11.Sınıf Felsefe-4

Anaximenes’e göre, var olan her şey sonsuz olan “hava”- dan meydana gelmiş ve her şey dağılarak tekrar hava haline gelir. Hava seyrekleşince ateş, sıklaşınca da rüzgar, bulut, su; daha da sıklaşınca taş, toprak gibi katı cisimleri meydana getirir. Maddenin büzüle, sıklaşan şeyi soğuk, seyrelen, genleşen şeyi de sıcaktır. Anaximenes bu görüşüyle, aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

• Varlığın değişip değişmediğini

• Bilgimiz ne ile başladığını

• Varlığın olup olmadığını

• Varlığın niceliğini

• Varlığın arkhesinin ne olduğunu

̶ Kahve içersen zihnin açılır.

̶ Sıcak havalarda pamuklu giymek sağlıklıdır.

̶ Terliyken soğuk su içen insan hasta olur.

̶ Ayva bolsa kış sert geçer.

Bu bilgiler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Kişisel bilgilerdir.

• Yaşam için zorunludur.

• Doğrulukları sınırlıdır.

• Yaşantı sonucu edinilir.

• Pratik bilgilerdir.

İnsan, kendinden bağımsız olarak var olan gerçekliğin bilgisini elde edemez. Çünkü gerçekliğin bilgisini elde etmek için insanın bilgi yeteneği ve kapasitesi yeterli değildir.Bu parçada dile getirilen görüş hangi felsefi akıma yakındır?

• Empirizm

• Rasyonalizm

• Septisizm

• Pozitivizm

• Kritisizm

Felsefe tarihinde yer alan birçok filozof, felsefi söylemlerinde, önce temel bir ilke belirleyip ardından tek tek fenomenleri bu ilke aracılığıyla açıklama yoluna gitmişlerdir.Parçada sözü edilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

• Analiz

• Tümevarım

• Sentez

• Tümdengelim

• Analoji

Orta Çağ Avrupa bilim anlayışına göre, dünya sabittir, tepsi gibi düzdür. Bu bilginin doğruluğundan o günün insanları çok emindi ve herkes bunu böyle onaylıyordu. Peki çoğunluğun bir şeye doğru demesi, onaylaması gerçekten onu doğru yapar mı? Şu an hepimiz biliyoruz ki, dünya düz de değil, sabit de değil. Ancak bu bizim bunu öyle kabul ettiğimiz için değil, gerçekten öyle olduğu içindir.Bu parçada aşağıdaki bilginin doğruluk ölçütlerinden hangisi eleştirilmektedir?

• Apaçıklık

• Tümel uzlaşım

• Uygunluk

• Yararlılık

• Tutarlılık

Theodor Adorno, "Entelektüel dürüstlüğü talep etmenin kendisi, bizzat sahtekarlıktır. Çünkü bilgi bize ön yargılar, kanaatler, cesaretler, kendini doğrulamalar, varsayımlar ve mübalağalardan oluşan bir iletişim ağıyla ulaşır." der. Adorno'ya göre, bilginin elde ediliş süreci aşağıdakilerden hangisini engeller?

• Değişmez bilgiye ulaşmayı

• Kuşkucu tavır takınmayı

• Özgün ve öznel olmayı

• Değişmez bilgiye ulaşmayı

• Nesnelliğe ulaşmayı

– Bütün olaylar mekanik bir şekilde birbirlerine bağlıdır.

– Düşünce ve onun etkinlikleri beyinde meydana gelen süreçlerdir.

– Değerler ve idealler farklı fiziksel etkileşimlere verilen adlardır.

Bu açıklamalar, aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?

• İdealizm

• Materyalizm

• Nominalizm

• Nihilizm

• Fenomenoloji

Descartes’a göre, varlık ruh ve madde olmak üzere iki tözden oluşur. De La Mettrie’ye göre, gerçekten var olan yalnızca maddedir.

Bu parçadaki görüşlerle, ontolojinin hangi sorusuna yanıt verilmektedir?

• Varlık nasıl var olmuştur?

• Varlık var mıdır?

• Varlık değişken midir?

• Varlık bilinebilir mi?

• Varlık nedir?

İlk Çağ Yunan felsefesinin temel problemlerinden birini, arke problemi oluşturur. Örneğin, arke Thales’e göre su, Anaksimenes’e göre havadır.

Parçada sözü edilen“arke problemi” hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Varlığın duyularla algılanan görünür yüzüdür.

• Varlıkta oluş ve değişmeyi yöneten logostur.

• Her varlığın, diğer varlıklardan ayıran kendine özgü nitelikleridir.

• Her şeyin varlık kaynağı, her şeyin kendisinden çıktığı ana ilkedir.

• Varlıklar arasındaki nedensellik ilkesidir.

Bugün geçti, yarın geldi; ben, dünkü ben miyim, yoksa bugün başka biri mi oldum? Dünkü ben olduğuma karar veren ben miyim, yoksa başka biri mi? Dünkü ben ile, bugünkü ben bir etkileşim içinde mi, değil mi? Bunlardan hangisi doğrudur?

Bu parçada varlıkla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi sorgulanmaktadır?

• Varlığın değişip değişmediği.

• Varlığın bir mi, çok mu olduğu.

• Varlığın gerçekten olup olmadığı.

• Zorunlu varlığın ne olduğu.

• Varlığın tözünün ne olduğu .