Araling Panlipunan (reviewer2)

Basahin at Tandaan:

Reporma sa Ekonomiya:

1. Gobernador-heneral JOSE BASCO Y VARGAS
2. Inakit (encouraged) ang mga Pilipino na magtanim ng tubo, niyog, tabako, bulak, mais, etc..
3. Itinatag (established) ang "Sociedad Economica de Amigos del Paris"

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Monopolyo ng Tabako

1. Itinatag (established) ni Gobernador-henreal Jose Basco y Vargas, upang lumaki ang kita (earnings) ng pamahalaan.
   
2. Kontrolado ang pagsaka at pagbili ng tabako sa Ilokos, Cagayan, Nueva Ecija at Marinduque.
3. Binibili ng pamahalaan ang tabako sa mababang halaga (cheap price).

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Epekto ng Monopolyo ng Tabako:

1. Lumaki ang kita ng pamhalaan
2. Nakilala ang Pilipinas bilang isa sa mga umaani (harvests) ng pinakamataas or magandang uri ng tabako
3. Nagkaroon ng trabaho ang mga tao, ngunit naghirap ang mga Pilipino dahil sa pagtrato ng mga Espanyol.
4. hindi binabayaran ang mga Pilipino
5. Ninanakaw ng mga Opisyal ang kita (earnings) ng tabako at hindi binibigay sa pamahalaan.

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Obras Pias:

1. Bangko na nagpapautang (lends money) sa mga mangangalakal (traders)
2. Ang hiniram na pera ay may tubo (dagdag na bayad).
3. 50% sa Mexico
4. 35% sa India
5. 25% sa China

• Nabasa na

• hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Pangyayari sa pag-usbong ng pakikibaka ng Bayan

1. ang mga pumayag sa pagsakop ng Espanyol ay nakipag-sanduguan
2. Ngunit ang iba ay nakipag-away dahil sa pagtutol (not agree) sa Kristiyanismo at pagmamalabis ng Espanyol.
3. Nagalit ang mga Pilipino sa pag angkin ng ng Prayle sa malaking lupain ng mga Pilipino

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Pag-aalsang Agraryo (war against land)

1. Binigay ng Prayle ang malaking lupa (Hacienda) sa mga INQUILINO (nagpapahiram ng lupa).
2. ang mga INQUILINO ay naningil ng malaki sa mga Pilipino sa pag-hiram ng lupa na sasakahan
3. Lumaki ang lupain ng Prayle at kinamkam (kinuha lahat) ang mga lupa ng Pilipino
4. Bawal mag alaga ang mga Pilipino ng hayop
5. Bawal din ang mga Pilipino pumunta sa Ilog at mangisda

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Malalaking lupain (Hacienda) kung saan nagkagulo at pinag-agawan

1. Cavite
2. Batangas
3. Laguna
4. Bulacan
5. Rizal

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Pag-aalsang Agraryo:

1. Nagrebelde ang mga katutubo na pinamumunuan ni:
2. MATIENZA sa Nasugbu, Batangas.
3. JOSEPH DELA VEGA at SANTOS DE MEDINA sa Cavite.
4. Natigil ang pag-aaway nung:
5. Nangako ang Espanyol na pakinggan ang mga katutubo
6. Pinatawad ang mga rebelled
7. Pinarusahan ang mga Espanyol na umabuso sa Pilipino

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Pag-aalsa ng Kapatiran ng san Jose (Rebelyon ni Hermano Pule)

1. APOLINARIO DE LA CRUZ - namuno sa rebelyong panrelihiyon
2. APOLINARIO DELA CRUZ ay si HERMANO PULE
3. Gusto ni Hermano Pule na maging ministro ngunit hindi siya tinanggap dahil isa siyang Pilipino.
4. Nagtrabaho at nag-aral siya sa Ospital ng San Juan de dios
5. Itinatag niya ang CONFRADIA DE SANJOSE
6. Pinugutan siya ng Ulo dahil sa kanyang pag-aalsa

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa

Basahin at Tandaan:

Hermano Pule

1. Itinatag (established) ang CONFRADIA DE SAN JOSE
2. Tumanggi (did not accept) ng mga kasapi (members) ang gawaing POLO
3. Hindi din sila nagbabayad ng TRIBUTO (buwis)
4. Nangolekta sila ng buwis na REAL buwan-buwan
5. Pinahalagahan (gave importance) ang mga kasapi (members) at ang kanilang lupain
6. Nagsimula ditto ang pagsasarili at Malaya (freedom) sa sistema ng Espanyol.

• Nabasa na

• Hindi pa nabasa