DİVAN ŞİİRİ GENEL ÖZELLİKLERİ

1. Aşağıdakilerden hangisi divan edebiyatı için doğru değildir?

• Şiir ağırlıklı yer tutar, nesir ikinci planda kalmıştır.

• Genellikle tam ve zengin uyak kullanılmıştır.

• Şiirlerde bütün güzelliği değil, parça güzelliği önemsenmiştir.

• "Mazmun" adı verilen kalıplaşmış benzetme ve mecazlar kullanılmıştır.

• Şairler şiirlerini "münşeat" adı verilen kitaplarda toplamıştır.

2. Aşağıdakilerden hangisi divan edebiyatının bir özelliği değildir?

• Gerçek yaşamdan uzak mazmunlara dayalı bir edebiyattır.

• Aşk teması ilahî ve mecazî olarak işlenmiştir.

• Yoğun bir anlatımı, süslü ve sanatlı bir dili vardır.

• Genellikle Arap ve İran edebiyatından alınan nazım şekilleri ile şiirler yazılmıştır.

• Aruz ölçüsünün yanında hece ölçüsü de kullanılmıştır.

Divan şiiri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Öz ve biçim bakımından Arap ve Fars edebiyatı etkisinde gelişmiştir.

• Anlatılanların günlük yaşamla bağı yoktur, anlatım soyuttur.

• Nazım biçimleri Arap ve Fars edebiyatından gelen gazel, kaside gibi biçimlerdir.

• Bütün güzelliği yerine parça ya da beyit güzelliğine önem verilmiştir.

• Yarım kafiye kullanılmış; biçim ve söyleyişten çok, içeriğe önem verilmiştir.

Aşağıdakilerin hangisi divan edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

• Şiirde genellikle aruz ölçüsü kullanılmış olsa da hece ölçüsüyle de şiirler yazılmıştır.

• Arapça, Farsça, Türkçe karışımı Osmanlıca adı verilen bir dil kullanılmıştır.

• Nazım birimi genellikle beyittir; tuyuğ, şarkı ve rubailer dörtlük biçimindedir.

• Temelinde İslam dininin bulunduğu Türk, Arap ve İran edebiyatının karışımı, ortak kültürün ürünüdür.

• Şiirlerde mazmun adı verilen semboller kullanılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi divan edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

• Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle başlamış ve Tanzimat Dönemi'ne kadar etkin olarak devam etmiştir.

• Saray çevresinde ve medrese eğitimi görmüş aydınlar tarafından İran ve Arap edebiyatları örnek alınarak oluşturulmuştur.

• Şiirlerde genellikle konu bütünlüğü yoktur, bir şiir farklı konulardan bahseden beyitlerle oluşturulmuştur.

• Aşk, tabiat, sevgilinin güzellikleri; tasavvuf gibi konular işlenmiştir.

• İlahi, semai, koşma varsağı gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.

Divan edebiyatı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Şiirlerin konuyu içeren başlıkları olmadığı için şiirler nazım biçimlerine göre adlandırılmıştır.

• Duygu ve düşünceler "mazmun" adı verilen kalıplaşmış benzetmelerle anlatılmıştır.

• Geniş halk topluluklarının duygu ve düşünceleri dile getirilmiştir.

• Nazım birimi genellikle beyittir; duygu ve düşünce bir beyitte tamamlanmıştır.

• Sanatlara bolca yer verilmiş, sanatlı söyleyiş içeriğin önüne geçmiştir.

Divan edebiyatının özellikleriyle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinde verilen bilgi doğru değildir?

• Türklerin İslamiyet'i benimsedikten sonra oluşturdukları edebiyat dönemidir.

• Arap ve daha çok da Fars edebiyatı örnek alınmıştır.

• Medrese kültürüyle yetişen aydın sanatçılarca saray çevresinde geliştirilmiştir.

• Konu, tema ve tür bakımından sınırları önceden belirlenmiş bir edebiyattır.

• Öz ve biçim bakımından kurallara dayanmayan, sanatçıya geniş özgürlük tanıyan bir edebiyattır.

Aşağıdakilerden hangisi Divan şiirlerinin konularından değildir?

• Kaynak olarak Kur'an-ı Kerim ve hadislerden, İslam tarihinden, peygamberler tarihinden yararlanılır.

• Aşk, acı, şarap, övgü, din ve ölüm en sık işlenen konulardır.

• Soyut, yaşam dışı, insanın iç dünyasına yönelik temalar seçilir.

• Toplumsal sorunlara eserlerde yer verilmez.

• Halktan, halkın yaşamı ve kültüründen faydalanılır.

I. Türklerin, İslam'ı benimsemeden çok önce etkilenmeye başladıkları bir edebiyattır.

II. Arap ve Fars edebiyatının etkisi altında gelişmiştir.

III. Arapça ve Farsça sözcüklerle tamlamalara pek yer verilmemiştir.

IV. Şairlerin şiirlerini "divan" denen el yazması kitaplarda toplamışlardır.

V. Sanatçılar kendi yeteneklerini göstermeyi amaçlamışlardır.

Divan edebiyatı ile ilgili numaralanmış yargılardan hangileri yanlıştır?

• I. ve II.

• I. ve III.

• Yalnız III.

• Yalnız IV.

• III. ve IV.

Aşağıdakilerin hangisinde verilen dizeler divan şiirine örnek olamaz?

• Dil gamzesini görmeyeli meyli yok meye

  Yaşım şarâb olur kaygım dolu camdır

• Zülfün dününde verdim dil haddine gören der

  Mağribde bir kalender âyîne sundu aya

• Gamzen beni helak edegöre dura gözün

  Durmaya geri gamze kılıcın ura gözün

• Derdin nedir gönül sana bir halet olmasın

  Bîmâr eden bu güne seni rahat olmasın

• Fabrikada tütün sarar sanki kendi içer gibi

  Oturmuş da hayal kurar bütün insanlar gibi