Türk Dili ve Edebiyatı 6. KTT

Rahmetli dedemden öğrenmiştik; büyüklere saygıyı, küçüklere sevgiyi, nasıl oturulup kalkılacağını. Sonra, okuduğumuz kitaplardan aldık, millî ve manevi değerlerimizin çoğunu. Biz de birikimlerimizi çocuklarımıza ve gelecek nesillere dilimiz döndüğünce, kalemimiz yazdığınca aktaracağız.

Yukarıdaki metinde düşüncelerini bu şekilde ifade eden bir kişi, dilin hangi özelliğinden söz etmektedir?

• Dil canlı bir varlıktır.

• Dil, sosyal bir varlıktır.

• Dil, gizli antlaşmalar sistemidir.

• Dil, kültür aktarıcısıdır.

• Dil, kültürün temel unsurudur.

I. Gerçek ya da gerçeğe yakın olayları anlatır.

II. Olaylar sınırlı bir zaman içerisinde gerçekleşir.

III. Kişi kadrosu dardır.

IV. Bir ana olay etrafında gerçekleşir.

V. Serim, düğüm ve çözüm bölümü vardır.

Yukarıda özellikleri verilen edebi tür aşağıdakilerden hangisidir?

• Masal

• Fabl

• Hikâye

• Roman

• Destan

Bir yazı okudum geçenlerde( ) Bir gazetede mi( ) bir dergide mi( ) Kimindi( ) Unuttum şimdi( ) Yalnız şunu biliyorum: Beğenmedim o yazıyı.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi sırayla getirilmelidir?

• ( . ) ( , ) ( ? ) ( ? ) ( . )

• ( , ) ( ? ) ( ? ) ( . ) ( , )

• ( . ) ( ; ) ( ? ) ( . ) ( . )

• (?) ( ? ) ( . ) ( . ) ( , )

• ( . ) ( ... ) ( ? ) ( . ) ( , )

"Kafdağı, dev, Zümrüdüanka, peri "sözcükleri hangi edebi türü çağrıştırmaktadır?

• Efsane

• Fabl

• Hikâye

• Manzum hikâye

• Masal

Bir varmış, bir yokmuş. Allah’ın kulu çokmuş. Evvel zaman içinde, Allah’ın kulları arasında bir Safoğlan varmış. Az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Bir yar başına varıp durmuş. Ayakları kaymış da lebideryaya düşmüş. Deryanın sonu karanlığa varırmış. Baktıkça karanlık yoğunlaşırmış. Safoğlan: “Amanın gece oluyor!” demiş de olduğu yere yıkılıvermiş. Çok geçmemiş, nur topu gibi bir ay çıkmış, deryanın üstünde parıldamaya başlamış. Safoğlan aya bakakalmış. Ayın parlaklığı gözünü almış, nuru gözüne vurmuş. Bir anda deryanın yüzünde ışıl ışıl bir yol ortaya çıkmış, Safoğlan’ın bu yoldan yürüyüp gidesi gelmiş…

Verilen metinle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Masal türünün özelliklerini taşımaktadır.

• Belirsiz bir zaman üzerine kurulmuştur.

• Anlaşılması zor, ağır bir dil kullanılmıştır.

• Anlatmaya bağlı edebî metin türünden alınmıştır.

• Olağanüstülüklere yer verilmiştir.

Leonardo da Vinci sanatı evrene ilişkin bir bilgi türü olarak görür. Bu bakış, sanat ve bilim arasındaki güçlü bağı işaret eder ki uzunca bir süre dünyada sanat ile bilgi arasında kopukluk olmadığı düşüncesi hâkim olmuştur. Bugün de her ne kadar farklı disiplinler olarak bilinseler ve aralarında amaç, yöntem ve dil bakımından birtakım farklılıklar bulunsa da bu iki disiplin birbirlerini beslemeye hatta zaman zaman bir diğerinin sınırlarında yürüyüş yapmaya devam eder. Örneğin bilimin sanata etkisi konusunda ilginç bir ilişki türü bilimsel üretimlerin âdeta sanatsal bir objeye dönüşmesidir. Hubble uzay teleskobu ya da siborg mühendisliğindeki gelişmeler bugün insanları Picasso’nun resimleri kadar heyecanlandırıyor, yeni çağrışımlara kapı açıyor.

Bu parçaya getirilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

• Sanat Nedir?

• Bilimin Tarihî Gelişimi

• Sanatsal Bilim

• Sanat-Bilim Etkileşimi

• Edebiyat Bilimi

İstanbul, 14.08.1920

Enver,

Mektuplarını aldım. Cidden bana uzun mektup yazmak için kendini üzüyorsun. Afiyet haberin, kâfî. Hayır Enver! Ben senden daima hakikati duymak isterim. Evet, sensiz geçen acı günlerimde daha mesut idim. Oh! Yâ Rab! Şimdi bütün ıstıraplarımdan daha acı olan hakikat: Evet Enver, beni sevmiyorsun, inkâr mı ediyorsun? Yok Enver! Bana hıyanet eden gözlerin söyledi. Her hafta mektuplar ile nasıl zaman geçirdiğimi yazmamı, yazmaz isem güceneceğini söylüyorsun.

Mektuplar, özel mektuplar, edebî mektuplar, resmî ve iş mektupları olarak dört grupta sınıflanmaktadır. Yukarıdaki parça hangi mektup türünden alınmıştır?

• İş Mektubu

• Edebî Mektup

• Resmî Mektup

• Özel Mekttup

• Şahsî Mektup

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yalnız" sözcüğü edat görevinde kullanılmıştır?

• Mahallede yalnız seni sevdim, gerisi yalan.

• İsmail, sınava girdi yalnız başarılı olamadı.

• Parka gidebilirsiniz yalnız dikkat edin.

• Sana bir şey söyleyeceğim yalnız kimseye söylemeyeceğine söz vermelisin.

• Sizinle sinemaya gelirim yalnız biletimi alırsanız.

Şiirde her şeyden evvel önemli olan kelimenin manası değil, cümledeki telaffuz kıymetidir. Şairin hedefi her kelimenin cümledeki yerini, diğer kelimelerle kurduğu temas ve meydana gelen esrarengiz uyumla beliren tatlı, gizli, havai ve haşin sese göre tayin etmek olmalıdır. Bu müzikal dalgalanmalar hem eserin anlam sınırını genişletir hem de şiirin sesinin dinleyiciye / okuyucuya daha iyi dokunmasını sağlar.

Bu parçada şiirin hangi özelliği vurgulanmaktadır?

• Ahenk

• Konu

• Üslup

• Gelenek

• Gerçeklik

Günün birinde, kurbağa ile fare arkadaş olmuşlar. Bir bahar mevsiminde kurbağa, fareye: “Gel, biraz gezelim.” demiş. Bunlar gide gide, bir ırmağa rastlamışlar. Kurbağa, farenin sudan geçemeyeceğini bildiği için ona: “Sen üzerime çık, kuyruğunu da ayağımla bağla. Böylece seni karşı tarafa rahatlıkla geçirebilirim.” demiş. Fare kurbağanın sırtına binmiş, tam suyun ortasına vardıklarında kurbağa suyun dibine doğru dalmaya başlamış. Elbette fare suyun içine girer girmez hemen boğulmuş. Ama kuyruğu kurbağanın ayağına bağlı olduğu için yine onun sırtında kalmış. Suyun yüzüne çıkan kurbağa sırtında fare ölüsü ile dolaşırken kartal yukarıdan fareyi görmüş ve kaptığı gibi dağın başına götürmüş. Fare kurbağaya bağlı olduğu için yüksek dağın zirvesinde kartala yem olmaktan kurtulamamış. Atalarımız ne güzel demiş: - - - -

Bu fablın sonunda boş bırakılan yere aşağıdaki öğütlerden hangisi getirilmelidir?

• Güvenme varlığa, düşersin darlığa.

• Alna yazılan başa gelir.

• Av vuranın değil, alanın.

• Dost, kara günde belli olur.

• Akıl akıldan üstündür.