GEÇİŞ DÖNEMİ EDEBİYATI

İslam öncesi Türk edebiyatında — adı verilen ürünlerde bir düşünceyi, bir yaşam deneyimini özlü olarak anlatmak amaçlanmıştır. Kaşgarlı Mahmut tarafından XI. yüzyılda derlenerek -— adlı yapıtta toplanan bu sözler atasözü niteliğindedir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?

• sav - Divan-ı Hikmet

• sagu - Divanü Lügati’t Türk

• koşuk - Orhun Anıtları

• sav - Divanü Lügati’t Türk

• sagu - Atabetü'l-Hakayık

• Didaktik-ahlaki bir öğüt kitabıdır.

• Aruz ölçüsüyle kaleme alınmıştır.

• 101 dörtlük, 40 beyit olmak üzere 484 dizeden oluşur.

• Dörtlükleri, “aaxa” şeklinde kafiyelenmiştir.

• 12. yüzyılda yazılmıştır.

Yukarıda özellikleri verilen eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

• Hoca Ahmet Yesevi

• Kaşgarlı Mahmut

• Edip Ahmet Yükneki

• Ali Şir Nevai

• Yusuf Has Hacip

Dili, üslup özellikleri ve konusu dikkate alındığında aşağıdaki dizelerden hangisinin Kutadgu Bilig’den alındığı söylenebilir?

• Öpkem pırıltı ogradım

  Arslanlayu kökredim

• Til arslan turr kör işkte yatur

  Aya evlig durumda başngnı yiyür

• Kerem et aklından çıkarma beni

  Ağla gözyaşını sil melul melul

• Dedim dilber yanakların kızarmış

  Dedi çiçek taktım gül yarasıdır

• Ağlatmayacaktın, yola baktırmayacaktın

  Ol vade-i tekrâr-be-tekrân unutma

“Geçiş dönemi” ürünü olarak bilinen ilk İslami eserler, .......

Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun değildir?

• bütünüyle manzum ürünlerdir, mesnevi nazım biçimiyle yazılmışlardır

• genellikle aruz ölçüsüyle yazılmıştır

• Hakaniye Türkçesiyle oluşturulmuştur

• didaktik nitelikler taşır

• daha sonraki dönemde yazılan eserlere göre sade bir dille yazılmışlardır

Aşağıdakilerden hangisi “Atabetü’l-Hakayık" ve “Kutadgu Bilig”in ortak özelliği değildir?

• Aruz ölçüsünün kullanılması

• Hakaniye Türkçesiyle yazılmaları

• Aynı yüzyılda yazılmaları

• Didaktik bir tarzda yazılmaları

• İlk İslami eserlerden olmaları

“Kaşgar dili”, “Kaşgar Türkçesi” olarak da adlandırılan, Karahanlı Türkçesi Türk dilinin devirlerinden biridir. İlk Türk yazı dilidir. Bu yazı dili devresinde gelen eserlerin büyük kısmı Uygur yazısı ile yazılmış olduğundan bu döneme “Uygur Dönemi”, bu yâzı diline de Uygurca denebilir. Dilimizin diğer evrelerindeki gelişimin kaynağıdır. 14. yüzyıldan sonra Çağatayca adını almıştır. Bugünkü Özbekçenin kaynağını oluşturur.

Bu parçada özellikleri verilen lehçe aşağıdakilerden hangisidir?

• Hakaniye Lehçesi

• Oğuz Lehçesi

• Yakut Lehçesi

• Çuvaş Lehçesi

• Gagavuz Lehçesi

— XII. yüzyılda yazılmıştır. Türk tasavvuf edebiyatının ilk şairi sayılan — tarafından yazılmıştır. Dini, tasavvufi konuları işleyen didaktik bir şiir kitabı olan eser, — biçiminde kafiyelenmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilenler getirilmelidir?

• Divan-ı Hikmet - Ahmet Yesevi - koşma

• Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacip - mesnevi

• Divanü Lügati’t Türk - Kaşgarlı Mahmut - mesnevi

• Atabetü’l Hakayık - Edip Ahmet - semai

• Divan-ı Hikmet - Ahmet Yesevi - mesnevi

İslam uygarlığı çevresinde gelişen bazı efsane ve olaylar, mısraları kendi aralarında kafiyeli, ikişer dizeden oluşmuş beyitlerle yazılan metinlerle oluşturulmuştur.

Bu parçada tanıtılan nazım biçimi aşağıdakilerden

hangisidir?

• Destan

• Koşma

• Gazel

• Mesnevi

• Sagu

I. Kutadgu Bilig

II. Atabetü'l-Hakayık

III. Divan-ı Hikmet

IV. Divanü Lügati't Türk

Numaralanmış yapıtların meydana getiriliş tarihlerine göre sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

• II -I - III - IV

• III - IV -I - II

• IV -I - II - III

• I - IV - II - III

• II - III - I - IV

II.

I. Adalet, Kanun I. Kün Togdı

II. Akıbet, hayatın sonu II. Ay Toldı

III. Mutluluk, saadet III. Ögdülmiş

IV. Akıl, bilgi IV. Odgumuş

V. Devlet, idare

Kutadgu Bilig’deki karakterlerle sembolize ettikleri kavramlar eşleştirilirse birinci bölümdekilerden hangisi dışarıda kalır?

• I

• II

• III

• IV

• V