SOSYAL BİLGİLER BİLGİ YARIŞMASI 7.SINIF

Sözlü aktarım yazı kadar kalıcı olmamıştır. Nitekim Sümerlerden önce hayat kulaktan kulağa oyunu oynamak gibiydi. Söylenen bir sözün olduğu gibi saklanması ve bir başkasına olduğu gibi aktarılması mümkün değildi. Kurulan cümleler ilk kişiden sona doğru gittikçe farklı anlamlara ve ifadelere dönüşüyordu. Yazının icadı ile insanoğlunun birikimleri nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşabilmiştir. Buna göre yazının icadı ile;

I. Bilginin saklanması mümkün olmuştur.

II. Bilginin paylaşımında yaşanan hatalar ortadan kalkmıştır.

III. İfadeler kalıcı hale gelmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I.

• Yalnız II.

• I ve III.

• I, II ve III.

Ortaçağ Avrupasında skolastik düşüncenin etkisi ile bilimsel gelişmeler yavaşlarken Türk-İslam dünyasında bilimsel çalışmalar için “Altın Çağ” ifadesi kullanılmıştır. XIII. ve XV. yüzyıllar arasında Türk-İslam dünyası, yetiştirdiği bilim insanları ve bu bilim insanlarının yaptığı çalışmalar ile dünyada bilime yön vermiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Skolastik düşünce Avrupa'yı olumlu yönde etkilemiştir

• Türk-İslam bilim insanları Avrupa'dan etkilenmiştir

• Türk-İslam dünyası bilimsel anlanda dünyaya örnek olmuştur.

• İslam dünyası ekonomik olarak en güçlü dönemini yaşamıştır.

Bilim insanlarının yapmış oldukları çalışmaları topluma yansıtabilmelerinde ve toplumun bunlardan faydalanmasında önem taşıyan faktörlerin başında bilim insanlarına özgür düşünce ortamı sağlanması ve dönemin yöneticileri tarafından desteklenmesi gelmektedir. Türk-İslam tarihinde devlet yöneticileri bilimsel çalışmalarla gurur duyan ve bu çalışmaları destekleyen kişilerdi. Orta Çağ Avrupa’sında bu durum tam tersi nitelik taşımaktaydı. Bilim insanları tarihe geçmesi gereken birçok keşif yaptıkları halde, baskıcı yöneticilerin etkisiyle fikirlerini açıklamaktan çekinmişler ve bu durum onların yaşadıkları döneme katkıda bulunmalarına engel olmuştur. Buna göre,

I. Bilimin gelişmesi özgür düşünce ile paralellik göstermiştir.

II. Bilim insanları her koşulda çalışmalarına devam etmiştir.

III. Devlet yöneticilerinin bakış açısı bilimsel gelişmelerin topluma yansımasında önemli bir etken olmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I.

• I ve II.

• I ve III

• I, II ve III.

0. Paris’te üniversite eğitimini tamamlayan Marie Curie (1867-1934), Polonya’daki Krakow Üniversitesinde doktora yapmak istemiş ancak kadın olduğu için reddedilmişti. Fakat o yılmayarak çalışmalarına devam etmiş ve radyoloji bilimini kurarak iki kez Nobel Bilim Ödülü’nü alma başarısını göstermiştir. Bu ödülü kazanan ilk ve tek kadın bilim insanıdır. Marie Curıe tüm zorlukları aşarak kendisini başarılarıyla bilim dünyasına kabul ettirmiştir. Verilen bilgiler incelendiğinde Marie Curie’nin başarılı bir bilim insanı olmasında;

I. Kararlı ve azimli oluşu

II. Cinsiyet ayrımcılığına uğraması

III. Toplumsal baskı ve zorluklarla karşılaşması faktörlerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

• Yalnız I.

• I ve II.

• II ve III.

• I, II ve III.

İlk kütüphane olan Ninova kütüphanesinin varlığı M.Ö. 625 yılına dayanır. Burada birçok kil tablet yer almıştır. Tabletlerin çoğu tıp, astronomi ve edebiyat gibi bilimsel çalışmaların olduğu tabletlerdir. Kil tabletlerden sonra kütüphane kültürü papirüslerin sergilendiği İskenderiye ve parşömenlerin sergilendiği Bergama kütüphaneleriyle devam etmiştir. Günümüzde ise kütüphaneler kâğıttan üretilen kitapların yanında dijital ortama aktarılan e-kitaplarla varlığını devam ettirmektedir. Buna göre;

I. Kütüphanecilik kültürü çok eskilere dayanmaktadır.

II. Ninova kütüphanesinde farklı alanlarda çalışmalara yer verilmiştir.

III. Bilginin saklanmasında farklı dönemlerde farklı malzemeler kullanılmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II.

• I ve III.

• I, II ve III

El-Cezeri çağımızda birçok alanda kullanılmaya başlanan robotların ve otomatik makinelerin ilk örneklerini yapmıştır. Mekanik Araçlar Kitabı’nda kendi icadı olan su saatleri, otomatik kontrol düzenleri ve fıskiyeler gibi aletlerin çalışma prensiplerini açıklamıştır. Cezeri’nin insanlık birikimine yaptığı görkemli katkıdan ilham alınarak 2018 yılında İstanbul Cezeri Müzesi açılmıştır. Buna göre El-Cezeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Çalışmalarının günümüz teknolojisine katkı sağladığına

• Tüm eserlerinin İstanbul Cezeri Müzesi'nde sergilendiğine

• Çalışmalarında uygulamaya önem verdiğine

• Bilimsel çalışmalarını kayıt altına aldığına

Nicolaus Copernicus (Nikolas Kopernik), Gök Cisimlerinin Devinimi Üzerine adlı astronomi kitabında Güneş’in merkezde yer aldığını, Dünya dâhil, gezegenlerin onun çevresindeki bir yörünge üzerinde daireler çizerek döndüğünü anlattı. Kilise ise Dünya’nın sabit olduğunu söylüyordu. Kilisenin tam tersi olan bu görüşü savunmak, beraberinde birçok cezayı getirebilirdi. Bu yüzden kitabını uzun bir süre yayımlayamadı.

Buna göre Nikolas Kopernik’in yaşadığı dönem ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Bilimsel çalışmaların desteklendiği

• Özgür düşünce ortamının geliştiği

• Kilisenin bilimsel gelişmeleri engellediği

• Farklı düşüncelere saygılı olunduğu

İnsanın kısıtlamalardan bağımsız olarak düşünce geliştirebilmesi ve bunu ifade edebilmesi özgür düşüncedir. Tarih boyunca özgür düşünceyi destekleyen medeniyetler bilimsel gelişmelere katkı sağlamışlardır. Buna göre;

I. Galilei’nin Dünya’nın Güneş etrafında döndüğü görüşünü savunduğu için Engizisyon mahkemesinde yargılanması,

II. Abbasi Halifesi’nin el-Harezmi’ye Beyt’ül-Hikme (Bilgelik Evi) adı verilen akademide bilimsel çalışmalar yapması için imkanlar sunması,

III. Takiyüddün Mehmet’in Osmanlı padişahı III. Murat’tan on bin altın alarak İstanbul’da bir rasathane kurması gelişmelerinden hangileri bilim insanlarının yaşadıkları dönemde özgür düşünce ortamının olduğunun göstergesidir?

• I ve II.

• I ve III

• II ve III.

• I, II ve III.

► Matematik, astronomi ve coğrafya bilginidir.

► Harezmi Hint sayı sisteminden faydalanarak ilk kez “0” (sıfır) rakamından bahsetmiştir. İki bilinmeyenli denklemlere çözüm yolu bulmuş ve bilinmeyen işareti “x” simgesini matematik bilimine kazandırmıştır.

► İlk kez sadece cebir matematiğini ele aldığı eseri 600 yıl boyunca Avrupa’da bu alanda temel eser olarak kullanılmıştır.

► Alanında ilk olan bir astronomi kitabı hazırlamıştır. Kitapta Güneş’in, Ay’ın ve o devirde bilinen beş gezegenin hareketleri ile ilgili bilgiler vermiştir. Buna göre Harezmi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Matematikte "x" simgesini ilk kez kullanmıştır

• Astronomi ile ilgilenen ilk bilim insanı olmuştur

• Yazdığı eserlerden Avrupalılar faydalanmıştır.

• Farklı bilim dallarıyla uğraşmıştır.

Mısırlılar, papirüsü bulduktan sonra hiyerogliflerdeki şekilleri kalemle ya da fırçayla yazabilecek şekilde değiştirdi. Metinler, papirüs ruloları üzerine ince fırçalar kullanılarak özel boyalarla yazılıp korunuyordu. Bilginin kalıcılığında önemli yeri olan mürekkep ise Çin’de icat edildi. Mürekkep, bilginin depolandıktan sonra uzun süre korunmasını sağladı.

Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Papirüsün günümüzde yaygın bir şekilde kullanıldığına

• Bilim ve teknolojinin farklı uygarlıkların katkısıyla geliştiğine

• Mürekkebin kullanılmasıyla bilginin daha kalıcı hale geldiğine

• Bilginin depolanması ve korunması için çeşitli buluşlar yapıldığına