Środki poetyckie

Epitet to:

• Wyraz dźwiękonaśladowczy.

• Powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na końcu kolejnych segmentów wypowiedzi.

• Wyraz (przymiotnik, rzeczownik lub imiesłów) określający rzeczownik. Jest figurą retoryczną i środkiem stylistycznym.

• Bezpośredni zwrot do adresata wypowiedzi.

Wskaż fragmenty utworów poetyckich, które posiadają epiety:

• "O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny

  I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny"

  (Leopold Staff "Deszcz jesienny")

• "wśród ciszy drzemie uroczystej

  głuchy smrekowy las"

  (Kazimierz Przerwa-Tetmajer "Widok ze Świnicy")

• "Jako oliwka mała pod wysokim sadem

  Idzie z ziemie ku górze macierzyńskim szladem"

  (Jan Kochanowski "Tren V")

• "Na zachód obłok na kształt rąbkowych firanek,

  Przejrzysty, sfałdowany, po wierzchu perłowy,

  Po brzegach pozłacany, w głębi purpurowy"

  (Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz")

Personifikacja to:

• Powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na końcu kolejnych segmentów wypowiedzi.

• Nowo utworzony wyraz.

• Nadanie przedmiotom nieożywionym, roślinom, zjawiskom lub ideom cech ludzkich; uosobienie.

• Zwrot omowny.

Wskaż fragmenty utworów, które posiadają personifikację:

• "Widzę otchłań, co skomląc w gęstwinie się miota"

  (Bolesław Leśmian "Otchłań")

• "Słońce spuściło głowę, obłok zasunęło

  I raz ciepłym powiewem westchnąwszy - usnęło".

  (Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz")

• "Nawoływał bawoli róg

  szare sosny w polu rozbiegane"

  (Mieczysław Jastrun "Pogranicze")

• "Gościu, siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie"

  (Jan Kochanowski "Na lipę")

Animizacja to:

• Nadanie rzeczom martwych cech ludzkich.

• Wyraz, który wyszedł z użycia i został zastąpiony przez inny.

• Wyraz (przymiotnik, rzeczownik lub imiesłów) określający rzeczownik, np. „brzydkie kaczątko”, „tętniące myśli”.

• Literacki środek stylistyczny, polegający na nadaniu przedmiotom nieożywionym lub pojęciom abstrakcyjnym, cech istot żywych, np. „morze ryczy”, „chmura goni chmurę"; ożywienie.

Apostrofa to:

• Twierdzenie sprzeczne prowadzące do zaskakujących wniosków.

• Nadanie rzeczom cech ludzkich.

• Bezpośredni zwrot do adresata wypowiedzi.

• Wyraz przeciwstawny.

Wskaż fragmenty utworów, w których występuje apostrofa:

• "Litwo, Ojczyzno moja, Ty jesteś jak zdrowie"

  (Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz")

• "Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim

  Moja droga Orszulko, tym zniknieniem swoim"

  (Jan Kochanowski "Tren VIII")

• "Oto - patrz, Fryderyku! To Warszawa"

  (Julisz Słowacki "Grób Agamemnona")

• "W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,

  Rota strzelców stanęła zielona"

  (Adam Mickiewicz "Śmierć Pułkownika")

Metafora to:

• Przedstawienie pewnego zjawiska poprzez ukazanie na tle lub obok zjawiska zupełnie odmiennego.

• Epitet sprzeczny.

• Wyrazy bliskoznaczne.

• Zestawienia wyrazów, które tworzą związek o innym znaczeniu niż dosłowny sens tychże wyrazów; przenośnia.

Wskaż fragmenty utworów, które posiadają metaforę:

• "Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi"

  (Adam Mickiewicz "Stepy akermańskie")

• "Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba

  Podnoszą z ziemi przez uszanowanie

  Dla darów Nieba..."

  (Cyprian Kamil Norwid "Moja piosnka II")

• "Pełen zdziwienia, sam się nie postrzegłem,

  Skąd wziąłem myśli, jak na rymy wbiegłem"

  (Adam Mickiewicz "Niepewność)

• "A mnie przecież zdrój rzeźbił chyży,

  wyhuśtała mnie chmur kołyska".

  (Krzysztof Kamil Baczyński "Z głową na karabinie"