Tembang Kinanthi

Adhedhasar tembang Kinanthi kasebut, ukara umpamane wong lumaku, marga gawat den liwati, werdine yaiku …

• Yen kurang pangati-ati

• Pungkasane bakal gawe lara awake dhewe

• Ing saben dalan sing diliwati bakal entuk kacilakan

• Wong kang kurang pangati-ati bakal cilaka ing tembene

• Paribasane wong mlaku ing dalan kang kebak pacoban nanging bisa dilakoni

Adhedhasar cakepan tembang kasebut, paugeran kang bener yaiku …

• 8i, 8a, 8u, 8i, 8a, 8i

• 8a, 8i, 8u, 8a, 8i, 8i

• 8u, 8i, 8i, 8u, 8a, 8i

• 8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i

• 8u, 8i, 8a, 8u, 8a, 8a

Tembung "lamun kurang ing pangarah" ateges ….

• Bakal entuk kacilakan ing sadalan-dalan

• Yen kurang pangati-ati

• Pungkasane bakal gawe lara awake dhewe

• Lumaku ing dalan kang kebak pacoban

• Wong kang kurang pangati-ati bakal cilaka ing tembene

Tegese tembung "wiryaning" ing tembang kasebut yaiku ...

• Kasengsaran

• Pituduh

• Kakuwatan

• Thukul

• Kekarepaning urip/takdir

Ing ngisor iki watak saka tembang Kinanthi antarane yaiku ...

• Luwes lan gawe seneng

• Grapyak lan sumadulur

• Madhep manteb, nesu/sereng

• Tresna asih, bungah

• Sedhing, lenger-lenger

Sasmitane tembang Kinanthi yaiku ...

• Kinanthi, Kanthi, Gandeng, Kanthil

• Kinanthi, Mungkur, wuyung, Taruna

• Gandheng, Kanthil, Kingkin, Jumbuh

• Yudakenaka, Jumbuh, Kanthil, Tresna

• Sarkara manis, Kaluwak, Taruna, Dudukwuluh

Nalika nembang macapat, ing sajroning tembang ana sawijining wilangan kang minangka lelirune utawi gegantine wilahan gamelan kang diarani ….

• Titi Laras

• Pedhotan

• Cakepan

• Cengkok

• Laras

Ing Ngisor iki kang kalebu paugeran arep nulis tembang macapat yaiku ...

• Nemtokake paraga ing sajroning tembang

• Nulis tembuh-tembung kang ana ing ilustrasi

• Nyunting kaendahane basa

• Nulis paugeran tembang (guru gatra, lagu, & wilangan)

• Gawe ilustrasi kang selaras tema

Serat Wedhatama ngemot surasa babagan falsafah uriping manungsa, kejaba ...

• Dumadi manungsa sejati

• Wewatek Kesatriya

• Tepa Slira

• Ngibadah kanthi wicaksana

• Tundhuk marang nepsu

Tembang Kinanthi duweni teges/werdi kang becik kanggo uriping manungsa nalika bebrayan ing masarakat, ing ngisor iki, tegese tembang Kinanthi kang trep yaiku ...

• Tegese nuntun/kanthi yaiku minangka kuwajibane wong tuwa kudu bisa nuntun/nganthi putra-putrane supaya sakabeh tumindake ora nalisir saka bebener.

• Medharaken raos kang sarwa becik ngadohi hawa lan nepsu

• Medharaken raos sedhih lan keranta-ranta amarga ditinggal dening wong kang ditresnani

• Medharaken raos swasana kang sigrak, semanak, seneng kekancan, lan becik kanggo nggayuh kawruh luhur