ANLATIM BOZUKLUĞU ÖZNE- YÜKLEM UYUMSUZLUĞU -ÖGE EKSİKLİĞİ

Tekil öznelerin yüklemleri tekil, çoğul öznelerin yüklemleri ise çoğul olur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklı bir anlatım bozukluğu vardır?

• Siz de fırsat bulur bulmaz benim yanıma gelir misiniz?

• Hafta sonu yapılan deneme sınavına Sevinç, Ezgi ve ben girdim.

• Ben ve Onur yıllardır çok samimi ve iyi anlaşan iki arkadaşız.

• Onlar şartlar bir türlü elvermediği için henüz buraya gelemediler

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne yüklem uyumsuzluğundan kaynaklı bir anlatım bozukluğu yapılmıştır?

• Cesur çocuk sabahın ilk saatleriyle birlikte gözlerini çadırın içinde açtı.

• Bir zaman sonra karşı dağlara vuran gün ışığı onu çocukluğuna götürdü.

• Sen ve ben evlerimize bir bilgisayar alalım.

• Kediler ve köpekler sabaha kadar kapıları tırmalamışlar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu cümlenin uygun bir yerine “ona” sözcüğü eklenerek giderilebilir?

• Onunla yıldızı barışmamıştı, ayrıca hiç hoşlanmıyordu.

• Kardeşim bana ailemin emaneti, gözüm gibi bakacağım.

• Arabasına gözü gibi bakıyordu, her gün ayna gibi parlatıyordu.

• Kendi isteğiyle buraya gelmiş ve birkaç gün kalacakmış

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

• Mustafa ileride doktor, Anıl ise mühendis olmak istiyor.

• Ben köfte söyledim, kardeşim ise soslu makarna söyledi.

• Dün banka işlerini, bugün ise noter işlerini halledeceğim

• ) Çiğdem matematiği biraz, Türkçeyi ise çok seviyormuş.

. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

• ) Bu zor döneminde seni destekleyeceğim ve yardım edeceğim.

• Serkan, Batı klasiklerini pek az, Doğu klasiklerini ise hiç okumamıştır.

• Bu konuda size karşı değilim ama desteklemiyorum da.

• Programın 30 dakikalık bölümü edebiyat tartışmalarına ayrılmıştı

KURAL: İnsan dışındaki varlıklar veya kavramlar kişileştirilerek özne olduğunda yüklem çoğul olabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu özelliğe uygun bir kullanım vardır?

• A) Ahmetler de yarınki yemeğe katılacaklar mı?

• İnancını yitiren umutlar, oradan oraya savruluyorlardı.

• ) Bülbüller güllere, güller bülbüllere hayrandır.

• Korkudan titreyen ağaçlar, rahat bir nefes aldı.

yi ve doğru bir anlatımda özne ile yüklem  Tekillik - çoğulluk bakımından  Kişi yönünden  Olumluluk - olumsuzluk bakımından birbiriyle uyumlu olmalıdır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamalardan herhangi birine uymamaktan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

• Ağaçlar, her gün, hiç şikâyet etmeden bizim için meyve veriyorlar.

• Düzenli su vermediğin için bütün çiçekler solmuşlar.

• Kardeşimin doğum günü için annem, babam ve ben güzel bir eğlence hazırladık.

• Kimse, benim için rahatını bozmasın.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

• Uzun zamandır birlikte çalışıyoruz, işini aksattığına şahit olmadım.

• ) Sen ve Elif, biraz sonra hareket edecek olan arabayla gideceksiniz.

• Zaten böyle lezzetli yemekleri bir annem bir sen yapabilirsin.

• Acılar paylaşıldıkça azalır, sevgi paylaşıldıkça çoğalır.

 Topluluk ve sayı adlarından oluşan öznelerde yüklem tekil olur.  Organ ve zaman adlarının çoğul özne olması durumunda yüklem tekil olur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yukarıda verilen özelliklere uymamaktan kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

• İki üç kişi piknik alanındaki çöpleri topluyorlardı.

• Ordumuz, düşmanların gözünü korkutuyor.

• Annemin gözleri, son zamanlarda iyi görmüyor.

• Birçoğumuz işin atından kalkamayacağını düşündü.

Çocukların fikirlerini önemsemeliyiz çünkü saygıyı hak ediyorlar.

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• Özne eksikliği

• Yer Tamlayıcısı eksikliği

• Nesne eksikliği

• Yüklem eksikliği