kommunikasiya mövzu 18 akademik nitqin növləri-14

Spontan nitq nədir?

• Təşkil olunmuş nitqdir.

• Bədahətən söylənilən nitqdir.

• Daxili nitqdir.

• Poliloji nitqdir.

• Planlaşdırılmış nitqdir.

Müasir elmdə mühazirə dəyərləndirilir:

1) nitq janrı kimi

2) tədris prosesinin təşkili forması kimi

3) tədris ünsiyyəti forması kimi

4) dil prosesi kimi

• 1, 2, 3

• 2, 3

• 3, 4

• 1, 4

• 2, 3, 4

Monoloji nitqin xüsusiyyətlərindən biri səhv göstərilmişdir:

• Danışan deyəcəklərini əvvəlcədən düşünür, ifadə edəcəyi fikrin həcmini, xarakterini müəyyənləşdirir.

• Burada danışanın müsahibi ilə əks əlaqəsi olur.

• Məqsəd nitqin əsas kommunikativ növlərindən istifadə etməklə hər hansı bir məzmunun başqasına çatdırılmasıdır.

• Dialoji nitqlə müqayisədə struktur baxımından sadədir.

• Təşkil olunmuş, proqramlaşdırılmış nitqdir.

Aşağıdakılardan biri dialoji nitqin xüsusiyyətlərinə aid deyil:

• Dialoji nitqi “mükalimə” də adlandırırlar.

• Bu, danışıq dili üçün səciyyəvi, yığcam nitqdir.

• Bu nitq formasında söhbətə öncədən hazırlıq görülür.

• İki və daha artıq şəxs arasında bir-birini izləyən, növbələşən canlı ünsiyyət, danışıqdır.

• Dialoji nitqdə tərəflər daha fəal olurlar.

Hansı fikir səhvdir?

• Yazılı nitqdə həmsöhbətlə əks əlaqə olmur.

• Ədəbi dilin şifahi formasında cümlələr, əsasən, qısa və quruluşca sadə olur.

• Yazılı nitqin ifadə vasitələri hərf və yazı, şifahi nitqin ifadə vasitələri səs və sözdür.

• Yazılı ədəbi dilin tempi sürətli, şifahi ədəbi dilin tempi isə aşağıdır, zəifdir.

• Şifahi ədəbi dilin leksikasında hamıya aydın, ümumişlək sözlərə geniş yer verilir.

Biri təşkil olunmuş nitqə aid deyil:

• Bu, əvvəlcədən planlaşdırılmış, nəzərdə tutulmuş nitqdir.

• Müəllimlik fəaliyyətində nitqin bu formasından daha geniş istifadə edilir.

• Təşkil olunmuş nitq deyəndə monoloji nitq nəzərdə tutulur.

• Heç bir xüsusi hazırlıq olmadan, bədahətən, sərbəst söylənilən nitqdir.

• Bu nitq üçün hazırlaşmaq lazımdır.

Monoloji nitqin növlərindən biri səhv göstərilmişdir:

• məlumat

• diskussiya

• mühazirə

• məruzə

• çıxış, nitq

Qloballaşmanın, informasiya-kommunikasiya bumunun özü ilə gətirdiyi yenilik və üstünlüklər nədən ibarətdir?

• dünya elm ictimaiyyəti tərəfindən az istifadə olunması

• təhsil sahəsinə az nüfuz etməsi

• bəlli bir zamanda yayılma çətinliklərinin olması

• ümumi bir forma alması

• elm və təhsil sahəsində yanaşmaların, standartların unifikasiyalaşması

Akademik yazının ən başlıca xüsusiyyəti nədir?

• Orfoepik qaydalara əməl olunmasıdır.

• Güvənsiz olmasıdır.

• Məsuliyyət tələb etməməsidir.

• Sənət xarakterli olmasıdır.

• Qalıcı və sənəd xarakterli olmasıdır.

Beynəlxalq akademik yazı haqqında fikirlərdən biri səhvdir:

• Beynəlxalq akademik yazı standartları “ümumi dil” rolunu oynayır.

• Fərqli ölkələrdən olan elm adamlarının yazı vasitəsilə bir-birini anlamasına yardım edir.

• Vahid standartlar üzrə yazılmış mətndə hansı məlumatın harada olduğu əvvəlcədən bilindiyinə görə, zəruri informasiyanı tapmaq asan olur.

• Beynəlxalq akademik yazı qaydaları oxunun çətinləşməsinə səbəb olur.

• Bu qaydalar müəyyən nəticənin əldə edilməsinə yönəlmiş bir mexanizmdir.