Kaza ve Kader

“İnsanoğlu kıyamet gününde şu beş şeyden hesaba çekilmedikçe Rabb’inin huzurundan bir yere kımıldayamaz: Ömrünü nerede ve nasıl tükettiğinden, gençliğini nerede geçirdiğinden, malını nereden kazanıp nereye harcadığından, bildiği ile amel edip etmediğinden.”

Bu hadisten, insanla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Ömrünün sınırlı olduğuna

• Yaptıklarından hesaba çekileceğine

• İrade ve sorumluluk sahibi olduğuna

• Yaratılmışların en şereflisi sayıldığına

Evrendeki hiçbir şey başıboş, anlamsız ve amaçsız değildir. Hiçbir varlık kendisi için belirlenmiş kanunların dışına çıkmaz. Her varlık, birbiriyle uyum içinde ve büyük bir bütünün parçası olarak hareket eder. Örneğin bazı canlılar oksijen tüketip karbondioksit açığa çıkarır, bitkiler ise besin üretmek için karbondioksit tüketip oksijen üretir.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

• Canlıların hiçbir varlığa ihtiyaç duymadan yaşadığına

• Bütün varlıkların evrenin işleyişinde görevi olduğuna

• Her varlığın, yaratılış gayesine uygun hareket ettiğine

• Evrendeki her şeyin belli bir düzene göre yaratıldığına

• “Biz gökleri, yeri ve bunlar arasında bulunanları oyun ve eğlence olsun diye yaratmadık.” (Enbiyâ suresi, 16. ayet)

• “Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde selim akıl sahipleri için elbette ibretler vardır.” (Âl-i İmrân suresi, 190. ayet)

Bu ayetlerden aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?

• Evrenin yaratıcısı Allah’tır.

• Yaratılan her şeyin bir sonu vardır

• Kur’an, aklın kullanılmasını teşvik eder.

• Her varlık bir amaç doğrultusunda yaratılmıştır.

Dere yatağına ev yapan Mustafa Bey yaşanan sel felaketinden sonra “Ne yapayım? Kaderim böyleymiş.” diye yakınır.

Buna göre onun kader anlayışıyla ilgili,

I. Kaderi pasif bir duruş olarak görmüştür.

II. Kaderde, insanın sorumluluğunun olmadığına inanmıştır.

III. Kaderi, önünde duramayacağı bir güce boyun eğme olarak anlamıştır.

sonuçlarından hangileri çıkarılabilir?

• I ve II.

• I ve III.

• II ve III.

• I, II ve III.

''Her gün binlerce bebek doğuyor ve binlerce insan ölüyorsa Allah her an bizimle demektir.''

Verilen yargı ile anlatılmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

• Allah'ın yaratması sürekli ve devam etmektedir.

• Allah insanın canını alma işini Azrail'e bırakmıştır.

• İnsanların dünyaya gelmesi ve ölmesi tesadüftür.

• Bebek ölüm sayısı her geçen gün artmaktadır.

Uzun süredir görüşmediği arkadaşıyla karşılaşan İbrahim, arkadaşının yıllardır hiç çalışmadığını, sürekli ibadet ettiğini öğrenir ve arkadaşına “Seni bu duruma ne getirdi?” diye sorar. O şöyle cevap verir: “Günlerden bir gün, kanatları kırık bir kuş gördüm. Kendi kendime ‘Burada oturayım ve bu kuşun rızkının nereden geldiğini gözetleyeyim.’ dedim. O sırada başka bir kuş gelerek yaralı kuşun yanına kondu ve gagası ile getirdiği yiyeceği onun ağzına bıraktı. Bu durumu görünce ‘Bu kuşun rızkını veren Allah, nerede olursam olayım benim rızkımı da gönderir.’ diyerek kazanç peşinde koşmayı bıraktım ve kendimi tamamen ibadete verdim.” İbrahim “Peki sen neden o kanadı kırık kuş gibi değil de ona yiyecek taşıyan sağlam kuş gibi davranmayı tercih etmiyorsun? Hz. Peygamber’in ‘- - - -’ hadisini duymadın mı?” diyerek onu uyardı.

Metindeki boş bırakılan yere aşağıdaki hadislerden hangisi getirilmelidir?

• Veren el, alan elden üstündür

• Bir şey isteyeceğin zaman Allah’tan iste.

• Komşusu açken tok yatan bizden değildir

• Bir iyiliğe öncülük eden kimse o iyiliği yapmış gibidir.

Derslerine çok iyi çalışan ve sınavlarda oldukça başarılı olan Halil İbrahim, “Fen Lisesi’ne gidebilecek misin?” diye soranlara “Allah’ın (c.c.) izniyle” diye cevap veriyordu.

Halil İbrahim’in bu tavrı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

• Tefekkür

• Tevekkül

• Teessür

• Teşekkür

Özgürlük, zorlama olmadan insanın kendi iradesine dayanarak karar vermesi ve buna göre davranmasıdır. Sorumluluk ise verdiği kararlardan sonra ortaya çıkan durumların sonuçlarını üstlenmesidir. İnsan aklı ve iradesi sebebiyle tercihlerinde özgürdür ve bu tercihler sonucu ortaya çıkan durumlardan da sorumludur.

Yukarıda verilen bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

• Sorumluluk, ceza ya da ödül gerektirir.

• İnsan, akıllı ve irade sahibi bir varlıktır

• İnsan, kötü davranışları kendi özgür iradesiyle yapmaz.

• İnsan, tercih ettiği davranışlardan sorumludur.

İrade bir şeyi yapıp yapmamaya karar verme gücüdür. İnsan iradesi sınırlı iken Yüce Allah’ın iradesi sonsuz ve sınırsızdır. Onun isteyip de yapamayacağı hiçbir şey yoktur ve tüm iradelerin üstündedir.

Verilen metne göre Allah’ın (c.c.) sonsuz ve sınırsız olan iradesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

• Rezzak

• Cüzi İrade

• Tevekkül

• Külli İrade

“O biri diğeriyle “tam bir uyum” içinde yedi gök yaratmış olandır. Rahman olan Allah’ın yaratmasında hiç bir “çelişki ve uygunsuzluk” göremezsin. İşte gözünü çevirip gezdir; her­hangi bir bozukluk görüyor musun? o göz uyumsuzluk bulmaktan umudunu kesmiş bir halde bitkin olarak sana geri dönecekti.

(Mülk süresi 3-4. ayetler)

Buna göre, aşağıdaki ayetlerden hangi­si varlıklardaki güzellik, uyum, ahenk ve denge ile ilgili değildir?

• “… Onun katında her şey bir ölçü iledir.” (Ra’d Suresi, 8. ayet)

• “Biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık.” (Kamer Suresi, 49. ayet)

• “… Her şeyi yaratan ve bir ölçüye göre düzenleyen Allah’tır.” (Furkan Suresi, 2. ayet)

• “… Şüphesiz ki Allah, ne dilerse hükmeder.” (Maide Suresi, 1. ayet)