Vakaa sunum

​VETERİNER VAKA AKADEMİSİ

​1. OTURUM
İÇ HASTALIKLARI

​DOÇ. DR. İDİL BAŞTAN

Multiple Choice

DAİSY'NİN TANISI?

• HİPOTİROİDİ

• DİABETES MELLİTUS

• PANKREATİT

• CUSHING

Multiple Choice

POTASYUM İNFÜZYON HIZI EN FAZLA NE KADAR OLMALIDIR?

• 1.0 mEq/kg/saat

• 0.5 mEq/kg/saat

• 0.25 mEq/kg/saat

• D0.1 mEq/kg/saat

Multiple Choice

HİPOFOSFATEMİ GELİŞTİ.
POTASYUM FOSFAT (KPO₄) İÇİN UYGUN YAKLAŞIMLAR HANGİLERİ?

• 0.01–0.03 mmol/kg/saat hız aralığı hedeflenebilir

• Hipokalsemi ve aritmi açısından izlem gerekir

• %0.9 NaCl ile aynı hatta hızlı bolus verilir

• Aşırı fosfat yüklemesi hemolize yol açabilir

Multiple Choice

EVDE REGÜLASYON HEDEF ARALIĞI (KÖPEK) HANGİ SEÇENEĞE EN YAKINDIR?

• Tüm gün 60–120 mg/dL

• Çoğunlukla 100–250 mg/dL; nadiren >300; nadiren <80

• 200–400 mg/dL sabit

• 70–110 mg/dL sabit

Multiple Choice

Bu glukoz eğrisi (öğlen 52 mg/dL, akşam 560 mg/dL) en çok hangisini gösterir?

• Somogyi fenomeni

  (rebound)

• Yetersiz insülin

• Gıda alerjisi

• Glukometre hatası

Multiple Choice

1 yıl sonra PU/PD’nin geri dönmesi ve doz yükseltilmesine rağmen dalgalı eğri görmeniz en olası neyi düşündürür?

• Ev glukometresi arızası

• Altta yatan yeni insülin direnci nedeni (enfeksiyon/endo)

• İnsülinin tarihi geçmiş

• İnsülinin yanlış uygulanması

Multiple Choice

Daisy entakt dişi; aralıklı vulvar akıntı, halsizlik, lökositoz ve ALP↑ var. İLK tercih edilecek test?

• Abdominal ultrasonografi

• LDDST

• UCCR

• T4

Multiple Choice

Bu aşamada ilk yapılması gereken en doğru müdahale nedir?

• İnsülini %25 daha artırmak

• İnsülin dozunu anlamlı azaltmak 48–72 saat eğri

• Insülini kesmek

• Tipi değiştirip dozu da artırmak

VAKA 2

Multiple Choice

Köpeklerde polidipsi tanımı için günlük su tüketimi yaklaşık hangi değer kabul edilir?

• >50 mL/kg/gün

• > 60 mL/kg/gün

• > 80 mL/kg/gün

• >100 mL/kg/gün

Multiple Choice

En olası ön tanı?

• Diyabetes mellitus

• Hipotiroidi

• Cushing (hiperadrenokortisizm)

• Piyometra

Multiple Choice

Bu aşamada en uygun ilk tanısal yaklaşım nedir?

• A) İnce iğne aspirasyon biyopsisi (karaciğer)

• B) İdrar kortizol/kreatinin oranı (UCCR) veya LDDST

• C) MRI beyin

• D) ACTH stimülasyon testi + endojen ACTH birlikte

Multiple Choice

LDDST pozitif çıktı. Sıradaki adım en rasyonel olarak nedir?

• Kaynak ayırımı için endojen ACTH ve/veya abdominal USG

• Trilostane başlamak, başka teste gerek yok

• Yüksek doz deksametazon testi

• Karaciğer biyopsisi

Multiple Choice

En olası neden?

• Adrenal korteks tümörü (tek taraf)

• Ektopik ACTH

• Hipofiz bağımlı Cushing (PDH)

• İatrojenik Cushing

Multiple Choice

Bu köpek için en uygun ilk basamak tedavi?

• Mitotan indüksiyon + idame

• Trilostane (2 mg/kg PO q24) ile başlangıç, 10–14. günde yeniden değerlendirme

• Hemen hipofize radyocerrah

• Sadece diyet + egzersiz

Multiple Choice

Trilostane izleminde hangi parametre kombinasyonu en doğru yaklaşımı yansıtır?

• Sabah bazal kortizol tek başına

• Klinik semptomlar + ACTH stimülasyon testi + elektrolit/biokimyası

• Sadece ALP takibi

• Yalnızca su tüketimi ve idrar miktar

Multiple Choice

“PU/PD bitti, ilacı keselim mi?”. En doğru yanıt/eylem?

• Klinik iyileşme başladı, ilaç kesilir.

• Doz yarıya indilir.

• İlaca devam—doz ve güvenliği izleyerek sürdür.

• Sadece idrar dansitesine bakmak yeterli

Multiple Choice

En olası ön tanı?

• Hipertiroidizm

• Diabetes mellitus

• Kronik böbrek yetmezliği

• Pankreatit

Multiple Choice

En olası altta yatan neden?

• Hiperkortizolizm

• Feokromositoma

• Akromegali (GH aşırılığı)

• Hipotiroidi

Multiple Choice

Sıradaki en uygun tanısal test hangisi?

• LDDS

• IGF-1  ve GH ölçümü

• Endojen ACTH

• Safra asitleri

Multiple Choice

Bu sonuç en çok hangisini destekler ve doğrulama için sonraki adım nedir?

• Hipertiroidizm; tiroid USG

• Cushing; abdominal USG

• Akromegali; hipofiz MRI

• Feokromositoma; plazma metanefrin

​VAKA 4

Multiple Choice

İlk ayırıcı tanılarınız?

• Travmatik akciğer kontüzyonu

• Konjestif kalp yetmezliği

• Primer immün hemolitik anemi (IMHA)

• Erken faz koagülopati/antikoagülan maruziyeti olasılığı

Multiple Choice

Neden?

• Erken faz koagülopati/antikoagülan maruziyeti olasılığı

• Travmatik akciğer kontüzyonu

• Primer immün hemolitik anemi (IMHA)

• Konjestif kalp yetmezliği

Multiple Choice

PT’nin aPTT’den önce uzaması neyi düşündürür?

• K vitamini eksikliği / K vitamini antagonisti rodentisit maruziyeti (erken dönem)

• İzole fibrinojen eksikliği

• Faktör VIII eksikliğine bağlı hemofili A

• Primer trombosit fonksiyon bozukluğu (ör. trombositopati)

Multiple Select

Bu tabloda ilk tedavi öncelikleri hangileri?

• a)Vitamin K1 (fitonadion) başla

• b)FFP (gerekirse) ile faktör replasmanı

• c)Yüksek doz NSAİİ analjezi

• d)Oksijen, nazik sıvı desteği, aktivite kısıtlaması

• e)İM enjeksiyonlarla vitamin uygulaması

​VAKA 5

Multiple Select

Ayırıcı tanı?
(mutli select)

• vWD Tip 1 (Doberman)

• Kene kaynaklı enfeksiyon (Ehrlichia spp.) → trombosit fonksiyon bozukluğu/tüketim

• Primer IMHA

• DIC

Multiple Choice

Hct 29% ve mutlak retik 60.000/µL ile anemi nasıl sınıflanır?

• Non-rejeneratif anemi

• Aplastik anemi

• Sınırda/erken rejeneratif anemi

• Tam rejeneratif anemi

Multiple Select

Aşağıdakilerden hangileri hemoliz lehine şu anda güçlü değil? (multi-select)

• TBil 0.6 mg/dL (hafif ↑/N)

• Hemoglobinürinin olmaması

• Yaymada sferosit/aglütinasyon olmaması

• BMBT’nin uzaması

Multiple Choice

PT/aPTT normal, BMBT >7 dk, vWF:Ag 32% paterni en çok hangisini destekler?

• Sekonder hemostaz kusuru

• Primer hemostaz kusuru – vWD Tip 1 (Doberman)

• DIC

• K-vitamini eksikliği

Multiple Select

Plt 145K/µL (alt-normal) iken epistaksisin açıklaması için en olası katkılar: (multi-select)

• vWD (vWF eksikliği) → trombosit adezyonu bozuk

• E. canis’e bağlı trombosit fonksiyon bozukluğu/tüketimi

• Saf trombositopeni (ağır)

• PT/aPTT normal olduğu için sekonder hemostaz kusuru dışlanır (doğru ifade)

Multiple Choice

E. canis Ab+/PCR+ sonucu, mevcut tabloda en çok hangi rolü oynar?

• Tesadüfi seropozitiflik

• Primer hemostaz sorununa katkı + ileride IMHA’yı tetikleyebilecek sekonder neden

• Saf trombositopeni yapar, hemostazı etkilemez

• Sadece böbrek hasarı yapar

Multiple Choice

ALP 180 U/L (hafif ↑) en olası hangisine bağlıdır?

• Şiddetli hepatik nekroz

• Hemoglobinüri

• VWF eksikliği

• Stres/kolestaz veya inflamasyonun eşlik eden etkisi

Multiple Select

Bu verilerle ilk 24–48 saatte uygun yönetim” hangileridir? (multi-select)

• Doksisiklin 10 mg/kg PO q24 (≥28 gün)

• Aktif epistaksiste lokal bası; gerekirse traneksamik asit/kriyopresipitat ± DDAVP

• Antitrombotik tedaviyi kanama kontrolü sağlanana kadar ertele

• Yüksek doz NSAID analjezi

Multiple Choice

Aşağıdaki ayırıcı tanı üçlüsünden hangisi bu aşama için en rasyonel?

• vWD Tip 1 – E. canis ilişkili trombosit fonksiyon bozukluğu – ileride gelişebilecek sekonder IMHA

• İdiyopatik IMHA – DIC – K-vitamin eksikliği

• Karaciğer yetmezliği – DIC – Hemofili A

• Aplastik anemi – hipotiroidi – demir eksikliği

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi, şu anda IMHA lehine negatif kanıt sayılır?

• Retikülosit 60K/µL

• Sferosit ve aglütinasyonun olmaması

• Hafif ALP yüksekliği

• BMBT uzaması

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi, şu anda IMHA lehine negatif kanıt sayılır?

• Retikülosit 60K/µL

• BMBT uzaması

• Sferosit ve aglütinasyonun olmaması

• Hafif ALP yüksekliği

Multiple Select

Bu verilerle en olası ilk üç tanı?  (multiselect)

• E. canis ile tetiklenmiş sekonder IMHA

• vWD Tip 1’e bağlı primer hemostaz kusuru (eşlik eden)

• c) Saf primer hepatik ikter

• Hemoglobinüri/ikterle giden intravasküler/ekstravasküler hemoliz

Multiple Choice

Bu aşamada ilk 24–48 saat için en uygun tedavi ?

• Sadece doksisiklin

• Prednizolon 1–2 mg/kg/gün + doksisiklinin sürdürülmesi + gerekirse pRBC transfüzyonu

• Yüksek doz NSAID

• Heparin/klopidogrel hemen, kanama değerlendirmeden

Multiple Select

vWD Tip 1 eşlik ederken aktif epistaksis olursa hemostatik destek seçenekleri? (multi-select)

• Kriyopresipitat

• DDAVP (desmopressin)

• K vitamini tek başına

• Traneksamik asit topikal/sistemik (duruma göre)

Multiple Choice

Hct 17% ve semptomatik. Aşağıdakilerden hangisi transfüzyon için klinik olarak en uygun tetikleyicidir?

• Hct ≥25%

• Dokulara oksijen sunumu bozulma bulguları (taşikardi, laktat ↑, hipotansiyon) + Hct ≤15–18%

• Sadece bilirubin >2 mg/dL

• Retikülosit >150K/µL

Multiple Select

IMHA + vWD birlikteliğinde yanlış/tehlikeli uygulamalar: (multi-select)

• NSAID + steroid kombinasyonu

• Somut kanama varken antitrombotik başlamak

• Kriyopresipitat yerine taze donmuş plazmayı zorunlu görmek

• Doksisiklin kesilmesi

Multiple Choice

İzlemde Hct 17→22%, bilirubin düşüşte, epistaksis yok. En uygun sonraki adım?

• Steroid dozunu yavaş yavaş düşür, doksisikline 28–42 gün tamamla; hemostaz eğitimini ver

• Steroidi aniden kes

• Antitrombotiklere hemen başla (kanıtsız)

• Kan transfüzyonunu günlük planla

Multiple Select

DIC lehine hangi ek bulgular beklenirdi (şu an yok)? (multi-select)

• PT ve/veya aPTT uzaması

• Fibrinojen düşüklüğü

• Ağır trombositopeni

• Şiddetli D-dimer yükselişi (tek başına değil, kombinasyonla)

Multiple Choice

Primer hepatik ikter ayırıcıda neden geri plandadır?

• Hemoliz kanıtları güçlü (sferosit, DAT+, bilirubinüri/hemoglobinüri)

• Çünkü köpek Doberman

• vWF düşük olduğu için

• ALP normal olduğu için

Multiple Choice

Rodentisit (K-vit antagonisti) intoksikasyonu neden olasılık dışı?

• Çünkü Doberman

• DAT negatif olurdu

• PT uzaması beklendik; bizde PT/aPTT normal

• D-dimer yükselmezdi

Multiple Select

Aşağıdakilerden hangileri yanlış pozitif IMHA izlenimi yaratabilir ve kontrol edilmeli? (multi-select)

• Soğuk aglütinin/artefakt aglütinasyon → salin aglütinasyonla doğrulama

• Transfüzyon sonrası alloimmün reaksiyon öyküsü

• Şiddetli lipemi/ikteremi → ölçüm ve yayma kalitesi

​VAKA 6

Multiple Choice

8 yaşında dişi bir kedi, iştahsızlık ve kilo kaybı şikayetiylegetiriliyor.
Kan glukozu: 320 mg/dL, fruktozamin: 510 µmol/L. Bu kedide ne düşünürsünüz?

• Diyabetes mellitus

• Stres hiperglisemisi

• Karaciğer hastalığı

• Hipertiroidi

Multiple Choice

Glukoz yüksek ama tanıdan emin değiliz.
Tanıyı netleştirmek için hangi testin yapılması en uygundur?

• İdrar glukoz ve keton analizi

• ACTH stimülasyon testi

• Safra asitleri ve T4 ölçümü

• Fruktozamin tekrarı

Multiple Choice

İdrar dansitesi: 1.040
Glukoz: negatif
Keton: negatif Bu sonuçtan sonra ne düşünürsünüz?

• İnsülin sekresyonu fazla

• Test hatalı

• Diyabet olasılığı zayıfladı

• Böbrek glukoz eşiği düşmüş

Multiple Select

Kedilerde hipoalbuminemiye neden olabilecek aşağıdaki durumlardan hangileri doğrudur? (Birden fazla doğru şık vardır.)

• Hemolitik anemi

• Protein kaybettiren enteropati (inflamatuvar barsak hastalığı, lenfanjiektazi vb.)

• Protein kaybettiren nefropati (glomerülopati, nefrotik sendrom)

• Kronik karaciğer hastalığı (azalmış protein sentezi)

Multiple Choice

Diyabet olasılığı azaldı. Şimdi bu kedide hiperglisemiye neden olabilecek diğer sistemik hastalıkları dışlamak istiyorsunuz.
Hangi testleri istemeniz en doğru olur?

• UPC, idrar kültürü ve kreatin kinaz (CK)

• T4, ACTH stimülasyon testi, kalsiyum, fosfor

• Fruktozamin tekrarı ve insülin ölçümü

• ALT, ALP, albumin, total protein, safra asitleri

Multiple Choice

Bu test sonuçlarına göre tanınız nedir?

• Diabetes mellitus

• Kronik hepatopati (protein sentez bozukluğu)

• Hipertiroidizm

• Stres kaynaklı geçici hiperglisemi

Multiple Choice

Fruktozamin değerinin yüksek çıkmasının en olası nedeni nedir?

• Gerçek diyabet → kronik hiperglisemi sonucu artmıştır.

• Hipertiroidi → artmış metabolizma nedeniyle fruktozamin yükselmiştir.

• Stres hiperglisemisi → geçici glukoz artışı + azalmış albumin sentezi kombinasyonu yalancı yüksekliğe neden olmuştur.

• Böbrek glukoz eşiği düşüktür → fruktozamin kompanzatuvar olarak artmıştır.

​VAKA 7

Multiple Choice

Bu tabloda en olası proteinüri kaynağı hangisidir?

• Tübüler proteinüri

• Postrenal proteinüri

• Prerenal proteinüri

• Glomerüler proteinüri (PLN)

Multiple Select

Bu hastada sekonder glomerüler hastalık için öncelikli ayırıcı tanılar? (Multi-select)

• Kronik enfektif endokardit

• Keneyle taşınan hastalıklar (Ehrlichia/Anaplasma, Babesia)

• Dirofilaria immitis (kalp kurdu)

• Borrelia (Lyme) ile ilişkili nefrit

• Leishmaniasis

Multiple Choice

Leishmania için en yüksek tanısal verim sağlayan çift hangi seçenektir?(multi select)

• Hızlı test + kan kültürü

• IFAT/ELISA + PCR (lenf nodu öncelikli)

• Smear + ACTH stimülasyon

• Western blot + Knott

Multiple Select

Koagülasyon baz çizgisi ve girişim güvenliği için hangi testleri istersiniz? (Multi-select)

• PT / aPTT

• Antitrombin

• INR yerine sadece fibrinojen

• D-dimer

• TEG/ROTEM (varsa)

Multiple Choice

Aşağıdaki protokollerden hangisi leishmaniasis tedavisi için birinci basamak kabul edilir? (MCQ)

• Miltefosin + allopurinol

• Meglumine antimoniyat tek başına

• Amfoterisin-B tek başına

• Miltefosin tek başına

Multiple Choice

Proteinüri kontrolünde ilk tercih?

• Furosemid

• ACEi + ARB kombinasyonunu başlangıçta birlikte

• Spironolakton monoterapi

• ARB (telmisartan)

Multiple Choice

Dual RAAS (ACEi + ARB) hangi koşullarda düşünülür?

• Tek ajanla UPC hedefi tutmuyorsa

• Hipotansiyon varken

• Hiperpotasemi varken

• Stabil KB, K⁺ ve kreatinin altında kalıyorsa uzman gözetiminde

Multiple Choice

İlk basamak antihipertansif?

• Atenolol

• Amlodipin

• Hidroklorotiyazid

• Klonodin

Multiple Choice

Nefrotik sendromda profilaktik antitrombosit ilk seçenek:

• Aspirin + klopidogrel

• Heparin tam doz

• Klopidogrel monoterapi

• Antitrombotik gerekmez