8. SINIF 1. ÜNİTE 1. DENEME

Avrupa’da Sanayi İnkılabı ile başlayan üretim zinciri, zamanla üretilen ürünlerin dış pazara sürülmesiyle devam etmiştir. İngiltere başta olmak üzere çoğu Avrupa devleti bu ekonomik geliri yüksek olan pazardan yararlanmak istemişlerdir. Çeşitli ülkelere kapitülasyon veren Osmanlı Devleti gibi bazı devletler, Avrupalı üreticilerin pazarı haline gelmiştir. Osmanlı Devleti’nin verdiği kapitülasyonların çoğu iki taraf için geçerli olsa da ekonomisi güçlü olan taraf kapitülasyonlardan fayda sağlarken ekonomisi zayıf olan taraf kapitülasyonlardan zarar görmüştür. Osmanlı Devleti de zamanla güç kaybetmiş, ülkedeki küçük atölyeler ortadan kalkmış, üretim azalmış, işsizlik artmış, ithalat artarken, ihracat azalmıştır.

Verilen metne göre Sanayi İnkılabı sonucu Osmanlı Devleti’nde;

I. Yerli üretim yabancı mallarla rekabet edememiştir.

II. Dış ticaret açığı oluşmuştur.

III. Toplumsal sorunlar ortaya çıkmıştır.

sonuçlarından hangileri gerçekleşmiştir?

• A) Yalnız I

• B) I ve II

• C) I ve III

• D) I, II ve III

Osmanlı Devleti’nde azınlık isyanları sonucu yaşanan karışıklıklar nedeniyle ülke bütünlüğü tehlikeye girmiştir. Dönemin aydınları bu durumdan kurtulmak için çareler aramışlar ve farklı düşünceler ortaya atmışlardır. Bu düşünce akımlarından biri İslamcılıktır. İslamcılığa göre ülke İslam dini etrafında birliktelik sağlanarak parçalanmaktan kurtarılacaktır. Diğer bir düşünce ise Osmanlıcılıktır. Osmanlıcılık düşüncesi ile Osmanlı Devleti’nde yaşayan herkesin birliktelik duygusu içinde yaşaması öngörülmüştür ancak beklenen ilgiyi ve sonucu göremeyince Türkçülük akımı öne sürülmüştür. Diğer bir akım ise Batı’nın bilim ve tekniğini, yönetim biçimini ve düşünce yapısını alarak Osmanlı Devleti’ni geri kalmışlıktan kurtarıp yıkılmasını önlenmek isteyen Batıcılık düşüncesidir.

Buna göre Osmanlı Devleti’nde görülen düşünce akımlarına bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• A) Yaşanan isyanlar son bulmuştur.

• B) Devletin kurtuluşu için farklı yollar aranmıştır.

• C) Milletlerin devlete olan bağlılığı artmıştır.

• D) İç ve dış siyasette güç elde edilmiştir

“Osmanlı Devleti kuruluşundan 18. yüzyıla kadar dünya devletleri arasındaki güçlü konumunu ve üstünlüğünü sürdürmeyi başardı. Ancak bu yüzyıldan sonra hem devlet içindeki hem de Avrupa’daki değişikliklerin etkisiyle gücünü kaybetmeye başladı.”

Yalnızca bu bilgilere göre;

I. Avrupa’daki gelişmeler Osmanlı Devleti’ni olumsuz etkilemiştir.

II. Osmanlı Devleti toprak bütünlüğünü korumuştur.

III. Osmanlı Devleti eski gücüne ulaşmak için çaba göstermemiştir.

hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I.

• B) Yalnız II.

• C) I ve II.

• D) I, II ve III.

18. yüzyılda Osmanlı Devleti 20. yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

Yukarıda verilen haritalar incelendiğinde Osmanlı Devleti ile ilgili olarak;

I. Avrupa Kıtası’nda toprağı kalmamıştır.

II. Balkan ulusları zamanla bağımsızlıklarını kazanmıştır.

III. Kara bağlantısı olmayan toprakları bulunmaktadır.

hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I.

• B) Yalnız III.

• C) I ve II.

• D) II ve III.

Coğrafi keşiflerden sonra İpek ve Baharat Yolu’nun önemini kaybetmesiyle Osmanlı Devleti’nin vergi gelirleri azaldı. Gümrük gelirlerini arttırmak için kapitülasyonlar uygulandı ama bu uygulama yarardan çok zarar getirdi. Sanayisi gelişmiş ülkeler, kapitülasyonlar sayesinde, ürünlerini Osmanlı topraklarına daha kolay ihraç ettiler ve Osmanlı piyasası Avrupa mallarıyla doldu. Ucuz olan Avrupa üretimi mallarla rekabet edemeyen Osmanlı ekonomisi, iyice çöküntüye uğradı. Devletin mali durumunu düzeltmek için koyulan yeni vergiler ise, halk ile devletin karşı karşıya gelmesine neden olmuştu.

Verilen bu bilgilere göre;

I. Coğrafi keşifler Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir.

II. Kapitülasyonlar gümrük gelirlerini arttırmıştır.

III. Halk vergilere tepki göstermiştir.

IV. Osmanlı Devleti Avrupa devletlerinin açık pazarı haline gelmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I ve II.

• B) I ve III.

• C) I, III ve IV.

• D) II, III ve IV.

“Babam öldükten sonra annem ile birlikte dayımın köyüne gittik ve oraya yerleştik. Dayım tam manasıyla bir köy hayatı geçiriyordu. Çocukluk bu ya, ben de o hayata derhal karıştım ve çok da hoşuma gitti. Dayım çiftlikte kâhyalık ediyordu. Bana da vazife verdi. Benim başlıca işim tarla bekçiliği idi. Kardeşim Makbule ile beraber bakla tarlasının kulübesinde oturur, tarladan kargaları kovmakla meşgul olurduk.

’’ Mustafa Kemal’in çocukluk döneminde yaşadığı çiftlik hayatının, O’nun kişilik özelliklerinden hangisinin gelişmesine etkisi en azdır?

• A) Doğa sevgisi

• B) Sorumluluk

• C) Diplomasi becerisi

• D) Özgüven

• Mustafa Kemal’in kişilik özelliklerinin oluşmasında önemli bir etkiye sahiptir.

• Farklı inançlar, milletler ve kültürler uzun yıllar uyum içinde yaşamıştır.

• Birçok aydın yaşamış, çok sayıda gazete ve dergi çıkarılmıştır.

• Osmanlı Devleti’nin Batı’ya açılan penceresi konumundadır.

Verilen dört özelliği bünyesinde bulunduran Osmanlı kenti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İstanbul

• B) Manastır

• C) Selanik

• D) Sofya

Mustafa Kemal’in Manastır Askeri Lisesi’nde almış olduğu matematik eğitiminin kolay olduğu söylenemezdi. Matematiğe yoğunluk vermesinden dolayı Fransızca’da geri kalmıştı. Bu yüzden Frerler Okulu’nda verilen Fransızca derslerine gizlice katılarak Fransızcasını geliştirmeye çalıştı. Lise yaşamı sırasında sınıfta birinci ya da ikinci olabilmek adına aşırı derecede çalışmaktaydı ve bu gayret meyvesini vererek liseyi bitirdi.

Bu metinden yararlanarak Mustafa Kemal’in;

I. azmi

II. teşkilatçılığı

III. kararlılığı

özelliklerinden hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I.

• B) I ve II.

• C) I ve III.

• D) I, II ve III.

Selânik, birçok Osmanlı şehrine göre gelişmiş bir kent görünümündeydi. Farklı milletlerin bir arada yaşama imkânı bulduğu şehirde, minareler ve çan kuleleri yükselirdi. Şehir, hem Sırbistan ve Viyana üzerinden giden demir yolu hattıyla Avrupa’ya, Bulgaristan üzerinden giden demir yolu hattı ile de İstanbul’a bağlanmaktaydı. Ayrıca Selanik’te dokuma fabrikalarında pamuklu ve yünlü kumaş üretilmekte, önemli ölçüde tütün ihraç edilmekteydi.

Metne göre Selanik şehri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Farklı dinlere inanan insanların bir arada yaşadığına

• B) Farklı ekonomik faaliyetlerin gerçekleştirildiğine

• C) Demiryoluyla, Avrupa ve İstanbul’a bağlantısının bulunduğuna

• D) Osmanlı Devleti’nin her açıdan en gelişmiş şehri olduğuna

Selanik, önemli bir liman kentiydi. Ayrıca İstanbul, Belgrad, Manastır gibi şehirler ile demir yolu ulaşım imkânı vardı. Ticaret gelişmişti. Avrupa’da basılan yayınlara da ulaşılabiliyordu. Bu nedenle Avrupa’da ortaya çıkan fikirler, Selanik’te de etkili oluyordu. Türkler, Rumlar, Ermeniler, Yahudiler ve Arnavutların beraber yaşadığı Selanik’te milliyetçilik fikrinin yayılması, çatışma ortamının doğmasına neden oldu.

Paragrafta, Selanik şehrinin hangi alandaki özelliğinden bahsedilmemiştir?

• A) Toplumsal

• B) Askeri

• C) Ekonomik

• D) Ulaşım