Sözcükte Çok Anlamlılık

‘‘Vurmak’’ sözcüğü aşağıdakilerden hangisinde ‘‘olduğundan başka biçimde görünmek’’ anlamında kullanılmıştır?

• A) Güneş ışıkları pencerenin önündeki çiçeklere vuruyor.

• B) Duvarın kirlenen yerlerine boya vurmalısınız.

• C) Zor duruma düşünce kendini deliliğe vuruyordu.

• D) Ekonomik kriz, beyaz eşya satıcılarını da vurdu.

“Sıkmak” sözcüğü aşağıdaki cümlelerden hangisinde “Baskı altına almak, üzmek, bunaltmak” anlamında kullanılmıştır?

• A) Yeni aldığım kemer belimi çok sıktığı için onu iade ettim.

• B) Küçükken çok sıktıkları için çocuğun öz güveni gelişmemiş.

• C) Yalnız kalan kadın titriyor, hıçkırarak kucağındaki yavrusunu sıkıyordu.

• D) Akşam yemeğinde salataya bolca limon sıktı.

Bu vatan, toprağın kara bağrında

Sıradağlar gibi duranlarındır.

Bir tarih boyunca onun uğrunda

Kendini tarihe verenlerindir. Bu şiirdeki altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisinde vardır?

• A) Ülkesi için çalışan ve bu yolda gecesini gündüzüne katan insanları unutmayalım.

• B) Biz çıkarken ağlayarak “Bu hatanın sonuçlarına katlanmak zorundayız.” dedi.

• C) Kalabalık bir grup, yardım konvoyunu uğurlamak için ellerinde bayraklarla toplanmıştı.

• D) Herhangi bir nesnenin, insana şans getirdiğini düşünmek batıl inançtır.

“Çözmek” sözcüğünün fen ve teknoloji dersinde kullanılan anlamını defterine yazmak isteyen bir öğrenci bu sözcüğün aşağıdaki anlamlarından hangisini yazmalıdır?

• A) Düğümlü, bağlı veya sarılı bir şeyi açmak

• B) Bulmaca, sorun vb.nin bilinmeyen, gizli noktasını bulup açıklamak, sonuca bağlamak

• C) Bir maddeyi çözücüyle çözündürmek, onun çözeltisini yapmak

• D) Bir problemde aranan sonucu, belli ögeler yardımıyla ortaya çıkarmak

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi mecaz anlamda kullanılmamıştır?

• A) Rakip takımın taraftarları aniden sustu.

• B) Tüm soruları üç dakikada temizledi.

• C) Yüzündeki ışık selinin etrafa doğru aktığını gördüm.

• D) Savaş, birtakım sanayi kollarını öldürdü.

Dergimizde yer alan yazıları, okuyucuyu boğmaması için görsellerle renklendiriyoruz. “Boğmak” sözcüğünün bu cümledeki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Gelişmesine engel olmak

• B) Tamamıyla kaplamak, sarmak

• C) Silik bir duruma getirmek, bastırmak

• D) Bunaltmak, sıkmak

İnsanların doğada duyduğu sesleri taklit ederek türettikleri sözcüklere, yansıma sözcükler denir.

Aşağıdaki parçada geçen yansıma sözcükler hangi şıklarda doğru verilmiştir?

"Fokur fokur kaynağan çaydanlığın sesini işitince mutfağa yöneldi. Çaydanlığın demliğine biraz çay koymak için tel dolaba uzandığında lambanın pır pır edip durduğunu fark etti. Evdeki tüm eşyaların kendisi gibi ağır ağır yaşlandığını düşündü. Kendi de eski püskü bir eşyaydı artık."

• A) ağır ağır - fokur fokur

• B) fokur fokur - pır pır

• C) pır pır - eski püskü

• D) eski püskü - ağır ağır

Türkçede bazı ikilemeler karşıt anlamlı sözcüklerin tekrarı ile oluşur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yukarıdaki açıklamaya uygun olmayan bir ikileme kullanılmıştır?

• A) Romanını aşağı yukarı bitirmişti.

• B) İşini yarım yamalak yapanları sevmiyorum.

• C) Altı üstü bir kitabı okuyup bitecekti.

• D) Gece gündüz demeden çalışıp okulunu bitirdi.

Sözcükler, kullanıldıkları cümlenin bağlamına göre

farklı anlamlar ifade ederler. Birçok sözcüğün birden fazla anlamı olduğundan sözcüklerin gerçek, mecaz, terim gibi anlam özellikleri bulunur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "burun" sözcüğünün kazandığı anlam özelliği yanlış belirtilmiştir?

• A) Vapurun burnu yamulmuş.

  (Gerçek Anlam)

• B) Burnum kanamaya başladı.

  (Gerçek Anlam)

• C) Karanın denize uzanmış kısmına burun denir.

  (Terim Anlam)

• D) Burnundan ameliyat olmayı bekliyor.

  (Mecaz Anlam)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "doğru" sözcüğü terim anlamı ile kullanılmıştır?

• A) Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.

• B) İki noktadan yalnız bir doğru geçebilir.

• C) Sabaha doğru ezan sesleri dindi.

• D) Buradan dosdoğru evine varmalısın.