oefenen kruisingen havo 4

Een recessieve afwijking bij de mens is de erfelijke doofstomheid. De eigenschap is niet X-chromosomaal.
Hoe groot is de kans op het ontbreken van deze afwijking bij de kinderen uit een huwelijk van twee mensen die heterozygoot zijn voor deze eigenschap?

• 3/4
• 1/3
• 1/4
• 1/2

De bloemkleur wordt bepaald door één gen dat niet X-chromosomaal is. Twee planten van dezelfde soort met rode bloemen worden gekruist. De nakomelingschap (F₁) bestaat uit planten met rode en planten met witte bloemen.
Welk deel van de F₁-planten is heterozygoot?

• 1/4
• 1/2
• allemaal
• 3/4

Jan heeft sproeten en zijn ouders hebben dat niet. Het wel of niet hebben van sproeten is erfelijk en wordt bepaald door één gen dat niet X-chromosomaal is.
Wat is het genotype van Jan? En wat is het genotype van zijn ouders?
 

• Jan is Aa en zijn ouders zijn Aa x aa of Aa x Aa.
• Jan is Aa en zijn ouders zijn AA x aa.
• Jan is aa en zijn ouders zijn Aa x Aa.
• Jan is aa en zijn ouders zijn Aa x aa of Aa x Aa.

De oorlengte bij konijnen wordt bepaald door één gen dat niet X-chromosomaal is. Men kruist twee konijnen met korte oren. Bij de nakomelingen zijn dieren met korte en dieren met lange oren.
Welk deel van de nakomelingen heeft lange oren?
 

• 1/2
• 1/3
• 1/4
• 3/4

Bij Drosophila is het allel voor gewone lichaamskleur dominant over het allel voor een zwarte lichaamskleur. Het gen is niet X-chromosomaal. Twee vliegen werden gekruist en kregen 99 gewone en 32 zwarte nakomelingen.
Wat is het genotype van de ouders? En wat is het fenotype van de ouders?

• genotype: Aa x Aa en fenotype: gewoon x gewoon
• genotype: Aa x aa en fenotype: gewoon x zwart
• genotype: AA x aa en fenotype: gewoon x zwart
• genotype: Aa x Aa en fenotype: zwart x zwart

Het allel voor kleurenblindheid is X-chromosomaal en recessief.
Kan een jongen het allel voor kleurenblindheid van zijn vader erven? En van zijn moeder?

• alleen van zijn vader
• alleen van zijn moeder
• van zowel zijn vader als zijn moeder

Bij Drosophila komt onder andere het allel 'vleugels zonder dwarsaders' voor. Dit allel is X- chromosomaal en recessief. Een vrouwtje met vleugels zonder dwarsaders wordt gekruist met een mannetje met normale vleugels. De F₁-individuen die hieruit ontstaan, worden onderling gekruist en er ontstaat een F₂.
Hoeveel % van de vrouwtjes uit de F₂ heeft vleugels zonder dwarsaders?

• 50%
• 100%
• 25%
• 0%

Bij bepaalde soorten koekoeksbloemen zijn de geslachtschromosomen van vrouwelijke planten XX en voor mannelijke planten XY. Het gen voor bladvorm is X-chromosomaal. Het dominante allel A veroorzaakt brede bladeren en het recessieve allel a veroorzaakt smalle bladeren.
Een vrouwelijke plant die heterozygoot is voor brede bladeren wordt gekruist met een breedbladige mannelijk plant.
Welke fenotypen komen bij de mannelijke en vrouwelijke nakomelingen voor en in welke verhouding? 

• breed : smal bij man = 1 : 0 en bij vrouw = 1 : 0
• breed : smal bij man = 1 : 1 en bij vrouw = 1 : 0
• breed : smal bij man = 1 : 1 en bij vrouw = 1 : 1
• breed : smal bij man = 1 : 0 en bij vrouw = 1 : 1

Bij kippen is de haan XX en een hen XY. Het allel voor gekrulde veren is recessief en X-chromosomaal. Het dominante allel zorgt voor normale veren.
Een haan en een hen met normale veren krijgen kuikens met gekrulde veren.
Kunnen deze kuikens met gekrulde veren mannelijk zijn? En vrouwelijk? 

• alleen mannelijk
• alleen vrouwelijk
• zowel mannelijk als vrouwelijk

Een jongen heeft in een huidcel o.a. een X-chromosoom.
Kan hij dit chromosoom van zijn vader hebben gekregen? En van zijn moeder? 

• alleen van zijn vader
• van zowel zijn vader als zijn moeder
• alleen van zijn moeder