การคิดอย่างมีวิจารณญาณ ด้านเหตุผล

โอมเป็นนักเรียนชั้น ป.4 อยากได้โทรศัพท์มือถือเครื่องหนึ่ง แต่ฐานะ ทางบ้านยากจน โอมจึงไปรับจ้างล้างจานที่ร้านอาหารหลังเลิกเรียนทุกวัน ทำให้กลับบ้านดึก ไม่มีเวลาทบทวนบทเรียน

การกระทำของโอมเหมาะสมหรือไม่ เพราะเหตุใด

• เหมาะสม เพราะเป็นการหารายได้ด้วยตัวเอง

• เหมาะสม เพราะเป็นการประหยัดอดออม

• ไม่เหมาะสม เพราะยังเป็นเด็กอยู่ในวัยเรียน จึงควรทำหน้าที่นักเรียนให้ดีก่อน

• ไม่เหมาะสม เพราะการทำงานรับจ้างทำให้เสียเวลาเรียน

นักเรียนกลุ่มหนึ่ง เลือกซื้อของเล่น ดังนี้

แพนเค้ก--ซื้อตุ๊กตาที่ทำด้วยผ้า

ต่อ--ซื้อรถของเล่นที่ทำด้วยพลาสติก

เดี่ยว--ซื้อหุ่นยนต์ที่ทำด้วยโลหะ

ป้อง--ซื้อปืนของเล่นที่ทำด้วยไม้

ถ้านักเรียนซื้อของเล่นให้น้องผู้ชายที่มีอายุ 2 ขวบ ควรเลือกซื้อของเล่นเหมือนใครเพราะเหตุใด

• แพนเค้ก เพราะมีความยืดหยุ่นและปลอดภัย

• ต่อ เพราะมีสีสันสวยงสมและสะดุดตา

• เดี่ยว เพราะมีการผลิตด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย

• ป้อง เพราะมีความแข็งแรงและทนทาน

หมู่บ้านที่ 1 ชาวบ้านมีอาชีพระเบิดภูเขาหินปูน เพื่อนำหินมาทำถนนและสร้างอาคารบ้านเรือน

หมู่บ้านที่ 2 ชาวบ้านมีอาชีพทำเหมืองแร่ โดยใช้การฉีดน้ำให้ก้อนแร่ไหลตามรางที่สร้างไว้

อาชีพทั้งสองหมู่บ้านส่งผลกระทบต่อสิ่งใดมากที่สุด

• ป่าไม้ลดลง

• สัตว์ป่าลดลง

• น้ำท่วมหมู่บ้าน

• ทรัพยากรลดลงและหมดไป

บ้านหลังหนึ่งอยู่ใกล้ฟาร์มเลี้ยงไก่ คนในบ้านมักจะได้กลิ่นเหม็นและเสียงรบกวนจากไก่ ส่วนบ้านอีกหลังหนึ่งอยู่ใกล้กับคอกเลี้ยงกระบือ คนในบ้านมักจะได้รับความรำคาญจากแมลงวันและควันจากการเผาหญ้าสดเพื่อไล่ยุงให้กระบือ

จากข้อมูลนี้ คนในบ้านทั้ง 2 หลัง น่าจะมีปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับระบบใดมากที่สุด

• ระบบหายใจ

• ระบบขับถ่าย

• ระบบย่อยอาหาร

• ระบบหมุนเวียนเลือด

เด็กชายปุณณ์จัดกลุ่มสิ่งของที่มีอยู่ได้ 2 กลุ่ม ดังนี้

กลุ่ม 1-- มันฝรั่ง ก้อนกรวด หอมใหญ่

กลุ่ม 2-- ส้อม ทาร์ตไข่ พรมเช็ดเท้า

เด็กชายปุณณ์จัดกลุ่มแบบนี้ โดยใช้หลักเกณฑ์ใด

• กลุ่ม 1 เป็นสิ่งของที่มีรูปทรงกลม

• กลุ่ม 2 เป็นของใช้ในบ้าน

• กลุ่ม 1 เป็นวัสดุธรรมชาติ

• กลุ่ม 2 เป็นสิ่งของจำเป็นในปัจจัย 4

เมื่อเด็กชายปันต้องการสังเกตการณ์การเปลี่ยนแปลงวัตถุเมื่อได้รับความร้อน จึงนำสิ่งของ 6 ชนิดดังนี้ มันฝรั่ง ก้อนกรวด พรมเช็ดเท้า ทาร์ตไข่ หอมใหญ่ และส้อม ไปต้มในหม้อน้ำเดือดนาน 10 นาที จากนั้นนำผลการทดลองมาจัดกลุ่มได้ 2 กลุ่ม ดังนี้

กลุ่ม 1-- มันฝรั่ง ทาร์ตไข่ หอมใหญ่

กลุ่ม 2-- ส้อม ก้อนกรวด พรมเช็ดเท้า

เด็กชายปันจัดกลุ่มใหม่โดยใช้เหตุผลใด

• กลุ่ม 1 ไม่มีการเปลี่ยนแปลง

• กลุ่ม 2 เปลี่ยนสี

• กลุ่ม 1 เปลี่ยนรูปร่าง

• กลุ่ม 2 เปลี่ยนขนาด

ไม้ไผ่เป็นวัสดุราคาถูก และมีอยู่มากมายในประเทศไทย

ซึ่งสามารถนำมาใช้แทน

เหล็กเส้นในการเพิ่มความแข็งแรงให้กับพื้นคอนกรีตได้

แต่ไม่เหมาะในการทำโครงสร้างอาคาร

คุณลุงคิดที่จะนำไม้ไผ่มาใช้แทนเหล็กเส้นในการทำพื้นทางเดินรอบบ้านมีความเหมาะสมหรือไม่ เพราะเหตุใด

• เหมาะสม เพราะวัสดุก่อสร้างมีราคา

• เหมาะสม เพราะพื้นทางเดินรอบบ้านรับน้ำหนักน้อย

• ไม่เหมาะสม เพราะไม้ไผ่เป็นวัสดุธรรมชาติ มีอายุการใช้ที่สั้น

• ไม่เหมาะสม เพราะทางเดินรอบบ้านเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้าง

ขณะที่เด็ก ๆ กำลังเล่นลิงชิงบอลอยู่ที่สนาม ก็เห็นชายแปลกหน้ากำลังดึงเพื่อนโรงเรียนเดียวกันขึ้นรถตู้

เด็ก ๆ ท่ีเล่นลิงชิงบอลอยู่ควรทำอย่างไร เพราะเหตุใด

• ตะโกนร้องเพื่อให้คนจากรถตู้ตกใจหนีไป

• วิ่งไปบอกผู้ใหญ่เพื่อให้ผู้ใหญ่มาช่วยเพื่อน

• วิ่งหนีไปไกล ๆ เพื่อให้ตนเองปลอดภัยไว้ก่อน

• ชวนเพื่อนช่วยดึงเพื่อนไว้เพื่อสู้แรงชายแปลกหน้า

ขยะเกิดจากการทิ้งสิ่งของต่าง ๆ เช่น ขวดพลาสติก ลัง ซองขนม การกำจัดวัสดุเหล่านี้ มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั้งสิ้น

การจัดการขยะวิธีใด มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

• การแยกขยะก่อนนำไปฝังกลบ

• การคัดแยกขยะแล้วนำไปเผา

• การทำให้ขยะมีขนาดเล็กลง

• การนำขยะกลับมาใช้ใหม่

น้าสมชายยืนอยู่บนโขดหินริมทะเล เค้าสังเกตเห็นว่าเมื่อฝูงนกบินโฉบลงบนผิวน้ำที่บริเวณใดแล้วเมื่อเหวี่ยงแหลงไปบริเวณนั้นจะได้ปลาติดแหขึ้นมาทุกครั้ง

ข้อใดให้เหตุผลสอดคล้องกับข้อมูลที่กล่าวมานี้

• ปลามักอาศัยอยู่บริเวณโขดหิน

• นกบินต้อนฝูงปลาเข้าหาโขดหิน

• นกกับคนต่างได้ประโยชน์ร่วมกัน

• นกมองเห็นปลาได้ชัดกว่าน้าสมชาย