa lamang.
1. NAGANAP (Perpektibo)
2. NAGAGANAP (Imperpektibo)
3. MAGAGANAP (Kontemplatibo)
4. PERPEKTIBONG KATATAPOS

NAGANAP o Perpektibo

Ito ay nagsasaad na tapos nang gawin o mangyari ang kilos.
Madalas ginagamit ang panlaping, nag- at -um.

Halimbawa:

Gumising ako nang maaga kanina. (G + -UM + ISING = GUMISING)

Naglakad sa labas ang aming bunso. (NAG- + LAKAD = NAGLAKAD)

Fill in the Blanks

1. (sayaw)

kami noong Halloween Party.

Fill in the Blanks

2. (iyak) Ang kapatid ko ay

dahil wala si Mama.

Fill in the Blanks

3. (simba) Kami ay

ng aking pamilya kahapon.

Fill in the Blanks

4. (hilamos)

   ako kanina sa banyo.

Fill in the Blanks

5. (linis)

   ako ng kuwarto ko.

KATATAPOS

Ito ay nagsasaad kilos na sinabi sandali lamang matapos itong gawin o mangyari.
Ka- + Unang pantig (syllable) ng Salitang Ugat + salitang ugat.

Halimbawa: kakakain, katatakbo, kaliligo, kasasayaw, kagagaling

Kaliligo lang ng aso namin.

Kakakain lang ni Papa ng agahan.

Kababalik lang ni Mama mula sa pagtakbo.

Multiple Choice

KAIIYAK

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

KALALANGOY

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

KAKABAKASYON

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

KASISIMBA

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

KAKATAYO

• TAMA

• MALI

KATATAPOS

Ito ay nagsasaad kilos na sinabi sandali lamang matapos itong gawin o mangyari. Ito ay binubuo ng Ka-+unang pantig ng Salitang Ugat + salitang ugat.

Halimbawa: kakakain, katatakbo, kaliligo, kasasayaw, kagagaling

Kaliligo lang ng aso namin.

Kakakain lang ni Papa ng agahan.

Kababalik lang ni Mama mula sa pagtakbo.

Fill in the Blanks

1. (laro)

   lang ni kuya kasama ang mga kaibigan niya.

Fill in the Blanks

2. (dikit)

   ko lang ng poster na ito.

Fill in the Blanks

3. (punas) Madumi na naman siya kahit

   lang sa kanya.

Fill in the Blanks

5. (sagot)

   ko lang ng aking takdang-aralin.

Fill in the Blanks

5. (tapos)

   ko lamang sa tutor.