Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri

Kabine sistemine geçilmesi

Halifeliğin kaldırılması

Çok partili hayata geçiş denemeleri

Yapılan bu yeniliklerin aşağıdakilerden hangisi ile bir bağlantısının olduğu söylenemez?

• Hükümetin kurulmasını kolaylaştırmak

• Halkın isteklerini meclise yansıtmak

• Laik devlet düzenine geçmek

• Hükümet üzerindeki denetimi azaltmak

Cumhuriyetin ilanından sonra gündeme gelen parti kurma çalışmalarına karşı çıkmadım. Hatta bu konuda yapılan çalışma-ları destekledim.

Bu bilgiye göre, Mustafa Kemal'in aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenemez?

• Demokrasiyi yerleştirmek

• Milli egemenliği gerçekleştirmek

• Hükümetin denetlenmesini sağlamak

• Ülkeyi tek elden yönetmek

Atatürk döneminde, tek partili yönetimden çok partili yönetime geçme girişimleri olmuştur.

Bu girişimler aşağıdakilerden hangisini gerçekleş-tirmeyi amaçlamıştır?

• Meclisteki siyasal anlaşmazlıkları azaltma

• Halkın istek ve görüşlerinin meclise daha çok yansımasını sağlamak

• Dış devletlerin ekonomik desteğini kazanmak

• Cumhuriyet yönetimine karşı olanları belirlemek

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşundan hemen sonra, eski rejim yanlıları bu partiye akın etmiş ve parti kendi adının tam karşıtı bir harekete bürünmüştür.

Bu durum;

I. Partinin amacından saptığı

II. Eski rejime dönüş özlemi içinde insanlar bulunduğu

III.Partinin liberalizm anlayışını savunduğu

yargılarından hangilerinin göstergesidir?

• Yalnız II

• I ve II

• I ve III

• II ve III

II. TBMM döneminde, Cum-huriyet Halk Fırkası'ndan ayrılan bazı milletvekillerinin de katılımıyla Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur

Buna göre;

I. Milletvekilleri arasında bir takım görüş ayrılıkları yaşanmıştır,

II. Demokratik gelişmeler meydana gelmiştir,

III.Kabine sisteminden vazgeçilmiştir,

gibi yargılardan hangilerine ulaşılamaz?

• Yalnız I

• Yalnız III

• Yalnız II

• I ve III

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın parti programında,

I. Milli egemenlik ilkesine saygılıdır

II. Dini duygulara saygılıdır

III. Ekonomide liberalizmi benimsemiştir

hükümlerden hangisi ya da hangileri olumsuz

gelişmelere ortam hazırlamıştır?

• Yalnız II

• I ve II

• I ve III

• II ve III

Türkiye Cumhuriyeti döneminde;

Çok partili döneme geçişin ilk denemesi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Şeyh Sait Ayaklanması nedeniyle kapatılmıştır.

Serbest Cumhuriyet Fırkası ise kuruluşundan kısa bir süre sonra, inkılap karşıtlarının toplandığı bir kurum haline gelince, kurucusu tarafından kapatılmıştır.

Bu bilgiler, aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilebilir?

• İngiltere'nin Türkiye'deki çok partili düzen çalışmalarını engellemek istediğine

• Mustafa Kemal'in cumhurbaşkanlığına tepki gösterildiğine

• Lozan Antlaşması'nın koşullarına uyulmadığına

• Halkta çok partili döneme geçiş için yeterli birikimin olmadığına

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluş çalış-maları sırasında "Komutanların milletvekilliği yapa-mayacağı, halen mecliste görev yapan komutanların, milletvekilliği veya komutanlıktan birini tercih etmesi" kararı alındı..

Bu kararın amacı olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

• Yeni partiler kurulmasını sağlamak

• Milletvekili sayısını azaltmak

• Ordunun aktif politikadan ayrılmasını sağlamak

• Demokratik düzene geçişi sağlamak

Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde kurulan siyasi partilerin,

I. Din, mezhep ve etnik ayrım yapmalarının yasaklanması,

II. Farklı sebeplerden kapatılmaları,

III.Değişik ekonomik ve toplumsal çözümler dile getirmeleri

gibi özelliklerinden hangileri, çoğulculuğun ve demokrasinin gereği olarak gösterilebilir?

• I ve II

• I ve III

• II ve III

• I, II ve III

Cumhuriyetin ilk yıllarında çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmıştır. Bu denemeler sonucunda rejim karşıtı olan;

Şeyh Sait isyanı

Menemen isyanı çıkmıştır.

Bu gelişmeye bakarak aşağıdakilerden hangi­si söylenebilir?

• Yenileşme hareketlerinin amacına ulaştığı

• Ortamın çok partili hayata geçişe hazır olmadığı

• Tek partili yönetimin demokrasiye uygun ol­duğu

• Atatürk’ün çok partili hayata geçişi istemediği