Młoda Polska (wg STENTORA)

Epokę kulturową przełomu XIX i XX w. określano na wiele sposobów. Która z podanych nazw odnosi się do postawy światopoglądowej i życiowej tego okresu?

•  fin de siècle
•  Młoda Polska
•  dekadentyzm
• modernizm

Przeżyciem pokoleniowym dla modernistów było doświadczenie kryzysu dawnych wartości. Wskaż cytat, który najwyraźniej opisuje to właśnie zjawisko

•  [...] Co zostało nam, co wszystko wiemy,    dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?
• Bo cóż być może, jeślim ja zaginął?...    Na wszystko mrok nicości nieprzebyty spłynął – [...].
•  [...] Ale czyż mrówka rzucona na szyny    może walczyć z pociągiem nadchodzącym w pędzie?
• [...] My, artyści, [...]     i tak wykrzykniem: gdy wszystko nic warte,    evviva l’arte! [...].

„Twym unicestwiającym oddechem pierś niech sycę, Nirwano!” Która z cech przejętego z filozofii buddyjskiej pojęcia nirwany zyskuje w tym cytacie swój pełny wyraz?

• nirwana rozumiana jako ucieczka
• nirwana pojmowana jako brak woli 
• nirwana utożsamiana ze stanem swoistego nieistnienia 
• nirwana rozumiana jako zdolność do zapominania o wszystkim

Wskaż cytat potwierdzający, że Tetmajer traktował miłość jako rodzaj ucieczki przed nieprzyjaznym człowiekowi światem.

• [...] a myśl moja już od niej wybiega skrzydlata    w nieskończone przestrzenie nieziemskiego świata.
• Lubię to – i tę chwilę lubię, gdy koło mnie    wyczerpana, zmęczona leży nieprzytomnie [...].
• [...] i pełen byłem trwóg i niepokoju,    że zanim przyjdziesz, życie moje minie.
• Z łez, które dla mnie mgliły twoje oczy,     różaniec w mojej uwiłem pamięci.

„Bo lepiej giń, zmiażdżone cyklopowym razem, / Niżbyś żyć miało własną sła-bością przeklęte”. Który z elementów filozofii Nietzschego znajduje odzwierciedlenie w tym fragmencie wiersza Staffa?

• idea nadczłowieka
• postulat konieczności dokonania przewartościowania wartości
• nakaz twórczej aktywności
•  brak przyzwolenia na jakiekolwiek słabości

Krakowska cyganeria skupiała się wokół

• Tadeusza Boya-Żeleńskiego
• Kazimierza Przerwy-Tetmajera
• Stanisława Przybyszewskiego
• Stanisława Wyspiańskiego

Przeciwstawienie wartości ważnych dla filistrów i artystów zawarte jest w

• "Moralności pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej
• "Evviva l’arte" Kazimierza Przerwy-Tetmajera
• "Ludziach bezdomnych" Stefana Żeromskiego
• "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego

Hasło „sztuka dla sztuki” w epoce Młodej Polski rozumiano na pewno jako

• uwolnienie sztuki od obowiązku służenia czemukolwiek i komukolwiek, rezygna-cję z utylitaryzmu
• odejście od komercjalizacji sztuki, manifestowaną powszechnie niechęć do publi-kacji własnych dzieł, prezentowania ich publiczności
• bezwzględny zakaz odwoływania się w sztuce do jakichkolwiek obowiązujących powszechnie idei czy wartości
• całkowite  odejście  od  mimetyzmu,  realizmu,  jakiegokolwiek  odwoływania  się w sztuce do zjawisk świata pozaartystycznego

Przełom XIX i XX w. nazywany bywa epoką neoromantyzmu. Wskaż typowe dla Młodej Polski zjawisko, które potwierdza Norwidowską tezę, że prawdziwie wielki artysta nie może być doceniony przez swoich współczesnych.

• powstawanie kręgów tzw. cyganerii artystycznej
• konflikt artysty i filistra
• pojawienie się grupy poetów przeklętych
• popularność postawy dekadenckiej

Rozpoznaj cytat, który wykorzystuje zjawisko synestezji:

• zapach wody, zielony w cieniu, złoty w słońcu (Leopold Staff)
• światła się zlewa mgła przeźrocza (Kazimierz Przerwa-Tetmajer)
• palcami rozczesuje złoto swych warkoczy (Jan Kasprowicz)
• rzez sen pachną bławaty (Maryla Wolska)