Kafli 2 - Að taka lán og greiða af því

Að taka lán og greiða af því

Hvað á fólk að gera áður en það ákveður að taka lán?

• Ekkert

• Meta tilgang, ábata og hvort hún/hann geti endurgreitt lán miðað við mismunandi forsendur

• Spyrja sjálfan sig hvað viðkomandi vill taka hátt lán

• Yfirfara hvar er fljótlegast að taka lán

Að taka lán og greiða af því

Hvað þarf að yfirfara áður en ákvörðun um lán er tekin?

• Tilgang, greiðslugetu og hvort lántaki geti útvegað nauðsynlegar tryggingar

• Lánsfjárhæð, lánstíma og afgreiðslutíma umsóknar

• Lánskjör og lánsfjárhæð

• Umsóknarferli og hvort hægt sé að sækja um rafrænt og undirrita með rafrænum skilríkjum

Að taka lán og greiða af því

Hverjar eru mögulegar afleiðingar þess ef lántaki getur ekki greitt af láni?

• Ekkert til að hafa áhyggjur af, bara borga seinna

• Lánveitandi getur orðið ofboðslega reiður

• Dráttarvextir og innheimtukostnaður

• Aukinn kostnaður (dráttarvextir, innheimtukostnaður), veðsett eign er mögulega tekin af lántaka og lánshæfismat versnar sem getur haft áhrif á hæfi til að taka lán síðar

Að taka lán og greiða af því

Nefndu tvær tegundir lána og mögulegan ábata af þeim

• Námslán sem leiðir til aukinna lífsgæða og húsnæðislán sem leiðir til lægri húsnæðiskostnaðar og öruggurra húsnæðis

• Námslán sem má nota til að kaupa bíl og skammtímalán til að fjármagna skemmtanir.

• Yfirdráttur til að greiða fyrir nýjan snjallsíma og húsnæðislán til að greiða fyrir heimsferð

• Smálán til að greiða fyrir kvöldverð á veitingastað og annað til greiða fyrir nudd og vellíðan snyrti og nuddstofu daginn eftir

Að taka lán og greiða af því

Hvernig geta einstaklingar metið getu til að endurgreiða lán?

• Með því að bera saman lánsfjárhæð og laun

• Með því að reikna ÁHK fyrir mismunandi lán.

• Með því að meta hversu mikið er eftir af launum í lok mánaðar.

• Með greiðslumati sem segir til um greiðslugetu og reikna síðan greiðsluáætlun láns miðað við mismunandi forsendur um tekjur, gjöld, verðbólgu og vexti

Að taka lán og greiða af því

Hvað þurfa lánveitendur að kanna áður þeir veita lán til einstaklinga?

• Gera lánshæfismat og yfirfara hvort umsókn er rétt fyllt út

• Gera lánshæfismat og meta greiðslugetu umsækjanda

• Gera lánshæfismat og útbúa lánsskjöl

• Spyrja hvað umsækjandi ætli að gera við lánsfjárhæðina

Að taka lán og greiða af því

Hvað er lánshæfismat?

• Mat á líkum þess að umsækjandi um lán fái lánið

• Mat á hæfi lánveitanda til að veita lán

• Mat á líkum þess að umsækjandi um lán geti endurgreitt það

• Mat á líkum þess að einstaklingur sæki um lán

Að taka lán og greiða af því

Hvað er greiðslumat?

• Útreikningur á greiðslu­getu lántaka miðað við eignir, skuldir, tekjur og gjöld

• Útreikningur á greiðsluáætlun láns miðað við mismunandi forsendur

• Samantekt á upplýsingum um afborganir lána fyrir skattframtal

• Mat á greiðsluvilja einstaklings til að endurgreiða lán

Að taka lán og greiða af því

Hvernig geta lántakar gert endurgreiðslur og afborganir lána þægilegar?

• Með því að steypa saman öllum greiðslum í eina greiðslu á ári

• Með mánaðarlegum greiðslum eða með því að leggja fyrir mánaðarlega ef afborganir eru sjaldnar

• Með því að hafa afborganir í lok mánaðar eða þegar búið er að greiða öll útgjöld mánaðarins

• Með því að vera rólegur og hugsa lítið eða ekkert um afborganir lána

Að taka lán og greiða af því

Er skynsamlegt að endurgreiða lán hraðar en samkvæmt skilmálum láns?

• Það er venjulega góð ákvörðun því útlánsvextir eru yfirleitt hærri en innlánsvextir.

• Það borgar sig ekki því innlánsvextir eru oftast hærri en útlánsvextir

• Það skiptir ekki máli, það er alltaf hægt að greiða meira seinna

• Nei, því þá þarf að taka annað lán ef fólki langar til að kaupa eitthvað sem það langar ofboðslega til að eignast