10 FELSEFE QUİZ 1

Nermi Uygur şöyle der : '' Bir felsefe sorusunda, daha bir soru olarak olmuş bitmiş bir hâl vardır. Cevapsız bile kalsa belki de tam bir cevabı şart koşmadığından daha soru olarak yeterince bir başarı ortaya koyar: belli bir boyutu açar.''

Parçaya göre aşağıdakilerden hangisi felsefi bir soru olma özelliği taşır?

• Eğitimin kültürün aktarılmasında nasıl bir rolü vardır?

• İnsan davranışları genetik unsurlar tarafından nasıl şekillenir?

• Evrensel ahlak ilkeleri var mıdır?

• Ekonomik koşullar bireyin yaşam koşullarını etkiler mi?

• Güçlü bir imanın koşulları nelerdir?

I. Pozitivist felsefeye göre bilimsel teorilere ulaşmanın yolu deney ve gözleme başvurarak tek tek olguların bilgisini elde etmektir. Bu olgulara ilişkin deney ve gözlem verileri sistematize edilerek bütünü kapsayan açıklamalara ulaşılır.

II. Bir başka düşünceye göre olgulardan hareketle genel açıklamalara varmanın hiçbir yolu yoktur. Öncelikle gözlem ve deneye kılavuzluk edecek genel açıklamalar vardır. Bu açıklamalar yardımıyla tek tek olguların bilgisine ulaşılır.

Bu iki ifadede izlenen bilimsel yöntem sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• Analoji - Tümevarım

• Tümdengelim - Tümevarım

• Tümevarım - Tümdengelim

• Tümdengelim - Analoji

• Tümevarım - Analoji

“Felsefe, konusu ve yöntemi bakımından akıl ve mantık kurallarına uygundur. Cevapları öznel olsa dahi soruları ve konuları tüm insanlığı ilgilendirir.”

Bu parçada vurgulanan felsefenin özellikleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?

• Rasyonel olma-evrensel olma

• Birikimli olma-tutarlı olma

• Rasyonel olma-tutarlı olma

• Merak etme-evrensel olma

• Refleksif olma-şüphe duyma

“Felsefe belli bir topluma ya da çağa ait bir düşünce değildir. Zamanı ve çağı aşar. Felsefe bu anlamda zamansız bir düşünme biçimidir.”

Bu parça felsefenin aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?

• Sorgulayıcı olma

• Yığılımlı İlerleme

• Eleştirel olma

• Tutarlı olma

• Evrensel olma

Paradoks; düşünceler arasında tartışmaya açık, kesin bir yargı içermeyen ve karşıtlık olarak tarif edilir. Giritli bir filozofun “Bütün Giritliler yalancıdır.” sözüyle doğru mu yalan mı söylediği konusundaki çözümsüzlük, paradoks için bilinen bir örnektir.

Buna göre bir paradoksun çözümündeki zorluğun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• Paradoksu dile getirene yönelik güven sıkıntısı

• Paradoksların karışık olması

• Cevaplar arasında aşılamayan bir çelişki olması

• Paradoksların saçma olması

• Paradoksların hayal ürünü olması

“Varlığın kesin bir tanımı yapılamasa da var olanlar sınıflandırılarak ayrıma gidilebilir.”

Buna göre aşağıdakilerden hangisi farklı bir varlık sınıfına aittir?

• Su

• Ağaç

• Asal sayılar

• Ateş

• Toprak

“Var olan” denilince, yalnızca beş duyu organımızla algıladıklarımız akla gelmemelidir. Atomdan galaksilere, ruhtan Kaf dağına dek pek çok nesne gerçek dünyada yahut zihinde ayrı bir varlık alanına karşılık gelmektedir.

Bu açıklamada varlık hakkında anlatılmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

• Olgusaldır.

• Fenomendir.

• Maddedir.

• Hem gerçek hem ideadır.

• Hem değişen hem değişmeyendir.

Hobbes’a göre her varlık cisimdir ve cisimdeki her olay bir harekettir. Ruh da bir cisim olduğuna göre algılarımızın, duygularımızın ve düşüncelerimizin temelinde maddi hareketler vardır.

Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi Hobbes’un varlık görüşüyle bağdaşmaz?

• Ruhsal ve cisimsel varlıklar mekanik hareket kanunlarına bağlıdır.

• Var olan, duyusal yoldan algılanabilendir.

• Cisimler var olanların temelini oluşturur.

• Ruhsal olayların temelinde madde bulunur.

• Var olan her şeyin özü ruhtur.

Felsefenin ele aldığı “varlık” kavramı ile bilimin kullandığı “varlık” kavramı aynı anlama gelmez. Felsefe için varlık, her şeyden önce bir şüphe konusudur. Oysa bilim için varlık, gündelik yaşam dilinin ifade ettiği her bir somut nesneden başka bir şey değildir.

Buna göre bilimin varlığa yaklaşımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Varlığın nasıl olması gerektiğini araştırır.

• Yeni varlık türleri tasarlar.

• Varlığı maddi olarak görür ve inceler.

• Varlıkları düşünsel ve gerçek olarak sınıflar.

• Varlıkları değerli ve değersiz olarak ayırır.

Felsefe tarihi içerisinde filozoflar var olanı tanımlamak için varlığın gerisinde, ona temel olan bir şey aramışlardır. Herakleitos varlığın ilk nedenine “ateş” derken, Demokritos var olanın temelinde “atomlar” olduğunu söylemiştir. Platon’ da ise değişen dünyanın varlık sebebi değişmeyen, maddi olmayan “idea”dır.

Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• Varlık en son şeydir.

• Var olan her şey gerçektir.

• Var olanların gerisinde genel bir ilke vardır.

• Varlık, felsefenin konusu dışında kalmaktadır.

• Varlığı anlamak için olgusal dünyayı incelemek yeterlidir.