ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี

ราชสีห์ อาชาไนย เสือโคร่ง

ราชสีห์ เสือดาว คชสาร

อาชาไนย เสือดาว เสือเหลือง

ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง

ต้องการให้รู้ว่าผู้พูดรู้ทันความคิด

ต้องการให้ปรับปรุงตัว กลับให้ตรงเวลา

ต้องการให้สำนึกผิดและหยุดการตัดพ้อต่อว่าผู้พูด

ต้องการให้คลายความเศร้าโศกโดยการทำให้โกรธแทน

ความยากลำบากในการใช้ชีวิตอยู่ในป่า

ความทุกข์ที่เกิดจากการไม่รู้ความจริง

ความจงรักภักดีของภรรยาที่มีต่อสามี

รักใครเล่าจะเท่ารักอันยิ่งใหญ่ของแม่

ชูชก

พระนางมัทรี

พระเวสสันดร

พระชาลี พระกันหา

ภาวนาบารมี

สังขารทานบารมี

ปิยบุตรทานบารมี

ปิยวาจาทานบารมี

เป็นที่พึ่งของคนที่ยากจน

ความอดกลั้นไม่หวั่นไหวไปตามโลกธรรม

ความเสียสละเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม

ความสุจริตในที่มีต่อบุคคลไม่เลือกชั้นวรรณะ

อุปมา

อุปลักษณ์

อติพจน์

บุคคลวัต

สุดฝีเท้าที่แม่จะเยื้องย่องยกย่างลงเหยียบดิน

พระสุรเสียงเยือกเย็นระย่อทุกอกสัตว์

เจ้ามิเคยได้ความยากย่างเท้าลงเหยียบดิน

ข้าพระบาทนี่ร้อนรนไม่หยุดหย่อนแต่สักอย่าง

แสงจันทร์เหมือนหนึ่งน้ำพลอยพร้อยอยู่พราย ๆ

ดุเหว่าละเมอร้องก้องพนาเวศ

พุ่มไม้ครืนเป็นเงาชะโงกเงือม

แต่ย่างเหยียบเกรียบกรอบก็เหลียวหลัง

พุ่มไม้ครืนเป็นเงาชะโงกเงือม

ดุเหว่าละเมอร้องก้องพนาเวศ

แต่ย่างเหยียบเกรียบกรอบก็เหลียวหลัง

แสงจันทร์เหมือนหนึ่งน้ำพลอยพร้อยอยู่พราย ๆ