AHLAK FELSEFESİ 10.SINIF

Günlük dilde “etik” sözcüğü sıklıkla “ahlak” sözcüğü yerine

kullanılmaktadır. Ancak etik ve ahlak birbirinden farklı

kavramlardır.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi etiğe ilişkin

söylenmiş olamaz?

• Evrensel olarak kabul gören ilkeler üzerinde durur.

• Ahlak üzerinde konuşur, sorgular, tartışır ve düşünür.

• Nasıl davranılması gerektiğine ilişkin yazılı olmayan

  standartlar belirler.

• Günlük hayatta kişilerin ilişkilerinin ve eylemlerinin

  bilgisini edinmeye çalışır.

• Ahlak ilkelerine ilişkin felsefi çalışma yapar.

Derse geç gelen öğrencinin öğretmene gerekçesini açıklarken

doğruyu söylemesi - - - -, yalan söylemesi - - - - dir.

Bu davranışlardan birini seçmesi - - - -, doğru söylemeyi

seçmesi yani iyiye yönelmesi - - - - dir.

Açıklamadaki boşluklara aşağıdaki kavramlar uygun

şekilde yerleştirildiğinde hangisi açıkta kalır?

• erdem

• kötü

• iyi

• özgürlük

• sorumluluk

Ahlak felsefesi, insan eylemlerini ve bu eylemlerin dayandığı

ilkeleri konu alan felsefe dalıdır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi ahlak felsefesinin

sorularından olamaz?

• A) Ahlaki eylemin amacı nedir?

• B) Erdemli yaşam mümkün müdür?

• C) Her güzel iyi midir, her iyi güzel midir?

• D) İnsan ahlaki eylemde bulunurken özgür müdür?

• E) Evrensel ahlak yasalarına ulaşmak mümkün müdür?

Ahlak insanın davranışları, yapıp ettikleri olarak tanımlanırken

etik, bu ahlaksal davranışların problematiğini irdeleyen

bir disiplin olarak ifade edilir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi etiğin ilgilendiği

sorulardan biri değildir?

• A) Güzel olan karşısında evrensel bir beğeni sergilenebilir

  mi?

• B) İnsan eylemlerinde özgür müdür?

• C) Sorumluluğun temel dayanağı nedir?

• D) Vicdan karşısında evrensel bir ahlak geliştirilebilir mi?

• E) İyi ve kötünün kaynağı nedir?

Mağazadan bir eşyayı çalmak isteyen kişi ya bir korumanın

gözetimi ya elektronik bir kontrol sistemi ya da cezalandırılmaktan,

kınanmaktan korktuğu için çalmaktan vazgeçebilir.

Bu ahlaki bir davranış değildir; bu bir hesaptır, bu bir

önlemdir. Ahlak, yalnızca kendi vicdanına yöneliktir.

Bu görüş aşağıdaki yargılardan hangisini destekler

niteliktedir?

• Ahlaklılık önlem almayı gerektirir.

• Toplumsal baskı suç oranını arttırır.

• Korkuyla yapılan iyilik, iyilik değildir.

• Korku çalmayı engelleyen en önemli duygudur.

• Cezalandırılmanın olmadığı yerde ahlaktan söz edilemez.

Erdem içselleştirilmedikçe uygulanabilir bir meziyet değildir.

Altıncı kattan düşmek üzere olan bir çocuğu tutup tutmamayı

düşünen insan henüz erdemli sayılmaz. Duruma

göre tutabilir ya da tutamaz o ayrı bir konu. Fakat erdemli

insan tutsam ne çıkarım olur, tutmasam ne olur hesapları

asla yapmaz. Erdemli olmayı içselleştirmiş ve erdemi temel

bir yaşantı ilkesi haline getirmiş bir kişi doğru eylemin

kararını hemen verebilir ve çocuğu tutar.

Parçadan yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine

ulaşılabilir?

• A) Çıkar düşünülmeden yapılan eylemlerde erdem aranmaz.

• B) İçselleştirilmeden uygulanabilecek en önemli meziyet

  erdemdir.

• C) Yapılan davranışın sonucu olumlu olursa, kişi erdemi

  yaşantı ilkesi yapmış olur.

• D) Erdemli olmak, yaptığın davranışın sonucunu düşünerek davranmaktır.

• E) Doğru eylemde bulunmak için bir insanın erdemi

  özümsemiş olması gerekir.

İnsanın istenç ve eylemleri, içten ve dıştan gelen nedenlerle belirlenmiştir. Kararlarımız, içinde yaşadığımız koşullara bağlıdır. İnsanın Tanrı, doğa veya toplum tarafından belirlenmiş bir yazgısı vardır.

Bu görüşleri savunan bir düşünüre göre ahlaki eylemin

temel niteliği aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• A) Ahlaki eylem irademizle gerçekleşir.

• B) Her ahlaki eylemin temel bir amacı vardır.

• C) Evrensel ahlakın amacı sorumlu davranışlar sergilenmesidir.

• D) İnsan ahlaki eylemde bulunurken özgür değildir.

• E) Bir davranış ödev ahlakına uygun değilse ahlaki

  sayılmaz.

Üniversite sınavına girecek olan Aslı, doğaüstü bir gücün

sınavda başarılı olup olamayacağını önceden belirlediğini

düşünmektedir. “Kaderimde ne yazıldıysa o olur.

Çalışmama gerek yok.” der.

Aslı’nın bu savunması aşağıdaki görüşlerden hangisine

uygundur?

• Otodeterminizm

• İndeterminizm

• Fatalizm

• Determinizm

• Liberteryanizm

I. Her insan öncelikle kendi benliğini dikkate alır ve eylemlerini buna uygun olarak düzenler.

II. Ahlaki eylem, mümkün olan en çok sayıda insana en

fazla mutluluğu getirmelidir.

Verilen görüşler sırasıyla aşağıdaki yaklaşımlardan

hangisine uygundur?

• Nihilizm - Egoizm

• Hedonizm - Fatalizm

• Egoizm - Utilitarizm

• Entüisyonizm - Liberteryanizm

• Determinizm - Egzistansiyalizm

İnsanın doğasında acıdan kaçıp, hazza yaklaşmak isteyen

bir yapı vardır. Haz bize mutluluğu sağlarken, acı bu

mutluluğa engel olur. Ancak buradaki haz, toplumun faydası

ön planda tutularak seçildiğinde bizi mutluluğa ulaştırır

ki bu, ahlaki eylemin temelinde yer alması gereken

bir şeydir.

Bu parçadaki ifadeler aşağıdaki görüşlerden hangisine

uygundur?

• A) Hobbes’un bencillik ahlakına

• B) Epiküros’un hazcılığına

• C) Bergson’un sezgiciliğine

• D) Nietzsche’nin nihilizmine

• E) Bentham’ın utilitarizmine