สอบหลังเรียนกาพย์ห่อโคลง

มีบทคร่ำครวญรำพึงรำพันถึงนางที่รักด้วย

มีบทพรรณนาสัตว์ป่าและไม้ดอกตามสภาพที่เป็นจริง

ให้ความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติ สัตว์ป่า และวิถีของสัตว์

พรรณนาระยะการเดินทางตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาถึงธารทองแดง

ตุ๊กแกคางแข็งขยัน คาบไว้

งูเขียวแลเหลื้อมพ่น พิษพลัน

กัดงูงูเร่งพัน ขนดเครียด

ปากอ้างูจึงได้ ลากล้วงตับกิน

ชมปลา

ชมไม้

ชมสัตว์ ๒ เท้า

ชมสัตว์ ๔ เท้า

ฝูงลิงใหญ่น้อยกระจุ้ย ชะนีอุ่ยอุ้ยร้องหา

กระจงกระจิดเตี้ย วิ่งเรี่ยเรี่ยน่าเอ็นดู

กระจายสยายซร้องนาง ผ้าสไบบางนางสีดา

ยูงทองย่องเยื้องย่าง รำรางชางช่างฟ่ายหาง

เลียงผามีรูปร่างคล้ายแพะ

เลียงผาเป็นสัตว์ที่มีขนหยาบและเหม็นสาบมาก

เลียงผาอาศัยอยู่ตามภูเขา มีหนวด และมีเขาด้วย

เลียงผามีเขาโง้งยาวไปข้างหน้า มีขนยาวกว่าแพะ แถมยังมีกลิ่นเหม็นสาบมากกว่าแพะด้วย

กระจงเป็นสัตว์ที่มีเขาเหมือนกวาง

กระจงเป็นสัตว์ที่มีขนาดลำตัวเล็กกว่ากวาง

กระจงเป็นสัตว์ที่มีตา หู และกีบตีนเหมือนกวาง

กระจงเป็นสัตว์ที่มีเขี้ยวเล็ก ๆ สองข้าง

๓ ชนิด

๔ ชนิด

๕ ชนิด

๖ ชนิด

เร่ร่ายผายผาดผัง หัวริกรื่นชื่นชมไพร

ธารไหลใสสะอาด มัจฉาชาติดาษนานา

ยูงทองย่องเยื้องย่าง รำรางชางช่างฟ่ายหาง

ฝูงค่างหว่างพฤกษา ค่างโจนไล่ไขว่ปลายยาง

แสดงธรรมชาติของสัตว์

ใช้สัมผัสสระซ้ำกันทุกวรรค

มีเสียงธรรมชาติประกอบ ทำให้เกิดจินตภาพ

การต่อสู้ระหว่างหนูกับงู งูเป็นฝ่ายชนะอย่างขาดลอย

ถึงลูกถึงคน

ถึงพริกถึงขิง

ถึงไหนถึงกัน

ถึงฆาต