etkili iletişim

​ETKİLİ İLETİŞİM

By Sevcan

​Kazanım: 7.1.1

​Sevcan Arslan
230540185026

İLETİŞİM NEDİR?

İletişim, insanların duygu, düşünce ve bilgilerini birbirlerine aktardığı, karşılıklı etkileşime dayanan bir anlam paylaşım sürecidir. İnsanın doğumu ile başlayan, ölümü ile sona eren bu süreç yaşamamızla kazandığımız bir özelliktir. İletişim, kişinin toplum içerisinde yaşamasında, toplumla bütünleşmesinde gereklidir.

İletişim sözlü ve sözsüz olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Sözlü iletişim mesajın söylenerek ya da yazılarak paylaşılması sürecidir. Sözlü iletişimde mesaj gerekli tüm bilgiyi içeriyor biçimde olmalıdır. Mesaj açık ve net olmalıdır. Rahatlıkla anlaşılır sözcük ve ifadeler tercih edilmelidir. Sözlü iletişimde gereksiz bilgi içermeyen kısa ve net mesajlar kullanılmalıdır.

Sözsüz iletişim konuşmanın yerini almak, sözlü mesajı desteklemek, iletişim sürecini düzenlemek, geri bildirim imkanı sağlamak ve duyguları yansıtmak için kullanılır. Sözsüz iletişim araçlarından bir tanesi jestlerdir. Jestler diyalog sırasında söylenenleri desteklemekte ve güçlendirmektedir. Jestler söylenenlerin daha net anlaşılmasını sağlar. Kolların kavuşturulması, ayak ya da bacak sallamak olumsuz durum yansıtan başlıca jestlere örnek verilebilir.

Bir diğer sözsüz iletişi aracı olan mimikler duygu ve düşünceleri doğrudan yansıtmaktadır. Sözsüz iletişimin en güçlü parçalarından biridir. Gülümseme sıcak bir etkiye neden olan olumlu bir mimiği yansıtmaktadır:).

​İletişimin temel özellikleri

* İletişim, iki tarafında aktif olduğu bir alışveriştir.

* İletişimde mesajlar sözlü ve sözsüz olarak iletilebilir.

* İletişim, mesajı taşıyan bir kanal/araç gerektirir.

* İletişim mutlaka bir mesajın iletilmesini ve bu mesajın karşı tarafa ulaşmasını gerektirir.

* İletişim, belirli bir amaç doğrultusunda gerçekleştirilir. (Bilgi vermek, ikna etmek...)

* İletişim anlamların paylaşılmasıdır.

İletişim süreci

İletişim süreci belirli amaçlar için birlikte çalışan birbiriyle ilişkili ve birbirine bağlı bir dizi öğeyi içermektedir. Bu süreçte yedi öğe bulunmakta ve sırasıyla şu şekildedir: Gönderici, alıcı, mesaj, kanal, geri bildirim, gürültü ve sonuç.

Gönderici

Mesajı gönderen kişidir. Bu kişi çoğu zaman mesajın kaynağı da olmaktadır. Gönderici iletişim sürecindeki kim sorusuna verilen yanıtın karşısındaki kişidir. Gönderici iletişim sürecinde mesajı zihninde tasarlayarak kodlayan kişidir. İletişim sürecinin odağındaki kişi olarak iletişimin kaynağıdır.

Alıcı

İletişim sürecinde iletinin ulaşması istenen kimse için verilen ad şeklinde tanımlanan hedef (alıcı), kaynağın gönderdiği mesajı algılaması ve uygun bir cevap vermesi beklenen kişi ya da varlık olarak da tarif edilebilir.

Mesaj

Göndericinin alıcıya iletmek istediği sembollerin ve kelimelerin kombinasyonudur. Mesaj alıcı ve göndericiyi birleştirir ve bu basit modelde kodlanmalıdır, alıcı tarafından kod çözümlenerek alınmalıdır. Doğrusal modele göre mesajın bir yönü olmalıdır. Mesaj belirli bir alıcıya belirli amaçlarla yönlendirilmelidir. Mesaj sözlü ya da sözsüz biçimde kodlanabilir.

Kanal

Göndericinin mesajını alıcıya ileten araçtır. İletişimde kullanılabilecek çeşitli kanallar bulunmaktadır. Kanal; ses dalgaları, yazı, internet, telefon gibi pek çok aracı kapsar.

Geri Bildirim

İletişimde mesajı alan kişinin, o mesajı gönderene verdiği cevap ya da tepkidir.

Gürültü

İletişimi olumsuz yönde etkileyen tüm unsurlardır.

Sonuç
İletişimden beklenen nihai amaçlanan sondur. İletişim sürecinin sonunda ortaya çıkan etki, değişim veya anlamdır.

​Etkili iletişim unsurları

Beden Dili

Etkili iletişimde sadece sözler değil, beden dili de çok önemlidir. Karşımızdaki kişinin ne hissettiğini anlamak için mimiklerine, ses tonuna, duruşuna dikkat ederiz.
Aynı şekilde biz de konuşurken beden dilimizi etkili ve doğru şekilde kullanmalıyız. Göz teması kurarak uygun bir ses tonuyla konuşmalı ve açık bir duruşa sahip olmalıyız.

Ses Tonu ve Konuşmanın Akıcılığı

Sesin etkili bir biçimde kullanılması, kişinin kendini ortaya koyuşu ve mesajını iletmesindeki etkinlik açısından büyük önem taşır. Ortama ve mesaja uygun bir ses tonu, akıcı bir üslup, açık, işitilir ve düzgün cümlelerle yapılan bir konuşma, dinleyende rahatlık uyandıracak ve söylenenleri etkili kılacaktır. Dolayısıyla, yapılan açıklamalardaki önemli noktaları dikkate alarak mesajımızı göndermek, karşımızdaki kişinin bizi etkili ve doğru anlamasına da olanak sağlayacaktır.

Duygu Yönetimi

Etkili iletişimde duyguları kontrol edebilme; kişinin kendi duygularının farkında olması, bu duyguların davranışları nasıl etkilediğini bilmesi ve gerektiğinde duygusal tepkilerini düzenleyebilmesi anlamına gelir.

Mesafe ve Bedensel Temas

İnsanlar, çevrelerinde oluşturdukları boş mekanlar yoluyla da iletişimde bulunurlar. Başkalarına olan uzaklığımızı ayarlayarak onlara bazı mesajlar iletiriz. Bir insana çok yakın durmak ve bedensel temas, ilişkiye belirli bir yakınlık ve sıcaklık katar. Böyle bir yakınlık isteği içinde olmayan kimse, bu durumdan rahatsızlık duyar ve savunuzu olur. Dolayısıyla, bize gönderilen mesajı doğru ve etkili anlamamız noktasında mesajı gönderen kişi ile aramızdaki mesafe ve bedensel temas da önemli bir güce sahiptir.

Etkin Dinleme

Anlamak, üç unsurun başarılı bir biçimde bir arada tutulabilmesine bağlıdır. Bunlardan birincisi, niyet, ikincisi bilgi ve üçüncüsü de gayrettir. Diğer bir deyişle, anlamak, niyet, bilgi ve gayret gerektirir. Önce karşımızdakini anlama niyeti taşımalı, eğer bir çatışma varsa, bunu çözmek için gereken yöntemleri bilmeli, nihayet bunun için gereken gayreti göstermeliyiz. Etkili bir anlama süreci için bu üç unsur da tek başına işe yaramaz. Bunları birlikte hayata geçirebilmemiz noktasında ise iyi bir dinleme gerçekleştirmeliyiz.

Anlaşmak için dinlemek gerekir. Ama dinlemek kulağımıza çarpan kelimeleri duymak demek değildir. Dinlemek, önem vermektir. Dinlemek, bağlantı kurmaktır.

Empati
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır. Empati insan ilişkilerinin sürekliliği açısından önemli bir etmendir. İnsanların karşılarındaki kişi ile empati kurabiliyor olmaları, iletişimin başladığını ve alıcının, kaynağı algılamaya çalıştığını ve etkili bir dinleme sergilediğinin göstergesidir.

Ben Dili ve Sen Dili
Ben dili, bireyin duygu, düşünce ve ihtiyaçlarını kendi perspektifinden, suçlayıcı olmayan bir üslupla ifade edildiği iletişim biçimidir. Ben dili, konuşmanın odağını karşıdakinin hatalarından çok, kişinin kendi yaşantılarına yönlendirir. Ben dili savunmaya itmez, diğer kişiye suçluluk hissettirmez, duygunun nedeni anlaşıldığı için iletişim sağlıklı olur. Böylece karşılıklı anlayışı ve çözüm üretmeyi kolaylaştırır.
Sen dili ise sorumluluğu ve hatayı doğrudan karşı tarafa yükleyen, çoğu zaman yargılayıcı bir üslup içerir. Bu ifade biçimi, kişiler arasında savunma ve çatışma oluşturma eğilimindedir.
Bu nedenle etkili iletişimde sen dili yerine ben dili tercih edilmelidir.

Ali: Son zamanlarda derste biraz zorlandığımı fark ettim, bu da beni stresli yapıyor.
Mert: Anlıyorum, gerçekten yorucu olabilir. En çok hangi kısım seni zorladı?
Ali: Konuları yetiştiremiyorum gibi hissediyorum.
Mert: Sana nasıl yardımcı olabilirim? İstersen beraber bir çalışma planı yapabiliriz.
Ali: Bu çok iyi olur. Destek olman beni rahatlattı, teşekkür ederim.

Etkinlik:

Esra: Bugünkü ödevi anlamadım, biraz yardımcı olur musun?
Nazlı: Of ya, yine mi anlamadın?
Esra: Gerçekten zorlandım, yapamıyorum.
Nazlı: Zor değil ki, herkes yapıyor. Sen de biraz uğraşsaydın anlardın.
Esra: Ama denedim ve...
Nazlı: Neyse, öğretmene sor. Ben uğraşamam şimdi.

Etkinlik:

​Etkili iletişimin önemi:

Etkili iletişim, bireylerin düşünce ve duygularını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmesini sağlar.
Yanlış anlaşılmaların önüne geçerek ilişkilerdeki çatışmaları azaltır.
Etkili iletişim, ilişkilerin sürdürülebilir ve sağlıklı bir şekilde ilerlemesine katkı sağlar.
Etkili iletişim, sorunların daha hızlı ve yapıcı biçimde çözülmesine olanak tanır.
Ekip çalışmalarının daha uyumlu ilerlemesine katkıda bulunur.
Bireyin özgüvenini arttırarak sosyal ortamlarda daha rahat hareket etmelerini sağlar.

Etkili iletişim insanların mesleki yaşamlarında sorunları çözmelerine yardımcı olurken kişisel yaşamlarında da ilişkilerini iyileştirmelerine ve sürdürmelerine destek olur. İletişim uzmanları zayıf iletişimin birçok sorunun oluşmasına neden olduğunu ve etkili iletişimin de bu sorunların çözümünde etkili faktör olduğunu düşünmekte.
Sonuç olarak etkili iletişim, hem bireysel hem toplumsal yaşamı daha sağlıklı ve sürdürülebilir kılan temel bir beceridir.

KAYNAKÇA

Artan, T., & Kumbasar, B. (2017). Sosyal hizmet mesleğinde etkili iletişim. Sosyal Çalışma Dergisi, 1(2), 51-63.
Aziz, A. (2011). Siyasette etkili iletişim teknikleri (Vol. 38). Hiperlink eğit. ilet. yay. san. tic. ve ltd. sti.
Eroğlu, E., Ataizi, M., Yüksel, N., & Yüksel, A. (2013). Etkili iletişim teknikleri. Anadolu Üniversitesi, 3.
Güven, B. (2016). Etkili iletişim. Pegem Akademi.
YÜKSEL-ŞAHİN, F. (2010). İLETİŞİM BECERİLERİNE GENEL BİR BAKIŞ.