Gladhen Tembang Pangkur ( PJJ Kelas 10 )

Pathokan sajroning tembang macapat kang ngemot cacahing larik saben sapada yaiku......

• guru sastra

• harga basa

• guru lagu

• guru wilangan

• guru gatra

Serat Wedhatama iku salah sawijining Serat Basa Jawa anggitan ( karangan ) ….

• KGPH Mangkunagara IV

• KGPH Mangkunagara V

• KGPH Mangkunagara VI

• KGPH Mangkunagara VII

• KGPH Mangkunagara VIII

Gatra “Mingkar-mingkuring angkara” duweni teges ngendhaleni dhiri pribadhi saka tumindak angkara. Amanat kang kamot saka gatra kasebut yaiku ….

• Agama pinangka cagaking urip kang luhur

• Becik banget menawa nguri-uri budaya Jawa

• Manungsa prayogane tansah tumindak becik

• Manungsa kudu seneng weweh marang liyan

• Ora gugu karepe dewe kudu eling lan waspada

Pitutur luhur kang kandhut ana ing gatra kaping 7 “agama ageming aji”, yaiku . . . .

• Agama pinangka cagaking urip kang luhur

• Becik banget menawa nguri-uri budaya Jawa

• Manungsa prayogane tansah tumindak becik

• Manungsa kudu seneng weweh marang liyan

• Ora gugu karepe dewe kudu eling lan waspada

Paugeran ing tembang Pangkur iku nduweni pathokan guru wilangan….

• 8, 12, 8, 7, 11, 8, 8

• 8, 11, 7, 8, 11, 8, 8

• 8, 11, 8, 7, 12, 8, 8

• 7, 11, 8, 7, 12, 8, 8

• 7, 12, 8, 7. 11, 8, 8

Wondene pathokan guru lagu ing tembang Pangkur….

• a, i, g, a, u, a, i

• a, i, u, a, g, a, i

• a, i, ng, a, u, a, i

• a, i, ng, a, ng, a, i

• a, i, u, a, u, a, i

Tembang Pangkur miturut paugeran ( aturan ) nduweni watak….

• Asih, prihatin, wetuning rasa, gandrung

• Sereng, kejem, nantang, nepsu, gandrung, trengginas

• Seneng, tresna, asih, kasmaran

  
  

• ethes, prasaja, canthas, grapyak, renyah lan luwes

• nelangsa, ngeres-ngeresi, sedhih

Miturut Paugeran ing Tembang Pangkur , panganggone tembang….

• Kanggo medharake pitutur kanthi sereng

• Kanggo mbabar rasa prihatin lan sedhih

• Kanngo nggambarake rasa kasmaran

• Kanggo makili sipat prasaja,canthas,grapyak

• Kanggo paring asih,wetune rasa,gandrung

Makna Filosofi Tembang Pangkur , yaiku :

• Nggambarake nalika isih enom kudu nggugu pituture wong tua

• Nggambarake nalika wis dewasa lan kudu isoh milah-milahake rasa

• Nggambarake nalika wis sepuh, udzur, saha ngungkurake kadonyan

• Nggambarake nalika isih kanak-kanak kang kudu oleh katresnane wong tua

• Nggambarake nalika nandang kasmaran sing ora kanyana-nyana

Wondene Pralambang kang diduweni Tembang Pangkur , yaiku….

• Nggambarake manungsa yen isih enom tumindake mung sakarepe dewe ora tau nganggo petungan

• Nggambarake manungsa wis bisa ngadohi tumindak kang ora becik lan kang dipikirake amung kaslametan akhirat

• Nggambarake manungsa sing isih bocah tumindake grusa-grusu

• Nggambarake manungsa sing wis wiwit kasengsem marang para muda liyane kang ditindakake supaya bisa narik kawigatene liyan

• Nggambarake nalika arep nglairake anak pramila among duwe rasa was-was lan tansah kuwatir