11. Sınıf KTT - 4 19. Yüzyıl Osmanlı

Tanzimat Dönemi’nde yeni okulların açılmasında;

I. Osmanlı Devleti’nin sınırlarının genişlemesi

II. Osmanlı Devleti’nin modernleşmeye çalışması

III. Osmanlı Devleti’nin savaşlarda yenilgi almaması

IV. Dinî ilimlerin öğretilebileceği okullara ihtiyaç duyulması

etkili olan gelişmeler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I ve II

• II ve IV

Nizam-ı Cedit kavramı, Osmanlı Devleti’nde dar ve geniş olmak üzere iki anlam içerir. Dar anlamda Nizam-ı Cedit, III. Selim devrinde Avrupa usulüne göre yetiştirilmek istenen talimli askerin adıdır. Geniş anlamda ise, ordudan başlamak üzere toplumun ve devletin bütün kesimlerinde ve alanlarında yapılacak olan Batılılaşma girişimleri ve reform çabaları demektir.

Bu paragrafa göre Nizam-ı Cedit uygulamaları ile ilgili ulaşılabilecek genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

• Askerî alanda yapılan Batı tarzı yenileşmedir.

• İçerde ve dışarıda merkezî otoriteyi arttırma çabasıdır.

• Yönetim alanındaki yenilikleri ifade eder.

• Ayanların yönetimdeki etkisi azaltılma çalışmasıdır.

• Batılılaşma hareketi, Nizam-ı Cedit Dönemi’yle başlar.

Osmanlı Devleti’nde Yeniçeri Ocağının kapatılması sonrası kurulan Asakir-i Mansure’nin tüzüğünde her bölüğe bir cerrah verilmesinin uygun görüldüğü ifade edilmiştir. Bu bağlamda Mektebi Tıbbiye'den bazı öğrenciler, 50’şer kuruşluk aylık ile; kurşun çıkarma, damar bağlama, kırık çıkık tedavisi gibi uygulamaları yapmak için ordu cerrahlarının yanına gönderilmiştir.

Bu paragrafa göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Orduda sağlık sorunları cerrahlar vasıtası ile çözülmüştür.

• Ordudaki cerrahlar askerlik görevinden muaf tutulmuştur.

• Orduda Mektebi Tıbbiye öğrencilerinden faydalanılmıştır.

• Orduda yapılan düzenlemeler kanunlar dahilinde yapılmıştır.

• Osmanlı ordu teşkilatında yeni yapılanmaya gidilmiştir.

Osmanlı Devleti’nin Gerileme Dönemi’nde modern eğitim veren kurumlar açılmıştır. Bunun yanı sıra Avrupa’dan askerî alanda uzmanlar getirilmiş, teknik gelişmelerden daha hızlı haberdar olabilmek amacıyla Avrupa’nın önemli merkezlerinde elçilikler açılmıştır.

Bu durum;

I. Avrupa’nın teknik üstünlüğünün kabul edildiği

II. Avrupa ile diplomatik ilişkilere önem verildiği

III. Askerî alandaki bozulmaların önüne geçildiği

yargılarından hangilerinin kanıtı olamaz?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I ve II

• II ve III

Bir ülkede nüfusun artması o devlete birtakım kazançlar sağlamaktadır.

Aşağıdakilerden hangisi bu kazançlar arasında yer almaz?

• Savaş gücünü arttırması

• Üretim ve vergi gelirlerinin artması

• İç ve dış göçün meydana gelmesi

• Başka devletlere karşı siyasi bir güç kazanması

• Ekonomik kalkınma için gerekli işgücünü sağlaması

XVIII. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere’de buhar gücünün makinede kullanılması ile başlayan Sanayi İnkılâbı kısa bir süre sonra Avrupa’nın tamamında etkisini göstermiştir. Buna bağlı olarak üretim artmış; ham madde ve pazar ihtiyacı ile birlikte devletlerarası bloklaşmalar da ortaya çıkmaya başlamıştır.

Buna göre, sanayi inkılâbına bağlı olarak;

I. Sömürgecilik yarışının başlaması

II. Devletler arasında ittifakların kurulması

III. Ulusal devletlerin kurulması

IV. Artı ürün miktarında artış yaşanması

gelişmelerinden hangisinin ortaya çıkması beklenemez?

• I ve II

• I ve IV

• Yalnız III

• II ve IV

• I, II ve IV

Osmanlı Devleti 1699’da Karlofça Antlaşması ile topraklarının bir kısmını kaybetmiştir. XVIII. yüzyılda ise kaybettiği toprakları geri alabilmek için mücadele etmiş, fakat bu mücadelesinde de emellerine ulaşamamış, yüzyılın sonuna doğru yeni topraklar da kaybetmiştir.

Bu paragrafa göre;

I. Ülke sınırları XVII. yy sonunda küçülmüştür.

II. XVII ve XVIII. yy'larda yapılan savaşlar sonunda sınırları değişmiştir.

III. Avrupa hukukundan yararlanmak istemiştir.

IV. Osmanlı Devleti fetih politikasından vazgeçmiştir. yargılarından hangisine ulaşılamaz?

• Yalnız I

• Yalnız II

• III ve IV

• Yalnız IV

• I ve IV

Osmanlı Devleti, Kırım Savaşı sırasında Avrupalı Devletlerden borç para alma yoluna gitmiştir.

Bu gelişmenin yaşanmasında;

I. Ekonomisinin savaş masraflarını karşılayacak durumda olmaması,

II. Hazinede denk bütçenin hazırlanmak istenmesi,

III. Mısır valisinin isyanının önlenmek istenmesi

durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I ve II

• II ve III

Avrupalı devletler; Coğrafi Keşifler, Sanayi Devrimi gibi gelişmelerle uluslararası alanda rekabet ederek dünya güç dengesine yön vermeye çalışmışlardır.

Aşağıdakilerden hangisi Avrupalı devletler arasında yaşanan rekabetin Osmanlı Devleti’ne olan etkilerinden değildir?

• Şark Meselesi’nin ortaya çıkışı

• Osmanlı Devleti’nin müttefik arayışı içine girmesi

• Osmanlı topraklarının sömürge amaçlı işgale uğraması

• Osmanlı Devleti’nin yalnızlık politikasını benimsemesi

• Osmanlı topraklarının Avrupa devletlerinin pazarı haline gelmesi

Osmanlı Devleti sanayisini güçlendirebilmek adına bir takım tedbirler almıştır.

Bu tedbirler arasında aşağıdakilerden hangisinin olduğu söylenemez?

• Sanayi mekteplerinin açılması

• Demir yolu yapımına başlanılması

• Islah-ı Sanayi Komisyonunun kurulması

• Duyun-u Umumiye İdaresinin kurulması

• Gelirlerinin bir kısmı ile fabrikaların kurulması