5. SINIF 3. ÜNİTE 1. DENEME

Yükselti basamaklarına göre yeryüzü şekillerinin dağılışını gösteren haritalara fiziki harita denir. Fiziki haritalarda renkleri doğru okuyarak yaşadığımız yerin yeryüzü şekilleri hakkında bilgi sahibi olabiliriz. Hangi rengin hangi yükseltiye denk geldiği resimde gösterilmiştir. Yokuş çıkan araçlar eğim miktarı arttıkça daha fazla yakıt tüketmektedir.

Buna göre bir araç hangi yükselti basamakları arasında yolculuk yaparsa daha fazla yakıt tüketir?

• A) Yeşilden sarıya

• B) Sarıdan turuncuya

• C) Turuncudan açık kahverengine

• D) Açık yeşilden koyu kahverengiye

Haritada Marmara Denizi ve çevresi gösterilmektedir.

I. Ada: Dört yanı sularla çevrili kara parçası

II. Körfez: Denizin, türlü biçimlerde, karanın içine sokulmuş parçası

III. Yarımada: Bir tarafından ana karaya bağlı, üç tarafı denizlerle çevrili kara parçası

Tanımları verilen yeryüzü şekillerinin hangileri harita üzerinde bulunmaktadır?

• A) Yalnız I

• B) I ve II

• C) II ve III

• D) I, II ve III

Türkiye haritasında ülkemize ait bazı yüzey şekilleri verilmiştir.

Buna göre;

I. Ege Denizi’nde ada ve körfezler bulunmaktadır.

II. İstanbul Boğazı Marmara Denizi ile Karadeniz’i birbirine bağlamaktadır.

III. Ülkemizde doğudan batıya doğru gidildikçe yükselti artmaktadır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I

• B) I ve II

• C) II ve III

• D) I, II ve III

Buğday ve şeker pancarı soğuğa dayanıklı olduğu için karasal iklimin, çay ve fındık bol yağış istediği için Karadeniz ikliminin, zeytin ve turunçgiller kış mevsimi ılıman geçen Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde yetişir.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• A) İklimin tarımsal faaliyetleri etkilediği

• B) Karasal iklimde tarım ürünü çeşitliliğinin fazla olduğu

• C) Ilıman iklimlerde ulaşım imkânlarının yetersiz olduğu

• D) Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde çay üretiminin az olduğu

Karadeniz İklimi: Yazları serin, kışları ılık ve her mevsim yağışlıdır. Bitki örtüsü ormandır. Nem fazla olduğu için günlük ve yıllık sıcaklık farkı azdır. Hava genellikle bulutludur.

Karasal İklim: Yazları sıcak ve kurak; kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Bitki örtüsü bozkırdır. Nem az olduğundan günlük ve yıllık sıcaklık farkları fazladır.

Akdeniz İklimi: Yazları sıcak ve kurak; kışlar ılık ve yağışlıdır. Bitki örtüsü makidir. Günlük ve yıllık sıcaklık farkları azdır. Güneşli gün sayısı fazladır.

Bu bilgilerden hareketle Türkiye’deki iklim türleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Akdeniz iklimi yaz turizminin gelişmesine olanak sağlamıştır.

• B) Kış sıcaklıklarının en düşük olduğu iklim karasal iklimdir.

• C) Yıl içinde en az güneşli gün sayısı Karadeniz ikliminde görülür.

• D) En gür bitki örtüsüne sahip yerler Akdeniz iklim bölgelerindedir.

● Düz bir alana sahip olan Adana, Konya ve Bursa gibi illerimizin nüfusu fazladır. Engebeli araziye sahip Muş ve Artvin gibi illerimizin ise nüfusu azdır.

● Seyhan ve Ceyhan Nehirleri kıyısında kurulan Adana; Sakarya Nehri kıyısında kurulan Sakarya, nüfusu fazla olan illerimizdendir.

● Akdeniz kıyısında bulunan Teke ve Taşeli Platoları arazi yapısı ve topraklarının verimsiz olması nedeniyle tarıma uygun değildir. Bu alanlarda nüfus azdır.

Yukarıda verilen örneklerde yerleşmeyi etkileyen doğal etkenlerden hangisine değinilmemiştir?

• A) İklim

• B) Yer şekilleri

• C) Su kaynakları

• D) Toprak yapısı

Selin’in verdiği bilgiye göre yaşadığı şehirde;

I. Kışın ısınma için enerji tüketimi fazladır.

II. Yaz mevsiminde serinlemek için klima kullanımı yaygındır.

III. İnsanlar kış mevsiminde sıcak tutan kıyafetler tercih ederler.

yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız II

• C) I ve II

• D) I ve III

Hava olayı: Atmosferde meydana gelen yağış, nem, rüzgar vb. olaylara denir.

Hava durumu: Hava olaylarının kısa süreli olan durumudur. İklim: Geniş bir alanda hava olaylarının uzun yıllar boyunca gösterdiği ortalama durumdur.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi hava durumudur?

• A) Trabzon’un her mevsim yağışlı olması

• B) Akdeniz ikliminin Akdeniz kıyılarında görülmesi

• C) Doğu Anadolu Bölgesi’nin kış aylarında çok soğuk olması

• D) Yalova’da 21 Haziran'da hava sıcaklığının mevsim normallerinin üstüne çıkması

Deprem anında nasıl korunmalı? Deprem anında nasıl korunulması gerektiği konusunda uzmanlar “yaşam üçgeni” uygulamasını tavsiye etmektedir. Bir odada yaşam üçgeni oluşturulabilecek yerleri belirlemek için kriterler şöyledir:

• Yaşam üçgeni oluşturmak için en iyi tercih alçak ve sağlam bir mobilyanın yanıdır.

• Yanında yaşam üçgeni oluşturabilecek mobilya, fazla yüksek ve devrilecek durumda olmamalıdır.

• Yaşam üçgeni oluşturulacak yerde avize, televizyon, ayna ve kitap gibi şeylerin devrilme riski olmamalıdır.

• Kolon, kiriş, kapı altı ya da yakınına saklanılmamalıdır. Buna göre oyun oynarken depreme yakalanan resimdeki çocuklardan hangisinin konumu yaşam üçgenine uygundur?

• A) Yahya

• B) Hanne

• C) Meryem

• D) Ömer

Şiddetli bir deprem sonrasında yaşanan kargaşa ortamında temel ihtiyaçları hızlı bir şekilde giderebilmek için deprem çantası hazırlamak gerekiyor. Depremden sonra eviniz hasar almasa da dışarıda kalmanız gerekebilir. Bu nedenle acil ihtiyaç duyabileceğiniz eşyalar için bir deprem çantası hazırlanmalıdır. Deprem çantası satışı yapan Harun Bey deprem riski fazla olan bir şehirde deprem çantası tanıtımı yapmak istemektedir.

Buna göre Harun Bey’in tanıtım için aşağıda verilen şehirlerden hangisini tercih etmesi beklenir?

• A) Konya

• B) Rize

• C) Erzincan

• D) Karaman