Түр түзілу

ХХ ғасырдың 20-жылдары қай ғалым(-дар) эволюциялық процесстерде мутациялық өзгерткіштіктің негізгі рөл атқаратындығын дәлелдеді.

• Четвериков және Шмальгаузен

• Четвериков және Де Фриз

Табиғи сұрыпталудың қандай түрін орыс ғалымы И.И.Шмальгаузен ашқан

• Қозғаушы сұрыпталу

• Тұрақтандырушы сұрыпталу

Гаплоидті жиынтыққа қатысты хромосомалар санының өсуі

Пішіндері әртүрлі, энергиялары шамалас орбитальдардың араласып, пішіні, энергиясы, байланыс бұрышы т.б. сипаттамалары бірдей гибридтенген жаңа орбитальдар түзуі

• гибридтену

• сальтационизм

• полиплоидия

Еркін шағылысуға кедергі болатын биологиялық факторлар қатарына қандай факторлар жатады

• химиялық және физиологиялық факторлар

• генетикалық және физиологиялық факторлар

• генетикалық және географиялық факторлар

Теңізде тіршілік ететін, бірақ өзенге уылдырық шашу үшін қайтып келетін балықтардың әрбір өзендегі популяциясы әркелкі, ерекше болады. Мұның себебі

• уылдырық шашқан кездегі түр-түсі, жыныстық жағынан жетілуі, көбею мерзімдері белгілеріне байланысты болуы мүмкін.

• сыртқы орта факторына бейімделе алмауы, қоректің жоқтығы болуы мүмкін

Дивергенция

• жасушаның мейоздық бөлінуінің бұзылуы нәтижесінде хромосомалар санының екіден артық еселенуі.

• пішіндері әртүрлі, сипаттамалары бірдей гибридтенген жаңа орбитальдар түзуі.

• эволюция процесі кезіндегі белгілердің ажырауы. Оның негізінде бір түрден жаңа түрлер пайда болады

Полиплоидті организмдер хромосома санының еселену дәрежесіне қарай

• 3n-триплоидті, 4n-тетраплоидті, 5n-пентаплоидті

• 3n-тетраплоидті, 4n-пентаплоидті, 5n-триплоидті

• 3n-пентаплоидті, 4n-триплоидті, 5n-тетраплоидті

Полиплоидті өсімдіктерге жатады

• тары, алма, алмұрт, өрік, құлпынай, жүзімнің кейбір сорттары, тұт ағашы, ананас, банан, балқурай, арахис, мақта, кендір, картоп, орамжапырақ

• Інжугүл, ақкелін, аққанат, ақүрпек, бозгүлжапырақ, ершін, жұмыршөп

• қараағаш, қайың, қырықжапырақтектес, плаунтәріздес, қыналар, мүктер, балдырлар, папоротниктер

Бірнеше ұрпақ бойы түр түзілу өте тез жүретінін растайтын эволюциялық теориялар не деп аталады.

• дивергенция

• сальтационизм

• гибридтену