Ses Bilgisi- 6. Sınıf

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına örnek vardır?

• Hiç örnek gelmiyor aklıma.

• Onu bu sefer çok kızdırdın.

• Sen de geliyor musun benimle?

• Ayıkla pirincin taşını şimdi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz benzeşmesine hem de ünsüz yumuşamasına örnek vardır?

• Sözcüklere getirilen ekleri söyler misin?

• Bankadaki görevliye ne sordun ki?

• Tabaktaki yemeği bitiremeyeceğim.

• Son öykümü sana yazdım.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi yoktur?

• Tarih bir nehir ki coşkundur seli.

• Çabuk giderdi, çok götürürdü Elifçik.

• Durma git, evladım; açıktır yolun!

• Olmaz, İstanbulsuz memleket olmaz.

Türkçede “k” ünsüzü ile biten bazı sözcükler “-cık/-cik” ekini aldığında sözcüğün sonundaki “k” sesi düşer. Bu ses olayına ünsüz düşmesi denir.

Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinde ünsüz düşmesi yoktur?

• Dostlarımızla sıcacık bir yaz akşamında buluşup sohbet ettik.

• Yumuşacık bir ekmeği hayal ederek geçirdiği günleri hatırladı.

• Tepede penceresinden ışık süzülen ufacık bir ev vardı.

• Gencecik bir şairin şiirlerini okuduğuma inanamadım.

Türkçede ünlü ile biten sözcüklere ünlü ile başlayan bir ek gelirse iki ünlü arasına “y, ş, s, n” kaynaştırma harflerinden biri girer. Örneğin “silgi” sözcüğüne “-e” eki getirilirse araya “y” kaynaştırma harfi girer: silgiye.

Buna göre aşağıdaki sözcüklerin hangisine ünlü ile başlayan bir ek getirilirse araya kaynaştırma harfi girmez?

• Kuzu

• Atkı

• Akıl

• Şapka

Bir mevsimlik serüvenler,

Yıldızlar, aylar, güneşler

Çöktü suların dibine

Bu dizelerdeki altı çizili sözcükte aşağıdaki ses olaylarından hangisi vardır?

• Ünlü düşmesi

• Ünsüz yumuşaması

• Ünlü daralması

• Ünsüz benzeşmesi

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinde yay ayraç içinde verilen ses olayı yoktur?

• “Affetmek büyüklüktür.” demek aklına gelmedi mi? (Ünsüz türemesi)

• Bu yıl kuşlar göçmüyormuş sıcak ülkelere. (Ünlü daralması)

• Düşünce dünyamızın gelişmesi için seçkin eserler okumalıyız. (Ünsüz benzeşmesi)

• Al bayrağın gölgesinde korkusuzca büyüsünler. (Ünsüz yumuşaması)